ادامۀ جنگ، صنعت هوانوردی را دچار بحران شدید کرده است
جنگی که از ایران به بخش بزرگی از خاورمیانه گسترش یافته، حمل و نقل هوایی را وارد یکی از سنگینترین بحرانهای تاریخ خود کرده است. روزنامۀ فرانسوی لوموند در مقالهای مفصل، با اتکاء به ارقام و نمودارهای گوناگون، جزییات بحران هوانوردی را تشریح میکند. چکیدهای از این مقاله را در زیر میخوانید.
منتشر شده در:
روزنامۀ لوموند به نقل از ویلی والش، مدیر انجمن بینالمللی ترابری هوایی (IATA) مینویسد که بحران کنونی با وضعیتی که بعد از حملات تروریستی یازده سپتامبر ۲۰۰۱ و یا در پی بحران مالی جهانی سال ۲۰۰۸ بهوجود آمد قابل مقایسه است اما هنوز به شدت بحران دوران اپیدمی کووید ۱۹ نرسیده است.
اما بحران کنونی بهطور همزمان در سه حوزۀ سازماندهی، ژئوپولیتیک و اقتصاد جریان دارد.
تنها یک روز بعد از آن که آمریکا و اسرائیل حمله به ایران را آغاز کردند، وضعیت جنگی به فرودگاه دبی سرایت کرد و تعداد پروازها به صفر رسید. پس از چند روز شمار پروازهای روزانه در حوالی ۲۰۰ ثابت ماند که این تقریباً یکسوم ظرفیت معمول فرودگاه دبی است. وضعیت در ابوظبی و دوحه نیز مشابه یا حتی وخیمتر گزارش شده است.
این کاهش شدید ترافیک هوایی تنها محدود به منطقه نیست، بلکه کل شبکه جهانی را تحت تأثیر قرار داده است. «هاب»های خلیج فارس (قطبهای هوانوردی) بهدلیل موقعیت استراتژیک خود، نقش حیاتی در اتصال اروپا، آسیا، اقیانوسیه، آفریقای شرقی و حتی قاره آمریکا ایفا میکنند. بیش از ۷۵ درصد جمعیت جهان در شعاع حداکثر هشتساعت پرواز از این مراکز قرار دارند.
در سالهای اخیر، سه شرکت هواپیمایی امارات (دبی)، اتحاد (ابوظبی) و قطر به لطف سرمایهگذاری گسترده در ناوگانهای پیشرفته، به بازیگران اصلی بازار جهانی تبدیل شدند. اما در حال حاضر، برخی از این هواپیماهای عظیم، با تعداد بسیار اندکی مسافر پرواز میکنند.
در این وضعیت شرکتهای اروپایی و آسیای شرقی تلاش دارند سهم بیشتری از بازار را تصاحب کنند اما بهدلیل کمبود هواپیماهای دوربرد، جایگزینی ظرفیت از دسترفته تقریباً غیرممکن است.
مسیرهای پیچیدۀ پرواز
دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید
آبونه شویدتحولات ژئوپلیتیکی اخیر، آسمانهای وسیعی را به مناطق پرخطر یا ممنوعه تبدیل کرده است. اکنون بسیاری از شرکتهای هواپیمایی ناچارند مسیرهای طولانیتر و پیچیدهتر انتخاب کنند. برای مثال، تنها یک کریدور تنگ که از آسمان ارمنستان و آذربایجان میگذرد برای اتصال اروپا به شرق آسیا باقی مانده که بهشدت شلوغ و ناکافی است.
همچنین، بسته بودن حریم هوایی روسیه برای شرکتهای غربی باعث افزایش زمان پرواز تا ۲۵ درصد شده و نوعی نابرابری رقابتی میان شرکتها ایجاد کرده است.
گرانی سوخت هواپیما
افزایش شدید قیمت سوخت هواپیما یکی دیگر از پیامدهای مهم بحران است. قیمت هر بشکه سوخت جت طی یک ماه جنگ تقریباً دو برابر شده و به حدود ۲۰۰ دلار رسیده است. این افزایش طبعاً ناشی از انسداد تنگۀ هرمز و محدودیت در ظرفیت پالایش است.
با توجه به اینکه قیمت سوخت حدود یکچهارم هزینههای عملیاتی شرکتهای هواپیمایی را تشکیل میدهد، این افزایش قیمت فشار مالی سنگینی را ایجاد کرده است. کارشناسان پیشبینی میکنند که افزایش قیمت بلیتها اجتنابناپذیر خواهد بود. در برخی کشورهای آسیایی حتی صحبت از جیرهبندی سوخت مطرح است.
لوموند نتیجه میگیرد که در مجموع، صنعت هوانوردی جهانی در یکی از حساسترین دورههای تاریخ خود قرار گرفته و بحرانهای ژئوپلیتیکی، اقتصادی و عملیاتی، آیندۀ شرکتهای هواپیمایی را با پرسشهایی به شدت نگرانکننده مواجه ساخته است.
