به معترضان اعدام عاملین قتل عام دی ماه لطفا این ویدیو که برشی از قوانین ایالات متحده در برابر قانون شکنان هست نشان دهید
همچنین به معترضان موسمی حقوق بشر که جالبه در همین امریکا عمدتا هستند و معترض اعدام جنایتکاران در ایران همیشه هستند .
اجرای قوانین در ایالات متحده امریکا برای قانون شکنان چنین است
جرم: پرتاب بطری آب و سنگ به سمت پلیس در حالیکه کسی هم زخمی نشده
۱۵ سال زندان برای فعال محیط زیست
حالا مقایسه کنید با افرادی مسلح که نیروهای پلیس مورد ضرب و شتم شدید قرار دادن و آنها زنده زنده سوزاندن و در حال سوختن همسر یکی از آنها را به شنیدن ضجه های ذوب شدن گوشت و پوست همسرش وا داشتند در حالیکه حامله بود
پس حواستون باشه
کسی نه به اعدام بگه یعنی دستش در خون این جوانان آلوده هست
و قوانین ایران اتفاقا خیلی خوب با مجرم برخورد میکنه
مرحوم دهخدا با همه شرح مممتع خود بر زیلو از ریشه لغت چیزی نمی گوید
حق با شماست؛ علامه دهخدا در لغتنامه با وجود ارائهی شواهد شعری فراوان و توضیحات مفصل دربارهی «زیلو» و مفاهیم مرتبط با آن، به وجهتسمیه و ریشهشناسی (Etymology) دقیق این واژه نپرداخته است.
ریشهشناسان و زبانشناسان معاصر برای واژهی زیلو چند نظریه و تحلیل لغوی مطرح کردهاند:
۱. پیوند با «زیر» و «زیرانداز»
معتبرترین احتمال از نظر زبانشناسی تاریخی این است که زیلو صورتی تحولیافته یا گویشی از واژهی «زیرلو» یا ترکیبی از ریشهی «زیر» است:
زیلو = زیر + پسوند: مانند واژگانی که پسوند «-و» یا «-لو» میگیرند، زیلو در اصل به معنای «آنچه در زیر قرار میگیرد» یا «زیرانداز» بوده است.
در برخی گویشهای مرکزی ایران (مانند گویشهای استان یزد و اصفهان)، تغییر صامتها و تخفیف مصوتها در طول زمان، «زیرلو» را به «زیلو» تبدیل کرده است.
۲. ارتباط با واژهی «زلو» یا «ژلو»
برخی پژوهشگران فرهنگ مردم و منسوجات سنتی معتقدند زیلو با واژگان قدیمیتری در زبانهای ایرانی میانه ارتباط دارد که به معنای «بافتن»، «تار و پود» یا «کرباس خشن» بودهاند.
نکته: زیلو به عنوان یکی از قدیمیترین زیراندازهای دستبافت ایران (با مرکزیت میبد یزد)، بر خلاف گلیم و فرش که از صوف (پشم) بافته میشوند، کاملاً از نخ پنبه تهیه میشود. خنکی و سادگی آن باعث شده که از دیرباز به عنوان زیراندازی کاربردی در مناطق کویری و مساجد استفاده شود.
زیلو. [ زی / زَ /زِ ] (اِ) پلاس و گلیم راگویند و آن را شطرنجی نیز خوانند. (برهان ). پلاس و گلیم و قالی را گویند و زیلوچه ، کوچک قالی و پلاس را گویند، مانند صندوق و صندوقچه. (انجمن آرا) (آنندراج ). گلیم را گویند. (جهانگیری ). قالی و شطرنجی و زیلوچه یعنی قالیچه که عوام زولیچه گویند. حدش یا منابعی هست؟
شما به یکی از مباحث بسیار مدوّن و جالب در ریشهشناسی واژگان ایرانی دست گذاشتهاید. نقلقولی که آوردید، مدخلهای فرهنگهای سنت لغتنویسی فارسی (برهان قاطع، انجمنآرای ناصری، آنندراج و جهانگیری) است که عمدتاً به توصیف و معنای مصداقی (پلاس، گلیم، شطرنجی) پرداختهاند، نه ریشه و وجهتسمیه (Etymology).
اما در پاسخ به پرسش شما دربارهی حدسها، تحلیلهای زبانشناسی و منابع علمی پیرامون ریشهی واژهی «زیلو»:
۱. حدسها و تحلیلهای زبانشناختی
الف) ساختار ترکیبی از ریشهی «زیر» (استوارترین حدس)
زبانشناسان ایرانی (از جمله در مباحث ریشهشناسی منسوجات سنتی) معتقدند «زیلو» صورتی تخفیفیافته از ترکیب «زیر» + پسوند است:
تحول آوایی: در گویشهای ایرانی (بهویژه گویشهای حوزهٔ مرکزی مانند یزدی، میبدی و نائینی)، صامت /r/ در پایان هجا یا در ترکیب با صامتهای دیگر گاه حذف یا مستهلک میشود.
ساختار:زیر + -لو / -و
→
زیرلو
→
زیلو (به معنای لغوی: «آنچه در زیر افکنده میشود» یا «زیرانداز»).
مقایسه: همانطور که «تکلو» یا «پشملو» ساختار ترکیبی دارند، «زیرلو» نیز همینگونه بوده است.
ب) ارتباط با «زولیچه» / «ژولیچه» / «زلیا»
در متون کهن و گویشها، صورتهای دیگری مانند زولیچه (که در نقلقول شما هم اشاره شد: «عوام زولیچه گویند»)، زلو و ژولیچه دیده میشود:
برخی متون عربی/پهلوی این واژه را به صورت «الزلّیة» (جمع: الزرابیّ یا الزالی) وام گرفتهاند که اشاره به نوعی زیرانداز یا فرش پرزدار/بافتهشده دارد.
پژوهشگرانی مانند پاول هورن (Paul Horn) و هاینریش هوبشمان (Heinrich Hübschmann) در بررسی وامواژهها و ریشههای ایرانی، واژگانی از این دست را با ریشههای ایرانی میانه (پهلوی) در پیوند با «ژولیدن/زولیده» (به معنای درهمبافته، دارای تار و پود پیچیده) یا ریشههای مرتبط با بافت خشن بررسی کردهاند.
ج) فرضیهی «شطرنجی» و نقشمایه
در برهان قاطع اشاره شده که آن را «شطرنجی» نیز میخوانند. زیلوهای سنتی (بهویژه زیلوهای میبد) بر خلاف گلیم و فرش، با نقشهای هندسی و خانه-خانه (مربعی) بافته میشوند که شباهت زیادی به صفحهٔ شطرنج دارد. برخی احتمال دادهاند که زیلو شاید در اصل نام یکی از طرحها یا تکنیکهای خاص بافت هندسی بوده که بعدها اسمعامِ خودِ زیرانداز شده است.
۲. منابع برای مطالعه و پیگیری بیشتر
اگر علاقهمندید این موضوع را در منابع تخصصیتر دنبال کنید، کتابها و مقالات زیر مستقیماً به تاریخچه، واژهشناسی و صنعت زیلو پرداختهاند:
فرهنگ ریشهشناختی زبان فارسی – نوشتهی دکتر محمد حسندوست (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی):
این مجموعه ۴ جلدی معتبرترین مرجع فعلی برای ریشهشناسی واژگان فارسی است و ذیل واژگان همریشه یا وامواژههای کهن، تحولات آوایی اینگونه کلمات را بررسی کرده است.
شاهکارهای زیلوبافی ایران – نوشتهی دکتر اسماعیل همتی نژاد و حسن نقیزاده:
در بخشهای نخستین این اثر، تاریخچه، وجهتسمیه و تطور واژهی زیلو در متون تاریخی و جغرافیایی بررسی شده است.
بررسی جامع ساختار بافت، واژگان تخصصی زیلوبافی در میبد و پیشینهی تاریخی آن.
مقاله «زیلو و زیلوبافی در ایران» (دانشنامه جهان اسلام یا دایرةالمعارف بزرگ اسلامی):
ذیل مدخل «زیلو»، شواهد تاریخی استفاده از این واژه در متون قرون اولیه اسلامی (مانند حدود العالم و احسن التقاسیم مقدسی) و بررسیهای لغوی آن جمعآوری شده است.
/////////////
زیلو. [ زی / زَ /زِ ] (اِ) پلاس و گلیم راگویند و آن را شطرنجی نیز خوانند. (برهان ). پلاس و گلیم و قالی را گویند و زیلوچه ، کوچک قالی و پلاس را گویند، مانند صندوق و صندوقچه. (انجمن آرا) (آنندراج ). گلیم را گویند. (جهانگیری ). قالی و شطرنجی و زیلوچه یعنی قالیچه که عوام زولیچه گویند. (فرهنگ رشیدی ). پلاس و گلیم و گلیم پنبه ای و بهترین زیلوها را در یزد می بافند. (ناظم الاطباء). نخ. (صحاح الفرس ). کلمه ای است اعم از قالی و غیر آن . (یادداشت بخط مرحوم دهخدا) : و پیغمبر را (ص ) یک قطیفه بود که آن را زیر افکندی و بر آن خفتی و قطیفه ٔ زیلو به عرب اندر بافته سطبر همچون محفوری ... (ترجمه ٔ طبری بلعمی ). و شهریست بزرگ ، خزر خوانند و آنجا بازرگانیها کنند و از همه ٔ آن بزرگتر است وآن را باب الابواب خوانند و این زیلوهای محفوری بدان شهر بافند و آنرا دربند خزران خوانند. (ترجمه ٔ طبری بلعمی ). و از جهرم زیلو و مصلی نماز نیکو خیزد. (حدود العالم ، یادداشت بخط مرحوم دهخدا). و از سیستان جامه های فرش افتد بر کردار طبری و زیلوها بر کردار جهرمی . (حدود العالم ، ایضاً). و از این شهرک ها [ ارجیح ،اخلاط، خوی ، نخجوان ، بدلیس ] زیلوهای قالی و غیره و شلواربند و چوب بسیار خیزد. (حدود العالم ، ایضاً).
یکی زیلو صبا بر دشت گسترد ز لاله تار و از گل پود زیلو.
قطران.
اما اگر نمد و حصیر دارد برای زیلو سؤال نشاید و اگر سفالین دارد برای مسین سؤال نشاید. (کیمیای سعادت ). و زیلوهای جهرمی بافند و هوای آنجا [ جهرم ] گرمسیر است . (فارسنامه ٔ ابن البلخی ص 131). هست زیلو دربساط و بوریا جای گل گل باش و جای خار خار.
نظام قاری .
آسمان خرگه و زیلوست زمین خارا کوه اطلس و تافته دان مهر و مه پرانوار.
نظام قاری .
رجوع به زلیه شود. || در زبان عامیانه ٔ امروز بین آن (زیلو) و پلاس و گلیم تفاوتی هست ، چه گلیم فرشی است نازک که بافت آن شبیه زیلو اما از پشم است و زیلو به نوعی خاص از فرش پنبه ای اطلاق می شود. (از فرهنگ عامیانه ٔ جمال زاده ).
مشایی در تاریخ ۲۶ اسفند ۹۶ بازداشت و زندانی گردید و سپس در دادگاه به شش سال و نیم حبس محکوم شد. او در فروردین ۱۴۰۰ عفو و آزاد شد.[۲۱]
زندگینامه
اسفندیار رحیم مشایی در آبان ۱۳۳۹ در رامسرمازندران زاده شد. در نوجوانی بهخوبی قرآن را تلاوت میکرد و در هیئتهای مذهبی مداحیاهل بیت را میگفت. او در زمان پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، ۱۸ سال داشت. مشایی که در فضای داغ آن روزها از ۱۵ سالگی برای مردم شهر و روستا سخنرانی کرده بود، در بحبوحهٔ انقلاب، تبدیل به سخنرانی قهار و محور اقدامات انقلابی شهر شد. راهاندازی راهپیماییها، نوشتن بیانیهها و پخش اعلامیههای خمینی، برگزاری هیئت مذهبی و مراسم خواندن دعای کمیل و ندبه از جمله فعالیتهای او پیش و در اوایل انقلاب است.[۲۲]
فعالیتهای سیاسی
فعالیتها از ۱۳۵۷ تا ۱۳۸۴
او سابقهٔ دستگیری ندارد و خود میگوید که چندین بار از خطر ساواک رهایی یافته است. مهندسی الکترونیک را از دانشگاه صنعتی اصفهان گرفته است و در همین زمان در اطلاعات پایگاه بسیج مسجد المهدی مرداویج اصفهان و ماجرای سید مهدی هاشمی حضوری فعال داشت. او نیز چون دیگر همراهان احمدینژاد، در سالهای ۱۳۶۵–۶۶ دوباره به تحصیل روی آورد. وی پیش از تأسیس وزارت اطلاعات به سیستم اطلاعات-امنیتی که در کشور توسط نهادهایی چون سپاه راهاندازی شده بود، پیوست. رحیم مشایی در اطلاعات سپاه رامسر به فعالیت پرداخت. وی سپس به دلیل بحرانی که اوایل انقلاب بهویژه در سالهای ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۱ گریبان مناطق کردنشین را گرفته بود، به دعوت محمدرضا نقدی به کردستان رفت تا در سمت معاون اطلاعات واحد کومله اطلاعات سپاه مستقر در قرارگاه حمزه سیدالشهداء فعالیت کند. مقارن با فرمانداری محمود احمدینژاد در ماکو، وی عضو شورای تأمین استان آذربایجان غربی بود. حسین اللهکرم دربارهٔ آشنایی احمدینژاد و مشایی مینویسد: «احمدینژاد فرماندار خوی بود و مشایی عضو شورای ویژه تأمین استان. این آشنایی سبب گشت تا بعدها احمدینژاد (شهردار تهران) به سبب شناختی که از سبک کار فرهنگی موفق او در کردستان داشت او را به سازمان فرهنگی-هنری شهرداری تهران فراخواند.» وی با نام مستعار مرتضی محب الاولیاء در مناطق کردنشین به اقدامات امنیتی-اطلاعاتی دست زد. او با نام اصلیاش یعنی اسفندیار رحیم مشایی عضو شورای تأمین استان آذربایجان غربی نیز بود. پس از تشکیل وزارت اطلاعات در سال ۱۳۶۳ خورشیدی، رحیم مشایی «مسئول تدوین استراتژی نظام جمهوری اسلامی در خصوص کردها ایرانی» بود. در زمان تصدی «محمد محمدی ریشهری» بر وزارت اطلاعات، وی مسئولیت «مناطق بحرانی کشور» را عهدهدار بود. او همچنین از مؤسسان «مؤسسه مطالعات علمی» (در سال ۱۳۷۶ خورشیدی) وابسته به وزارت اطلاعات است که عمده فعالیت اش تحقیق و پژوهش و ارائه راهکار در خصوص مسائل قومیتهای ایرانی، شناخت بیشتر آنان و همبستگی ملی است. وی سپس به وزارت کشور رفت و در دوران تصدی علیمحمد بشارتی مدیرکل اجتماعی وزارت کشور شد و از آنجا به رادیو پیام و سپس به شهرداری تهران منتقل شد. رحیم مشایی تا اسفندماه سال ۱۳۸۸ به مدت ۲۰ سال، مدیر مسئول ماهنامه «سروه» بود. این نشریه با گستره توزیع بینالمللی در ایران و جهان منتشر میشود. زبان آن کردی سورانی است و به گویش کرمانجی نیز ده صفحه مطلب منتشر میکند که اخیراً به صورت ویژه نامه کرمانجی ضمیمه مجله میشود. همچنین سرمقاله نشریه علاوه برکردی به زبان فارسی هم درج میشود. مشخصا در میان بدنهٔ وزارت اطلاعات از او بهعنوان کارشناس مسائل کردستان یاد میشود.[۲۲][۲۳]
اسفندیار رحیم مشایی با آغاز به کار دولت نهم و به دلیل آشنایی پیشین رئیسجمهور با وی، در بدنه دولت جذب شد و ریاست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و معاونت رئیسجمهور را بر عهده گرفت. وی به مناصب متعددی منصوب شد که رئیس مرکز مطالعات جهانی شدن، جانشین رئیسجمهور در شورای عالی ایرانیان خارج از کشور، نماینده رئیسجمهور در شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما، عضو کمیسیونهای اقتصادی و فرهنگی دولت و در آخر ریاست کمیته عالی در مورد طرح خط لوله گاز ایران-پاکستان-هند، از جمله آن هاست. رحیم مشایی همچنین عضو هیئت مدیرهٔ مؤسسهٔ «رایانه شهر» است. این مؤسسه در زمینههای مختلف علوم کامپیوتری فعالیت میکند. فردی به نام «خسرو کاظم آذربایجان» مدیر عامل این مؤسسه است و مشایی در کنار افرادی چون حمید بقایی، کاظم کیاپاشا، مجیدرضا ربیعی و…، هیئت مدیره آن را تشکیل میدهند.[۲۲][۲۳]
مشایی در زمستان سال ۱۳۸۵ خورشیدی در اینباره گفت: «وظیفه ما این بود که یک بررسی کارشناسی دقیقی از منطقه انجام بدهیم به همین دلیل سازمان میراث فرهنگی با تحرک بسیار خوب سیزده هیئت کارشناسی داخلی و خارجی، جلوی آبگیری را گرفتیم. بارها در چند مرحله.» اما سرانجام سازمان رضایت داد که وزارت نیرو سد را آبگیری کند. سد سیوند در ۹۵ کیلومتری شمال شیراز، پنجاه کیلومتری تخت جمشید و در حدود هفده کیلومتری پاسارگاد، بر روی رودخانه سیوند و درون منطقهای که به تنگه بُلاغی معروف است، ساخته شده است. فاصله دهانهٔ سد سیوند تا آثار و سازههای اصلی پاسارگاد نزدیک به هفده کیلومتر و بنا به نظر کارشناسان، خط پایان آبگیری دریاچه پشت آن - که رو به دشت مرغاب دارد - نزدیک به هفت یا نه کیلومتر است در حالی که بنا به نظر پارهای دیگر از کارشناسان در صورتی که سد با کل ظرفیت آبگیری شود دریاچهای که پشت آن به وجود میآید در نزدیکی چهار کیلومتری آرامگاه کورش میایستد. با آبگیری سد سیوند بیش از هشت هزار اصله درخت پانصد ساله از بین رفت و همچنین چندی پیش اعلام شد که ساختمان آرامگاه کوروش نم کشیده است.[۲۲][۲۳][۲۴][۲۵]
کتیبه هخامنشی خارک
در خرداد ۱۳۸۷ کتیبه هخامنشی خارک که اواخر سال ۱۳۸۶ خورشیدی در پی احداث جادهای توسط وزارت نفت، در این جزیره تاریخی کشف شده بود، توسط برخی افراد ناشناس با یک شیء نوکتیز تخریب شد. باستانشناسان از این کتیبه که به خط فارسی باستان بود بهعنوان سندی دیگر بر نام خلیج فارس یاد میکردند، که در یورش افراد ناشناس از بین رفت. این موارد را باید به همکاری نزدیک سازمان با شرکت «توسعه جهانگردی و ایرانگردی» افزود. این شرکت با مدیریت مهدی جهانگیری معاونت سابق سرمایهگذاری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری پس از ابلاغ اصل ۴۴ توسط رهبر جمهوری اسلامی در یک معامله درون سازمانی، هرچه که بود را در مالکیت خود گرفت. شرکت تخصصی توسعه ایرانگردی و جهانگردی از نوع سهامی خاص و مأموریتها و وظایف آن، برنامهریزی و توسعهٔ زیرساختهای صنعت گردشگری از قبیل مراکز اقامتی، اردوگاه گردشگری (کمپینگ) و حمامهای آب معدنی، مجتمعهای خدماتی رفاهی بین راهی، مناطق نمونهٔ گردشگری، مجتمعهای سیاحتی و تفریحی، تأسیسات و تجهیزات جابهجایی گردشگری و اجرای طرحها و پروژهها از طریق عقد قرارداد با پیمانکاران و مشاوران صلاحیتدار است. این شرکت جز در استانهای تهران، لرستان، گلستان، آذربایجان غربی، کهگیلویه و بویراحمد و خراسان شمالی، در ۲۳ استان دیگر شعبه دارد و هتل صخرهای کندوان، شرکت توسعه فناوری اطلاعات میراث آریا، شرکت توسعه مهمانخانههای پردیسان، شرکت هتلهای بینالمللی راحت، شرکت سرمایهگذاری پاد، شرکت توسعه هتلهای شرق ایران، هتل لاله تهران، هتل لاله یزد، هتل لاله چابهار، هتل بینالمللی سرعین و همچنین مجتمع آبدرمانی سبلان و… را خرید و فروش کرده است.[۲۲][۲۳]
ماجرای حراج سر سرباز هخامنشی توسط انگلستان در آبان ۱۳۸۶ خورشیدی[۲۷][۲۸]
به غرامت گرفته شدن تعدادی از لوحهای گلی ایران که بهعنوان امانت در اختیار موزههای آمریکا از جمله موزه دانشگاه شیکاگو قرار گرفته بود، بهعلت اتهام وارده از سوی آمریکاییها به ایران در خصوص مقصر دانستن دولت ایران و حمایت دولت ایران از حماس در خصوص انفجار یک بمب در شهر اورشلیم در تاریخ ۴ سپتامبر ۱۹۹۷ میلادی که آمریکاییها آن را به حماس نسبت میدادند. عبدالله شهبازی به عدم اقامهٔ دعوی توسط مشایی علیه موزههای آمریکایی بهدلیل تاراج دهها هزار لوح گلی دوران هخامنشی که تنها ۳۰۰ لوح در سال ۱۳۸۳ به ایران برگردانده شده بود اعتراض کرد.[۲۹][۳۰]
عزل و نصب مدیران سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و ممنوع المصاحبه کردن آنان و بدنه کارشناسی این سازمان جهت انتقال اطلاعات حساب شده و قابل کنترل از طریق روابط عمومی سازمان.[۲۴]
سرقت نسخه رونوشت از کتاب «قانون» ابوعلی سینا در هفته میراث فرهنگی در دوران ریاست او اتفاق افتاد. این سرقت نه تنها توسط مسئولان اعلام نشد، بلکه رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان در پاسخ به خبرنگاری که دربارهٔ صحت این سؤال پرسیده بود، گفت: «پرسیدن این سؤال حسن نظر نیست چرا که اگر یک پرسش برای مجموعهای زیان داشته باشد، نباید آن را مطرح کرد.» این مدیر این سرقت را طبیعی دانسته و گفته بود: «در زمان سرقت دو نفر از نیروهای یگان حفاظت در موزه حضور داشتهاند. اما متوجه موضوع نشدهاند و در نخستین گام همین دو نفر باید پاسخگو باشند که چرا این اتفاق رخ داده است.» او دربارهٔ سرقت کتاب ابوعلی سینا گفته بود: «آرامگاه بوعلیسینا حتی به سیستم برق اضطراری نیز مجهز نبوده، بنابراین وقوع این سرقت هیچ تعجبی ندارد.»[۲۴]
عدم تغییر آمار ورودی و خروجی گردشگران در ایران.[۲۴]
معاون اول رئیسجمهور
مشایی در ۲۷ تیر ۱۳۸۸ به عنوان معاون اول احمدینژاد در دولت دهم معرفی شد. این انتخاب با مخالفتهای فراوانی در طیف مخالفان و حتی برخی از حامیان احمدینژاد روبرو شد،[۳۲][۳۳][۳۴] تا آنجا که حتی ناصر مکارم شیرازی، مرجع تقلید شیعیان، تصدی او را نامشروع اعلام کرد.[۳۵] سپس محمدحسن ابوترابیفرد نایب رئیس اول مجلس از دستور سید علی خامنهای مبنی بر برکناری مشایی و استفاده نکردن از او در هیچ پستی خبر داد.[۳۶]سید احمد خاتمی نماینده مجلس خبرگان و امام جمعه موقت تهران نیز برکناری مشایی را آزمون ولایتمداری احمدینژاد خواند.[۳۷] با این حال احمدینژاد در روزهای بعد بر تصمیم خود پافشاری کرد. علی مطهری نماینده وقت مجلس نیز با اشاره به عدم اجرای دستور رهبری، گفت: طرح سؤال از احمدینژاد را به طریق اولی پیگیری میکنم.[۳۸][۳۹]
سؤال نمایندگان مجلس از رئیسجمهور تا آن هنگام در حکومت جمهوریاسلامی سابقه نداشت. پس از خودداری احمدینژاد از اجرای دستور رهبر، سایتهای خبری از وقوع مناقشه لفظی در جلسه هیئت وزیران در روز چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۳۸۸ خورشیدی میان احمدینژاد با وزیر اطلاعات، وزیر ارشاد و وزیر کار بر سر معاون اولی مشایی، خبر دادند. در این جلسه به علت بالا گرفتن جو انتقادی علیه مشایی و متشنج شدن فضای جلسه، احمدینژاد تنفسی چند دقیقهای را برای ادامه جلسه هیئت دولت به وزرا اعلام میکند. سپس احمدینژاد اداره جلسه را به مشایی میسپارد. در پی آن، وزرا نیز در پاسخ به احمدینژاد در اقدامی هماهنگ، اقدام به ترک جلسه هیئت وزیران میکنند.[۴۰][۴۱]
سرانجام در روز جمعه ۲ مرداد ۱۳۸۸ دفتر حفظ و نشر آثار علی خامنهای، متن دستور وی خطاب به احمدینژاد در مورد لزوم برکناری رحیم مشایی از سمت معاونت اول رئیسجمهور را منتشر کرد. این نامه تاریخ ۲۷ تیرماه را دارد و شش روز پیش از انتشار به احمدینژاد ابلاغ شدهبود. این در حالی است که احمدینژاد در ۳۰ تیر، یعنی سه روز پس از صدور دستور خامنهای، گفتهبود که مشایی در سمت معاون اول رئیسجمهور به خدمات خود ادامه میدهد.[۴۲] ساعاتی پس از اعلام رسمی این دستور، مجتبی ثمره هاشمی دستیار ارشد احمدینژاد از قول مشایی گفت: او مطیع امر رهبر است و خود را معاون اول رئیسجمهور نمیداند.[۴۳]واحد مرکزی خبر نیز، همان جملاتی را که ثمره هاشمی در جمع خبرنگاران از مشایی نقل کرده بود، به همراه «بسمه تعالی» در ابتدا و نام مشایی در انتهای آن، ابتدا به عنوان «اطلاعیه» و کمی بعد با انتشار اصلاحیهای به عنوان «متن کنارهگیری» مشایی منتشر کرد.[۴۴] در تاریخ ۳ مرداد ۱۳۸۸، احمدینژاد با انتشار یک نامه، استعفای مشایی را بهطور رسمی به خامنهای اعلام کرد.[۴۵] در تاریخ ۳ مرداد ۱۳۸۸ خورشیدی، مشایی در نامهای به احمدینژاد، رسماً استعفای خود را اعلام کرد.[۴۶]
احمدینژاد بلافاصله پس از این رویداد، غلامحسین محسنی اژهای وزیر اطلاعات وقت و یکی از اصلیترین مخالفان مشایی را عزل کرد.[۴۷] اقدامات احمدینژاد با واکنش تند برخی اصولگرایان روبرو شد بهطوریکه جامعه اسلامی مهندسین از احزاب اصلی طیف اصولگرا در نامهای سرگشاده خطاب به احمدینژاد، نوشت: «این پرسش برجاست که بهرغم دستور مقام معظم رهبری، باز هم مشایی عزل نمیشود، ولی برخی وزیران به دلیل اعتراض به تعلل در اجرای دستور مقام ولایت توبیخ و عزل میشوند.» در ادامه این نامه، خطاب به احمدینژاد نوشته شده است: «ما جدا نمیخواهیم … ماجرای آقای مصدق در رویارویی با روحانیت، برای شما هم پیش آید.»[۴۸][۴۹]
در این دوران، مشایی به زندهکردن فرهنگ ایران باستان و عدم اهمیت به مسائل شرعی[۸۰] و همچنین فساد مالی و حرکت در راستای زار و ذلیل کردن روحانیت، متهم شد.[۸۱] ارتباط با آمریکا و اسرائیل، ارتباط با رمالان، جن گیران و مرتاضان، عرفان گرایی، تلاش برای تقلب در انتخابات مجلس و ترویج مکتب ایرانی و نیز لیبرال بودن و مخالفت با روحانیت و ولی فقیه از دیگر اتهاماتی است که به مشایی زده شد.[۸۲][۸۳][۸۴][۸۵][۸۶]
همچنین سایتها و خبرگزاریهای وابسته به مشایی فیلتر اینترنتی و از دسترس خارج شدند.[۸۷]
در ادامه این رویدادها حمید بقایی، یکی از طرفداران مشایی به چهار سال انفصال از خدمات دولتی محکوم شد.[۱۰۵] همچنین در ۲۳ خرداد ۱۳۹۰ محسنی اژهای سخنگوی قوه قضائیه، اعلام کرد: «بیش از ۱۲ نفر از افراد مرتبط با جریان انحرافی را دستگیر کردهایم.»[۱۰۶]
نشان فرهنگ
محمود احمدینژاد در مراسم ملی استقبال نوروز، نشان فرهنگ را به اسفندیار رحیم مشایی اهدا کرد.[۱۰۷]
۳۰۰ سفر خارجی
علیرضا سلیمی یکی از نمایندگان دوره نهم مجلس شورای اسلامی ضمن بیان این نکته که: «در دوران ریاست محمود احمدینژاد، اسفندیار رحیم مشایی بیش از ۳۰۰ سفر خارجی داشته است. مأموریت آقای مشایی چه بوده و دستاورد سفرها چه بوده است.» از علیاکبر صالحی، وزیر امور خارجه وقت کشور توضیح خواست که در جواب، سیدعباس عراقچی سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار داشته: رئیسجمهور و نهاد ریاست جمهوری باید اطلاعات لازم را در اینباره ارائه کند.[۱۰۸][۱۰۹]
ریاست دبیرخانه جنبش عدم تعهد
محمود احمدینژاد در حکمی او را به عنوان رئیس دبیرخانه جنبش عدم تعهد منصوب کرد، که در آن تعاریف زیادی از او شده بود.[۱۱۰]
مشایی در دولت نهم و دهم مسئولیتهای زیر را برعهده داشت:[۱۱۱]
مشایی در دوران حضور در دولت احمدینژاد دیدگاهها و رفتارهایی داشته است که منجر به بروز انتقاداتی از سوی اصولگرایان شده است. اظهاراتی همچون «دوران اسلامگرایی به پایان رسیده است. البته این دوره تمام نشده بلکه رو به پایان است.»[۱۱۴][۱۱۵][۱۱۶] «در ایران استفاده از حجاب آزاد است و هیچ فشاری از طرف حکومت در استفاده از حجاب اعمال نمیشود.»، «جلوگیری از برپایی شادی اهانت به اسلام و استفاده از رنگ سیاه مکروه است.»، «آذربایجان غربی، ایلام و کرمانشاه متعلق به کردستان است و این قوم از برترین قومهای ایرانی است.»، به گفته عبدالنبی نمازی مشایی به نزدیکانش گفته «علی خامنهای و احمد جنتی تا دو سال دیگر نخواهند بود که بتوانند از کاندیدا شدن برای ریاست جمهوری جلوگیری کنند»،[۱۱۷] «اگر حجاب الزام نداشت، چند درصد خانمها با حجاب بودند؟»،[۱۱۸] «ملائکه مرتب در عرصه کشور در حال پرواز هستند.»، «چرا نمیتوانید سحرم را باطل کنید و احمدینژاد را نجات دهید؟!»، «اهل سکته پکته هم نیستم، ولی باور کنید که به خاطر من بعضیها سکته میکنند، بعداً میبینیم.»،[۱۱۹] «کسی که ریاضیات را درک نکند، بهشت را نخواهد دید.»،[۱۲۰] «موسیقی را نمیفهمند و میگویند حرام است.»،[۱۲۱] «ایران امروز با مردم آمریکا و اسرائیل دوست است.»، «۲۰ میلیون از ۲۴ میلیون نفری که به احمدینژاد رای دادند منتقد نظام هستند.»،[۱۲۲] «شاید رازی و بوعلی سینا در عصر خود قامتی برجسته داشتند، اما قرار نیست افتخار هزار سال بعد آدمیان باشند.»، «"از ذکر چه میجویند شاعران، همان را بجویند از ایران" ایران ذکر است و تاریخ ایران آکنده از ایمان است.»، «انسان را که حذف کنیم، خدا خودش حذف میشود.»،[۱۲۳] «ما مردم آمریکا را از برترین ملتهای دنیا میدانیم.» و «نام خلیج فارس و دریای پارسی از ۳۰ میلیون سال پیش به موازات شکلگیری تمدنهای انسانی در منطقه موجودیت یافته است.»[۱۲۴] و اقداماتی همچون حضور در مجلس رقصی در ترکیه، مراسم حمل قرآن همراه با نوای دف، ادغام سازمان حج و زیارت با سازمان میراث فرهنگی گوشهای از عملکرد جنجالی مشایی است.[۱۲۵] به نظر صاحب نظران سیاسی هیچ فردی به اندازه مشایی در تخریب اهداف اساسی نظام جمهوری اسلامی ایران قدم برنداشته است. همچنین میتوان گفت که وی جنجالیترین فرد در دوران انقلاب است و سرپیچیهای او از نظرات اصلی نظام جمهوری اسلامی ایران بیش از سید ابوالحسن بنیصدر است.[۱۲۶]
حضور در مجلس رقص
مشایی در سال اول تصدی در کشور ترکیه در جلسهای حضور یافت که در آن رقصندگان زن به پایکوبی میپرداختند.[۱۲۷] در زمستان سال ۱۳۸۵ فیلمی منتشرشد که مشایی را در مجلس رقصی در افتتاحیه اجلاس گردشگری کشورهای اسلامی در ترکیه نشان میداد. زمان فیلم یک ساعت و ۵ دقیقه و ۲۶ ثانیه بود. یک دقیقه و ۴۰ ثانیه پس از آغاز مراسم، در این فیلم رقص زنان آغاز میشود و تا ۱۳ دقیقه و ۳۰ ثانیه، سه رقص جداگانه برگزار شد.[۱۲۸] در حین شکایت رحیم مشایی از دونماینده مجلس یعنی عماد افروغ و سعید ابوطالب،[۱۲۹] بر سر طرح این موضوع، اعلام شد که فیلم مونتاژ شده است. در متن این شکایت نامه آمده است: «آقای ابوطالب سیدی گزیده را به مسئول سایت ایرا نیوز داده و از وی خواسته است نسبت به پخش یک خبر کذب و واقعه دروغین اقدام نماید و به او اطمینان داده است که به هیچ وجه نگران عواقب این کار نباشد و گفته است که از حمایت مجلس برخودار است و اصولاً با انتشار این خبر جعلی و جوسازیهای بعدی فرصتی برای دفاع مشایی باقی نخواهد ماند.»[۱۳۰] ولی سعید ابوطالب نماینده مجلس ضمن تکذیب آن اعلام کرد که شرکت ترکیهای tour sab این فیلم را تهیه کرده و آن را برای خبرنگاران عکاسان و شرکتهای گردشگری حاضر در یک جشنواره در حاشیه اجلاس وزرای اقتصادی کشورهای اسلامی ارسال کرده است.[۱۳۱] مشایی این فیلم را تصاویر گزینش شده از یک مجلس دو ساعته دانست و افزود: «مجلس رسمی بوده و لهو و لعب هم نداشته. ضمن اینکه رقص نبوده و از دیدگاه بسیاری هنر است و آنها برخلاف ما آن را حرام نمیدانند».[۱۳۲] در سال ۱۳۸۸ در مقالهای در سایت شخصی رحیم مشایی در پاسخ به انتقادات از این اقدام مشایی عنوان شد که: «در صورتی که آنچنان صحنههایی در افتتاحیه بازیهای آسیاییقطر با حضور آقای احمدینژاد نیز انجام شد، پس چرا تنها مشایی باید برای شرکت در چنین جلسهای مورد سؤال و انتقاد قرار گیرد»؟[۱۳۳] بعدها به نقل از محمود احمدینژاد در این مورد در جلسهای به دانشجویان گفته شد: «برای آقای مشایی ساخته بودند که در مجلس آنچنانی رفته است. رفت شکایت کرد، ساعت یکنیمهشب با نمایندهٔ دادستان قرار گذاشت. با مسئول آن سایت تماس گرفتند، گفته بود پول بدهید فیلم را برمیداریم، غافل از اینکه نماینده دادستان در جریان است»[۱۳۴]
اظهارنظر در مورد اسرائیل
او در اظهارنظری مردم اسرائیل را دوست خواند و با این اظهاراتش موجب برانگیختهشدن خشم بسیاری از کسانی شد که اسرائیل را دشمن خود میدانستند.[۱۳۵][۱۳۶][۱۳۷] در پی این ماجرا ۲۰۰ تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، با امضای بیانیهای خواستار برخورد جدی با وی شدند.[۱۳۸] پس از انتشار این بیانیه، وی در ۲۴ مرداد ۱۳۸۷ طیّ نامهای به حداد عادل، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی واژهٔ اسرائیل در جهان امروز را منفورترین واژهای دانست که مترادف نژادپرستی، خیانت، خشونت، مکر و فریب است.[۱۳۹]
وی با تکرار ادّعاهای خود با شدّت بیشتر در مرداد ۱۳۸۷، موجی از اعتراضات را علیه خود و دولت برانگیخت. بلافاصله پس از این ماجرا تجمّع دانشجویان روبهروی سازمان میراث فرهنگی برگزار گردید. حاشیهها در مورد اظهارات وی تا جایی بالا گرفت که سید علی خامنهای، در خطبههای نماز جمعه سخنان وی را کاملاً اشتباه دانسته و خواستار پایانبخشی به این حواشی که در موارد زیادی با استناد به آن دولت تخریب میگشت، شد. این در حالی است که محمود احمدینژاد از سخنان مشایی دفاع کرده بود. پس از آن نمایندگان مجلس که به دنبال سؤال از رئیسجمهور در مجلس بودند، آن را از دستور کار مجلس خارج کردند. وی برای بیان توضیحات در مورد سخنانی که گفته است به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی ایران دعوت شد.[۱۴۰]
شکایت اسرائیل از مشایی
مشایی در جریان یک سخنرانی در شهر مکه گفت: «نابودی رژیم صهیونیستی باید به یک هدف بینالمللی تبدیل شود؛ زیرا زیانهای این نظام صهیونیستی فاسد تنها دامنگیر کشورهای عربی و اسلامی نیست؛ بلکه به ضرر همه انسانیت تمام میشود.» در پی این اظهارات، رژیم اسرائیل شکایتنامهای را علیه «اسفندیار رحیم مشایی» به بان کیمون دبیرکل سازمان ملل متحد و شورای امنیت ارسال کرد.[۱۴۱]
همایش فرصتهای سرمایهگذاری در صنعت گردشگری ایران
در مراسم افتتاح همایش فرصتهای سرمایهگذاری در صنعت گردشگری ایران در روز ۱۸ آبان ۱۳۸۷ در حضور وی و قبل از مراسم قرائت قرآن، افرادی با لباس محلی، دفزنان، قرآن را حمل و به قاری تحویل دادند.
صافی گلپایگانی و مکارم شیرازی در این مورد موضع تندی گرفتند و با وجود اینکه خود مشایی در این جلسه حضور داشت، معاون وی به ناچار استعفا نمود. وی در نامهٔ استعفا نوشت: «این کار صرفاً برای تکریم قرآن کریم بوده است و آنها به هنگام این مراسم حتماً وضو میسازند».[۱۴۲]
نظرات دربارهٔ نوح و سایر پیامبران
در ۲۰ دی ۱۳۸۸ در پانزدهمین جشنواره تحقیقاتی علوم پزشکی رازی گفت:
اگر امروز به افرادی مانند رازی و ابوعلی سینا افتخار میکنیم بهطوریکه قد آنها از اعماق تاریخ بیرون است برای بلندی قد آنها نیست بلکه کوتاهی قد نسلهای بعدی آن را نمایان کرده است. شاید بوعلیسینا در عصر خود قامتی برجسته داشته اما قرار نیست افتخار هزار سال بعد آدمیان نیز باشد و این نشانه فقر انسانها در دهههای بعدی است چرا که نشان میدهد فرصت شکوفایی در دورههای متعدد پدید نیامده است. اگر قرار باشد طی چند هزار سال فقط چند صد ابوعلی سینا به وجود آید افتخارآمیز نیست. حضرت نوح با ۹۵۰ سال عمر نتوانست مدیریت جامع کند چرا که عدالت را ایجاد نکرده است. آمدن پیامبران در طول تاریخ برای تمام شدن دورههای قبلی پیامبری بوده است اگر هر پیامبر مدیریت درستی میکرد عدالت برقرار میشد.[۱۴۳]
این اظهارات با واکنش شدید برخی روحانیون مواجه شد، از جمله حسن ممدوحی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم گفت: در صورت صحت خبر، مشایی باید توبه کند زیرا سخنانش کاملاً نادرست است. سخنان وی بیش از حد احمدینژاد را اذیت میکند که ما راضی نیستیم. اگر مشایی چنین سخنانی را گفته باشد رئیسجمهور باید در مورد وی تجدید نظر کند.[۱۴۴]سید موید علویان یکی از برگزیدگان جشنواره رازی نیز هنگام دریافت جایزه خود با عکس العملی قابل تأمل، به شدت نسبت به اظهارات مشایی اعتراض کرد و هنگام حضور بر روی سن از دست دادن با وی خودداری نمود و یک جلد قرآن را برای مطالعه به رحیم مشایی اهدا نمود.[۱۴۵]
در خصوص عیسی، وی گفته است «حضرت عیسی که از اینجا به آنجا فرار میکرد، حضرت عیسی در تهدید قتل بود، در مضیقه بود، در محدودیت بود،» چه تدبیر و مدیریتی داشت؟[۱۴۶]
محمد صادقی تهرانی، مرجع تقلید نوگرا و مفسر قرآن نیز نامهای در پاسخ به اظهارات مشایی منتشر کرد و در پایان با شکایت بردن به خداوند و امام زمان اعلام کرد: «ابقاء رحیم مشایی در هر سمتی حرام است.»[۱۴۷] هرچند برخی صدور چنین سخنانی از سوی رحیم مشایی را عادی تلقی کردهاند.[۱۴۸] در همین حال خبرگزاری ایرنا در دفاع از مشایی در صفحهٔ اصلی خود از وی با عنوان «پهلوان»، «اسطوره»، «متفکر»، «بزرگ»، «تهذیب نفس»، و «ساده زیست» یاد کرد و منتقدانش را «رانده از عقل و باطل» دانست.[۱۴۹]
اتهام ارتباط با ماوراءالطبیعه
یکی از اتهامات اصولگرایان به مشایی و «جریان انحرافی»، ارتباط آنها با رمالان و جنگیرها است. محمدتقی مصباح یزدی، حسین فدایی، مرتضی نبوی و غلامعلی حدادعادل مشایی را دارای ارتباط با «عوالم دیگر» از طریق فردی به نام عباس غفاری دانستهاند.[۱۵۰] غفاری در بهار ۱۳۹۰ دستگیر شد.[۱۵۰][۱۵۱]
مشایی در مراسم اختتامیه دومین همایش ایرانیان خارج از کشور از اصطلاح «مکتب ایران» استفاده کرد که بعدها به «مکتب ایرانی» معروف شد. وی گفت:
برخیها از من خرده میگیرند که چرا نمیگویی مکتب اسلام و میگویی مکتب ایران، گفت: از مکتب اسلام دریافتهای متنوعی وجود دارد اما دریافت ما از حقیقت ایران و حقیقت اسلام، مکتب ایران است و ما باید از این به بعد مکتب ایران را به دنیا معرفی کنیم.
در این سخنرانی مشایی بهترین راهکار معرفی اسلام اصیل را، ارائه اسلام با نام مکتب ایران معرفی نمود. مشایی در این سخنرانی شاخصهٔ اصلی مکتب ایران را توجه همزمان به انسان و خدا دانست.[۱۵۲] قسمتی از متن سخنرانی رحیم مشایی در مراسم اختتامیه همایش بزرگ ایرانیان خارج از کشور با واکنش شدید محمد یزدی، سید احمد خاتمی، احمد توکلی و علی مطهری روبهرو شد. محمد یزدی گفت: «آقای مشایی به مسائلی که در حوزه تخصص او نیست وارد نشود.» احمد توکلی هم این سخنان را برخاسته از یک ذهن بیمار دانست. اقدامات مشایی به نحوی شد که حتی نیروهای ستادهای احمدینژاد از وی انزجار کردند و کار بجایی رسید که روحالله بجانی رئیس ستاد احمدینژاد شهرستان تبریز، وی را تلویحاً تهدید به ترور در صورت ادامهٔ انحراف میکند و میگوید: اگر مشایی مثل کسروی همه را مشغول خود کند نوابها بپا میخیزند.[۱۵۳]
احمدینژاد طی یک سخنرانی به دفاع از دیدگاه مشایی پرداخت: ایران یعنی عدالت، خداپرستی، آزادی و راه نجات؛ بنابراین اگر ایران زمین را از تاریخ و جغرافیا برداریم از تمدن بشری چیزی باقی نمیماند و به جرئت میتوانم بگویم که تنها تمدن مبنی بر ارزشهای الهی و انسانی، در ایران زمین است.[۱۵۴]
شکایت از روزنامه کیهان
در پی شکایت رحیم مشایی از روزنامه کیهان به علت انتشار خبری در این روزنامه مبنی بر دیدار مشایی با هوشنگ امیراحمدی، مشایی اعلام کرده بود که اگر کیهان محکوم نشود او مسلمان نیست. در نهایت دادگاه روزنامه کیهان را تبرئه کرد.[۱۵۵]
شورای عالی انقلاب فرهنگی در اردیبهشت ماه ۱۳۹۰ با اعطای مجوز تأسیس دانشگاه غیرانتفاعی به اسفندیار رحیم مشایی با عنوان دانشگاه جامع بینالمللی ایرانیان موافقت کرد. هم چنین اعلام شد دانشگاه جامع بینالمللی ایرانیان در بدو تأسیس خواهد توانست هر رشته تحصیلی حتی در مقطع دکتری را راهاندازی کرده و در آن اقدام به پذیرش دانشجو بدون کنکور کند. اسفندیار رحیم مشایی به عنوان رئیس هیئت امنای این دانشگاه انتخاب شد.[۱۶۴] در واکنش به تأسیس این دانشگاه جمعی از نمایندگان مخالف مشایی در مجلس اعلام کردند که تأسیس دانشگاه توسط مشایی وجاهت قانونی ندارد و مجلس با چنین مسئلهای شدیداً مقابله خواهد کرد.[۱۶۵]
تشکر از فرستادهٔ موزه انگلستان
دراواخر فروردین ۱۳۹۰ درست زمانی که قرار بود کتیبه کوروش به انگلستان برگردد او با در دست نگهداشتن کتیبه به ایرانی بودن خویش افتخار و از انگلیسیها به دلیل در اختیار گذاشتن کتیبه تقدیر و تشکر کرد.
عدم امکان فروپاشی آمریکا
در سال ۱۳۸۸ خورشیدی وی در یک سخنرانی بیان کرد: اشاره من به عدم امکان فروپاشی آمریکا که در سفر قبلیام به نیویورک گفتم و در مطبوعات داخلی هم بازتاب بسیاری داشت بر پایه این تحلیل بود که اساساً ساختار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آمریکا به گونهای نیست که این کشور مانند شوروی دچار فروپاشی شود. منظور ما از فروپاشی، فروپاشی امپراطوری آمریکا است.[۱۶۶]
انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۹۲
همراهی مشایی توسط احمدینژاد در روز ثبتنام کاندیداتوری برای انتخابات ریاستجمهوری
وی در تاریخ ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲ خورشیدی در انتخابات ریاستجمهوری ثبت نام کرد.[۱۶۷]محمود احمدینژاد، علی نیکزاد وزیر راه و شهرسازی، بقایی، عبدالرضا شیخالاسلامی و همچنین جمعی دیگر از دولتمردان، مشایی را در هنگام ثبت نام در انتخابات ریاستجمهوری همراهی میکردند.[۱۶۸] از مدتی قبل تر، احمدینژاد با شعار «زنده باد بهار» به تبلیغ برای مشایی میپرداخت و به تمجید او با توصیفاتی چون «خارقالعاده و خردمند» و دارای «قلبی همچون آینه» پرداختهبود.[۱۶۹]
با وجود حمایت احمدینژاد از او، باز هم مشایی در فهرست نامزدهای تأیید صلاحیتشده توسط شورای نگهبان قرار نگرفت.[۱۷۰]
وبگاه خبری عصر ایران در ۲۳ آذر ۱۳۹۳ خورشیدی به نقل از یکی از حاضران در جلسهای که مشایی با برخی از حامیان احمدینژاد دیدار داشته است، از قول آن شخص نوشت که مشایی در آن جلسه گفته است: در یکسال اخیر برای ایجاد انسجام میان احمدی نژادیها برای همیشه از سیاست کنار کشیدم. این وبگاه همچنین به نقل از مشایی نوشت: «متأسفانه تفرق و سرخوردگیهای ایجادشده در اردوگاه حامیان آقای احمدینژاد، به نفع جریان هاشمی تمام شد و ما باید مانع ادامه این وضع شویم.»[۱۷۱]
مشایی در روز ۱۵ اسفند ۱۳۹۵ در ویدئویی که از او منتشر شده میگوید: من خودم درختم و ریشه در خاک پاک ایران دارم.[۱۷۴]
انتقاد از قوه قضائیه
به دنبال بازداشت مجدد حمید بقایی در ۱۸ تیر ۱۳۹۶، محمود احمدینژاد در ۲۰ تیرماه با انتشار یک نامه سرگشاده از این اقدام قوه قضائیه انتقاد کرد. در بخشی از این نامه آمده است: «اشکالات اساسی به کار قوه قضاییه از جهت ساختاری و آیین رسیدگی وارد است.»[۱۷۵][۱۷۶] سپس در ۲۲ تیرماه، دادستانی تهران با صدور اطلاعیهای، ضمن تأکید بر قانونی بودن «بازداشت مجدد حمید بقایی» اعلام داشت: «هر گونه اظهار نظر غیر کارشناسانه و بدون اطلاع از موضوع، تشویش اذهان عمومی محسوب و اقدام قانونی را در پی خواهد داشت.»[۱۷۷][۱۷۸] در ادامه این ماجرا در ۲۵ تیرماه غلامحسین محسنی اژهای در خصوص نامه منتشر شده از سوی احمدینژاد گفت: «بخشی از آن نامه حتماً قابل تعقیب قضایی است.»[۱۷۹] سپس مشایی در ۵ مرداد ۱۳۹۶ خورشیدی در انتقادی شدید از اقدامات و اظهارات برخی از مسئولان ارشد دستگاه قضائی، گفت: بر چسب تشویش اذهان عمومی زدن به منتقدان، باعث گسترش فساد میشود و سپس خطاب به اژهای افزود: «با دم شیر بازی میکنی. اعتبار تو به یک تکه کاغذ است.»[۱۸۰][۱۸۱] رحیم مشایی در ۲۴ اسفند ۱۳۹۶ در اعتراض به زندانی شدن بقایی در برابر سفارت بریتانیا در تهران حکم بقایی را به آتش کشید.[۱۸۲]
دستگیری و محاکمه
مشایی عصر شنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۶ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. این بازداشت پس از اعتراضهای رسانهای او به موضوع بازداشت حمید بقایی رخ داده است که حکم حمید بقایی را مقابل سفارت انگلیس به آتش کشید[۱۸۳] جهان نیوز از رسانههای محافظه کار همزمان با بازداشت مشایی تصاویری از مشایی در کنار پریوش سطوتی منتشر کرد که حاکی از رابطه بسیار نزدیک این دو میباشد. پریوش سطوتی در ۱۳۹۰ به اتهام جاسوسی بازداشت و باقید وثیقه آزاد شد و بلافاصله از کشور خارج شد.[۱۸۴]
دادگاه علنی
وی در روز ۳ مرداد ماه سال ۱۳۹۷ برای بررسی اتهامات باید در دادگاه انقلاب حاضر شد. این در حالی است که صبح آن روز برخی رسانههای ایرانی از لغو شدن این دادگاه خبر داده بودند.[۱۸۵][۱۸۶] روابط عمومی دادگاه انقلاب نقل کرد که وی وکلای پیشین خود را عزل کرده است.[۱۸۷]
برگزاری دادگاه بدون حضور وکیل
روابط عمومی دادگاه انقلاب تهران پیش از برگزاری دادگاه اعلام کرد، وکیل مشایی در جلسه حضور دارد اما با فاصله کوتاهی این خبر را تصحیح کرد. بر این اساس با توجه به عزل وکلای پیشین مشایی توسط او، دادگاه وکیل جدیدی را برای وی در نظر گرفت، که این فرد نیز قبل از شروع جلسه، دادگاه را ترک کرده بود، بنابراین دادگاه مشایی بدون وکیل برگزار شد. این در حالیست که عادل حیدری و علی اصغر حسینی، وکلای رحیم مشایی، عزل خود را تکذیب کردند.[۱۸۸]
حکم دادگاه
سرانجام مشایی به ۶ سال و ۶ ماه حبس محکوم شد که به موجب اجرای قانون اشد مجازات و صرفاً ۵ سال آن اجرا خواهد شد.[۱۸۹]
به خاطر این اظهارات و موارد دیگر، در مجلس مباحثی چون ادغام سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شد. به این دلیل که مجلس تصور میکرد که ابزار قانونی قوی برای پرسش از معاونان رئیسجمهور وجود ندارد. «حضور مشایی در کمیسیون امنیت ملی». بایگانیشده از اصلی در ۶ سپتامبر ۲۰۰۸. دریافتشده در ۳ سپتامبر ۲۰۰۸.
A close ally of President Ahmadinejad, Mashaei was viewed by many Iranian clerics as an anti-establishment[9] activist and secular-oriented[10]nationalist.[11] He has been criticized by religious conservatives for alleged "deviant tendencies," such as elevating Iranian heritage and nationalism above Islam as well as for statements he has made criticizing the Assembly of Experts and the theocratic doctrine of the Guardianship of the Islamic Jurists, and advocating for the clergy to remove themselves from the political establishment.[12][13][14][15] He has also been called a pragmatic, moderate conservative with "liberal views on cultural and social issues."[16]
On 11 May 2013, with the public support and endorsement of outgoing President Ahmadinejad, Mashaei announced that he would run for the presidency in the upcoming election. However, his application to run was disqualified by the Guardian Council, which must approve all potential candidates, as well as the final election results. Ahmadinejad protested the disqualification and referred to the Guardian Council's decision as an act of "oppression."[17]
Mashei started his career at the Revolutionary Guards' intelligence unit where he joined in 1981.[19] In 1984, during the Iran–Iraq War, Mashaei joined the intelligence ministry in Kurdistan province and founded the Guards's intelligence branch in the province.[20] There he met Mahmoud Ahmadinejad, then governor of the northwestern city of Khoy. The two men developed a close friendship[19] and Mashaei is described as Ahmadinejad's "comrade" during that time. Then, Mashei was named member of the local security council of the West Azerbaijan province.[20] In 1986, Mashei was appointed director of a department at the intelligence ministry.[19] From 1993 to 1997, he served as head of the social affairs department of the interior ministry under then president Akbar Hashemi Rafsanjani.[19] He left office when Mohammad Khatami was elected president in 1997 and began to serve for the state radio.[19] Next, he joined Tehran's cultural-artistic affairs organization in 2003 when Ahmedinejad was elected mayor of the city.[19]
After Ahmadinejad was elected president in 2005, Mashaei became an influential member of the cabinet.[19] He was appointed on 31 December 2007 to run the newly founded National Center for Research on Globalization.[21] He is a former head of the Cultural Heritage Organization of Iran, and previously served briefly as a deputy interior minister.
After resigning from vice presidency in 2009, Mashaei was appointed chief of staff to the Presidential Office and an adviser to the President, Ahmedinejad.[22]
Views and controversies
According to The New York Times journalist Thomas Erdbrink, "leading ayatollahs and commanders" have called Mashaei
a "Freemason," a "foreign spy" and a "heretic." They accuse Mashaei of plotting to oust the generation of clerics who have ruled Iran since the 1979 Iranian Revolution and of promoting direct relations with God, instead of through clerical intermediaries. He and his allies, they say, are part of a "deviant" current.[23]
Mashaei also made public statements which some considered pro-Israel,[24] when he said that Iranians are "friends of all people in the world—even Israelis",[25] and that any conflict or disagreement was with the Israeli government only. In another occasion he said: "No nation in the world is our enemy, Iran is a friend of the nation in the United States and in Israel, and this is an honor."[26] He received criticisms from clerics and conservative members of the Iranian Parliament[27] and Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei who called the comments about Israelis "illogical".[28] However, his comments received some cautious backing from Ahmedinejad.[29] However, Mashaei has also said that if Israel attacked Iran, Iran could destroy it within a week. In a 20 May 2010 statement his exact words were "Zionists will have no longer than a week to live".[30]
On 6 August 2010, Mashaei again drew protests from Iran's conservative establishment after speaking at a meeting with Iranian expatriates. He said that the ideology of Iran, rather than Iran's state religion of Shia Islam, should be promoted to the world. He also asserted that the country only acknowledged the "pure Islam implemented in Iran and not how Islam is interpreted in and by other countries".[31] He claimed that without Iran, Islam would be lost and other Islamic countries feared Iran due to Iran having the only "truthful" version of Islam.[32]
Iran's armed forces joint chief of staff, General Hassan Firouzabadi, said Mashaei's comments were a "crime against national security" and were divisive against the rest of the Muslim world.[32] Ayatollah Ahmad Khatami said that "equating the school of Iran and the school of Islam amounts to pagan nationalism, which the people of Iran have never accepted." Hardline cleric Ayatollah Mohammad-Taqi Mesbah-Yazdi, condemned Mashaei for having "once again made erroneous and inappropriate statements".[33]
Ahmadinejad, who also spoke at the meeting, defended Mashaei by saying "the atmosphere of criticism is a necessity and nobody should be condemned for voicing his viewpoints and not every difference of opinion should lead to a fight. ... what Mashaei wanted to say was that Iran is a country with culture and civilization and accordingly chose Islam as its ideology."[31] Despite the amount of protest and criticism, Mashaei has never retracted any of his statements.
He has been "associated" with the "deviant current",[34] or "perverted group"[35] (described by the Tehran Times as Iranians "obsessed with the imminent return of the Shiite messiah" and giving insufficient deference to Shia clerics;[36] and by the Tehran Bureau as "Mashaei and his inner circle.")[35] According to Karim Sadjadpour, intelligence forces loyal to Supreme Leader Khamenei using listening devices to listen in on "private" meetings of Mashaei and his supporters, have heard Mashaei talk of "designs to supplant the clergy".[37] According to a report in the New York Review of Books, Mashaei is believed by his followers to be in contact with the "Imam of the Era" or the 12th Imam, and this is the source of his dispute with Iran's clerics and reason for Ahmadinejad's refusal to part ways with him.[38][39]
Apart from these controversial views Mashaei was implicated in a big banking embezzlement in 2011.[33]
Promotion to First Vice President
On 17 July 2009, Mahmoud Ahmadinejad announced Mashaei would become the new first vice president of Iran.[25][40] Iran has twelve vice presidents, but the first vice president is the most important, as he leads cabinet meetings if the president is absent.[28]
The announcement triggered criticism from conservatives, including the Basij militia. Ayatollah Ahmad Khatami said the "completely unbelievable" appointment "ridicule[d] the highest religious authorities". The Kayhan newspaper said it was a "mistake" that would "no doubt provoke strong opposition".[25] The Union of Islamic Students stated "The news of your appointment by the legal president has plunged into deep surprise a large number of idealistic students who endured the widespread wave of defamation launched by opposition against Mr. Ahmadinejad and backed his candidacy... While reaffirming our support for Mr. Ahmadinejad, the best choice for president, we believe that your immediate resignation from the post of first vice president would be the only way to serve fundamentalism... You will be on the receiving end of the dire consequences of this appointment." Reformist lawmaker Dariush Ghanbari described the appointment as a "declaration of war" on parliament, because Ahmadinejad had earlier been asked to consult with the deputies before naming his Cabinet. Conservative Parliament speaker Ali Larijani said he was "shocked" to hear of the appointment.[41]
The Pupils Assn. News Agency, an offshoot of the official Islamic Republic News Agency, reported on 19 July 2009 that Mashaei had resigned the post, but the government-controlled Al-Alam News Network later contradicted that report.[41]
Dismissal
On 18 July 2009, Supreme Leader Ali Khamenei advised Ahmadinejad to change the position of Mashaei in the cabinet.[5] Second Deputy Speaker Mohammad-Hassan Aboutorabi Fard was on 21 July quoted as saying "Eliminating Mashaei from key positions and the first deputy position is a strategic decision by the regime. The Supreme Leader’s opinion about the removal of Mr. Rahim Mashaei from the position of president’s first deputy has been submitted to the President in writing. Without any delay, the dismissal order or Mashaei’s resignation must be announced by the President."
However, Ahmadinejad's senior assistant was quoted as saying "I have not seen a clear and convincing reason given by anyone to make [Mashaei's] appointment to the first deputy position impossible. Some say he has made mistakes in some of his statements. Well, everyone makes mistakes." He said "The decision to appoint Mashaei will not be revisited," although he later retracted that position.[42][43][44]
Ministers, including then Intelligence Minister Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i and then Minister of Culture and Islamic Guidance Mohammad-Hossein Saffar Harandi stormed out of a cabinet meeting during an argument with Ahmedinejad over Mashaei's appointment.[45]
On 22 July, Ahmedinejad spoke affirmatively at a farewell function for Mashaei as he resigned from his position as tourism vice president to take up his new post. "I like Rahim Mashaei for 1,000 reasons. One of the biggest honours of my life and one of the biggest favours from God to me is knowing Rahim Mashaei ... He is like a pure source of water. One of the reasons to like him is that when you sit with him and talk, there is no distance with him. He is like a transparent mirror. Unfortunately not many people know him."[46]
By 24 July this position had become politically unsustainable. Mashaei resigned from the office of vice president, in compliance with the orders of Supreme Leader Khamenei.[5][6]
Some analysts said hard-liners, including Khamanei, opposed Mashaei because of his comments about Israel.[47] More specifically, the statement of Mashei about Israel, indicating that the Israeli people were not enemies of the Iranian people, led to this opposition against him.[47] Others suggested he is a member of a secretive sect, the Hojjatieh, which the Islamic Republic's founder, Ayatollah Ruhollah Khomeini, outlawed, and to which Ahmedinejad has also been linked.[45] It is unclear whether there is any factual basis to these suggestions. Dubious rumors of unusual religious affiliations have been known to surface in Iran concerning people with whom the regime is disaffected.[48]
It was also suggested that by demanding Mashaei's removal, Khamenei effectively appropriated a new power, since normally the Supreme Leader does not intervene openly to oust a government official.[49] However, Article 131 of the constitution provides that first vice president takes over as acting president in cases where the president is incapacitated only if permitted by the supreme leader.
Appointment as chief of staff
Following Mashaei's resignation, Ahmedinejad appointed him as his chief of staff and head of presidential center, abruptly dismissed from the cabinet Intelligence Minister Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i who had opposed the vice-presidential appointment, and threatened to dismiss Minister of Culture and Islamic Guidance Mohammad-Hossein Saffar Harandi. Harandi resigned before he could be dismissed.[45][50] Mashaei was dismissed as head of presidential center less than two years later in April 2011, but retained his other posts. He was replaced by Hamid Baqai, another Ahmadinejad ally, as head.
2013 presidential election
Ahmadinejad supported Mashaei on the registering day of candidacy
Ahmadinejad was constitutionally prohibited from seeking a third consecutive term in 2013, so he could not run in the 2013 Presidential Election. A confidential US diplomatic cable leaked in 2011 reported that Mashaei was "being groomed as a possible successor" to President Ahmedinejad.[8][51] Mashaei finally registered to run for Iran's presidential elections on 11 May. However, his nomination was blocked by the Guardian Council on 21 May.[52] He had a mandate of two days to protest to the rejection but his rejection remained.[23]
Personal life
Mashaei married a former member of the People's Mujahedin in the 1980s.[4] Mashaei's daughter married the former President Ahmadinejad's oldest son in 2008.[53][54] Mashei was described by Ahmedinejad in 2011 as an "inspiration".[55]
Quotes
This section is a candidate for copying over to Wikiquote using the Transwiki process.
"No nation in the world is our enemy, Iran is a friend of the nation in the United States and in Israel, and this is an honor. We view the American nation as one with the greatest nations of the world."
"Today, Iran is friends with the American and Israeli people. No nation in the world is our enemy."[56]
"There are different interpretations of Islam, but our understanding of the real nature of Iran and of Islam is the Iranian school. From now on, we must present to the world the school of Iran."[32]
"Without Iran, Islam would be lost... if we want to present the truth of Islam to the world, we should erect the Iranian flag[32]...the Islam of the Iranians is different and enlightening, and will shape the future."
"The era of Islamism has come to an end. We had an Islamic revolution in 1979. But the era of Islamism is finished."[57]
References
Tehran Prosecutor Confirms Hikers' Sentences, Tehran Bureau, 20 August 2011, retrieved 11 December 2016, There has also been much discussion about whether there is any link between the Front and Mashaei. Conservative Majles deputy Hamid Reza Katouzian said that the Front is the same as Raayeheh-e Khosh-e Khedmat (RKK, or the Sweet Scent of Service), a pro-Ahmadinejad group that was active from 2006 to 2009. Katouzian added that Mashaei was the leader of the RKK and claimed that the behind-the-scenes leaders of the Front are Mashaei and Vice President for Executive Affairs Hamid Baghaei, another close and controversial Ahmadinejad aide.
see also: Iran News Round Up, 12 September 2011Archived 3 April 2012 at the Wayback Machine quoting Hojjat al-Eslam Saqqa-ye Bi-Ria: "Mashaei says: 'I was in a spiritual state and was convinced that the Imam of the Era wants Ahmadinejad to name the individuals. In reality this is the meaning and words of the Bab [Bahai] movement which is being expressed in the face of the Guardian Jurist."
Ali Akbar Dareini, Associated Press (25 July 2009). "Iran VP pick is forced out". The Philadelphia Inquirer. Archived from the original on 29 July 2009. Retrieved 25 July 2009.
.jpg)
.jpg)
