۱۴۰۵ مرداد ۲۵, یکشنبه

 

۲۵ مرداد ۱۴۰۵، ۱۴:۵۲
  •  
  •  
  •   

پزشکیان: توافقنامه اخیر با عزت و بر اساس اصول رهبر شهید پیش رفت

پزشکیان: توافقنامه اخیر با عزت و بر اساس اصول رهبر شهید پیش رفت

رئیس جمهور گفت: توافقنامه اخیر با عزت، قدرت و با در نظر گرفتن اصولی که مقام معظم رهبری شهید در نظر داشتند پیش رفت و ما با قدرت آن را پیگیری کردیم؛ در برابر دشمنان وا ندادیم.

به گزارش خبرگزاری مهر، سی‌ونهمین اجلاس رؤسای آموزش‌وپرورش سراسر کشور صبح امروز یکشنبه ۲۵ مرداد ماه با حضور رئیس جمهور، وزیر آموزش‌وپرورش و جمعی از معاونان و مدیران، با رویکرد ارتقاء کیفیت و توسعه عدالت در اردوگاه شهید باهنر تهران برگزار شد.

مسعود پزشکیان در این اجلاسیه ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای دانش‌آموز میناب و رهبر شهید انقلاب، اظهار کرد: رهبر شهید همواره‌هادی و راهنمای دولت بودند، اما متأسفانه ایشان و دانش‌آموزانمان به دست سفاکان عالم و مدعیان دروغین دموکراسی به شهادت رسیدند.

رئیس جمهور با اعلام اینکه تمام مدیران، معاونان و معلمان آینده‌سازان ایران هستند، افزود: برگزاری این اجلاسیه بسیار مهم است؛ زیرا معلمان و آموزگارانی در آن حضور دارند که اقداماتشان باعث می‌شود تا آینده کشور ساخته شود.

پزشکیان با اشاره به خاطره‌ای از دوره جوانی و حضور در جلسات قرائت قرآن، تصریح کرد: پس از اینکه نسبت به مفاهیم آیات قرآن آگاهی عمیقی پیدا کردم به این درک رسیدم که ابتدا باید در ذهن فرزندان و انسان داده و اطلاعاتی شکل بگیرد تا بتواند مبتنی بر آن مسیر موفقیت را بپیماید. تمامی آیات قرآن مسیر زندگی را به ما می‌آموزد؛ چنانچه مبتنی بر این آموزه‌ها گام برداریم و زندگی کنیم می‌توانیم به بی‌نهایت دست یابیم. به این دلیل که خداوند در اوج خلاقیت، علم، زیبایی قرار دارد و هر کس در این مسیر باشد هیچ انتهایی را برای رسیدن به اهدافش در نظر نخواهد گرفت.

رئیس جمهور با تأکید بر اینکه‌پذیرش وضع موجود باعث ایستایی و توقف می‌شود، عقب‌ماندگی در ابعاد گوناگون را نقد کرد و یادآور شد: ما در کشور سرمایه‌های فراوانی داریم که اگر به آنها توجه کنیم نباید در دنیا از کسی عقب بمانیم. طبیعتاً برای بهترین شدن باید تلاش و کوشش کرد. ضرورت دارد فضای آموزش‌وپرورش به گونه‌ای باشد تا مفاهیمی همچون عدالت‌ورزی، کارآمدی، همیاری، تقویت روحیه مشارکت جمعی، کار گروهی و بهترین بودن را به دانش‌آموزان بیاموزد.

پزشکیان در تشریح مفهوم عدالت آموزشی و توجه به تمام اقشار جامعه و به‌طور خاص دانش‌آموزان مناطق محروم تصریح کرد: در زمینه توسعه عدالت آموزشی ضرورت دارد حاکمیت به تمام طبقات اجتماعی و اقشار جامعه توجه داشته باشد و نیازهای آنها را ببیند؛ در این صورت است که عدالت به درستی اجرا می‌شود. عدالت این نیست که به دانش‌آموزانی که شرایط ویژه و خانواده‌های توانمندی دارند محدود شویم.

رئیس جمهور دستاوردهای موجود در فضای تعلیم و تربیت را شایسته نامید و کیفیت بخشی جامع آموزش‌وپرورش را خواستار شد و گفت: شما مدیران و معاونان در نظام تعلیم و تربیت جایگاه مؤثری دارید؛ بنابراین تمرکز بر توانمندی حل مسئله، کار تیمی، برقراری ارتباط آسان، ایجاد ساختار آموزشی مبتنی بر کار گروهی را به دانش‌آموزان آموزش دهید. هر دانش‌آموز استعدادی دارد و چنانچه این استعدادها در قالب یک گروه اقدام کنند در زمینه حل مسایل پیروز خواهیم شد. همه با یکدیگر می‌توانیم مملکت خود را آباد کنیم. نباید در کل کشور کسی را ناامید کنیم. نگاه خود را به سمت بهتر شدن و تغییر شرایط تغییر دهیم تا ایرانی سربلند، الهام‌بخش و با عزت داشته باشیم.

پزشکیان با انتقاد از متکی بودن به نفت، وجود افراد توانمند در مدارس را مهم‌ترین ثروت و سرمایه اجتماعی نامید و اظهار داشت: اسرائیل جنایتکار که افرادی از سراسر جهان در آن حضور دارند، کل خاورمیانه را به ناآرامی کشانده است و اقدامات مخرب خود را با پشتیبانی قدرت‌ها انجام می‌دهد. در این شرایط سرمایه‌گذاری علمی و همه‌جانبه بر روی فرزندان و تلاش برای ساختن آینده آنها اقدامی ضروری است. معادن و صنایع ابزاری هستند تا در دست نخبگان ما و فرزندان ایران باشند. افتخار اصلی ما نیروی انسانی و فرزندانمان به شمار می‌آید؛ پس در کنار سایر مؤلفه‌هایی که نام برده شد به دانش‌آموزان خدمت به کشور، زندگی کردن، مسئولیت‌پذیری و باور به اینکه تمام گره‌ها را می‌توان با اتحاد و انسجام گشود، بیاموزید.

رئیس جمهور تأکید کرد: برای رسیدن به قله و اهداف بلند ابتدا باید باور کنیم که می‌توانیم به سمت آن حرکت کنیم؛ پس از این خودباوری است که با تلاش و کوشش به موقعیت‌های برتر و دستاوردهای بهتری خواهیم رسید. مسیرهای متعددی برای حصول موفقیت وجود دارد. تغییر روش‌های آموزشی و مدیریتی، ارتقاء کارآمدی و بهره‌گیری از تکنولوژی‌های نوین سبب‌ساز ایجاد مسیرهای متنوع برای بهترین شدن در مسیر عزت و سربلندی خواهد بود. وضعیت موجود را نپذیرید؛ قالب‌های ذهنی موجود خود را بشکنید؛ آن وقت است می‌توانید مدیران و معلمانی توانمند باشید که استعدادها را کشف می‌کنند.

پزشکیان فاصله گرفتن از روزمرگی‌ها را ناگزیر دانست و ادامه داد: نظام تعلیم و تربیت و روش‌های آموزشی به سمت و سویی برود تا دانش‌آموزان در ابعاد گوناگون توانمند باشند. مدیران و معلمان بهترین الگو برای فرزندان ایران هستند. یکی از مسایل جاری کشور توجه به صرفه‌جویی است. با ایجاد تغییر در نگرش‌ها می‌توانیم مشکلات و کاستی‌ها را به درستی مدیریت کنیم و از این شرایط به خوبی عبور کنیم. به عنوان مثال در محل کاری که هستم برای افزایش بهره‌وری دمای اتاق و انرژی را کنترل کرده‌ام و به این شیوه حدود ۸۰ درصد صرفه‌جویی در مصرف انرژی شکل گرفته است. فقط باید نگاه‌ها به مسایل تغییر کند. دوری از تجمل و تشریفات مرسوم آسیبی به ابهت افراد و مدیران نمی‌زند؛ طبیعتاً باید با کمترین امکانات بیشترین بهره‌وری را داشته باشیم.

رئیس جمهور افزایش هم‌افزایی و توجه به استعدادهای متنوع را اقدامی مهم برای تغییر نگرش‌ها در حل مسایل عنوان کرد و گفت: به مدیران و معلمان خود در استان‌ها یا شهرستان‌ها این اجازه را بدهید تا بتوانند خلاقیت در امورشان داشته باشند و از امر و نهی بپرهیزید؛ چه بسا معلمانی در استان‌ها حضور داشته باشند که اقداماتشان باعث تغییر نگرش مثبت و مؤثر در حوزه تعلیم و تربیت بشود. مشورت با یکدیگر را در نظر داشته باشید.

پزشکیان در بخش دیگر سخنان خود با انتقاد از افرادی که با بی‌انصافی نسبت به توافق صورت گرفته اظهارنظر می‌کنند، تصریح کرد: توافقنامه اخیر با عزت، قدرت و با در نظر گرفتن اصولی که مقام معظم رهبری شهید در نظر داشتند پیش رفت و ما با قدرت آن را پیگیری کردیم؛ در برابر دشمنان وا ندادیم، اما برخی حرف‌هایی می‌زنند که به نظر من بی‌انصافی است. آنها کنار گود نشستند و می‌گویند لنگش کن. بسیاری می‌گویند برای حل مسایل و چالش‌های کشور طرح و برنامه‌هایی داریم، اما مشکل اساسی ما نبود طرح نیست؛ بلکه نیازمند افراد آگاه و باایمان و ایثارگری هستیم تا با علاقه و فداکاری برای برونرفت از وضعیت فعلی وقت بگذارند.

رئیس جمهور با بیان اینکه تفاهمنامه با عقل و اندیشه و پس از بحث‌های کارشناسی عمیق تنظیم شده است، گفت: تمامی افرادی که در این مسیر هستند، آماده شهادتند و اهل وادادگی نیستند؛ آنچه که انجام شده بر مبنای مصلحت، حکمت و عزت است. ما مشکلات را حل خواهیم کرد و وضع موجود را تغییر خواهیم داد. ابتدا باید خوب ببینیم و بعد راه را پیدا کنیم.

رئیس جمهور با تأکید بر این اصل که هر کس که می‌تواند کاری انجام دهد باید گوشه‌ای از مسئولیت را بر عهده بگیرد، یادآور شد: ما در دولت مانع اقدامات و خدمات کسی نشده‌ایم و هیچگاه حزبی یا جناحی عمل نکرده‌ایم؛ بنابراین هر کس می‌تواند مسئولیتی بر عهده بگیرد که به نتیجه برسد، بسم‌الله از او استقبال می‌کنیم. شما معلمان تلاش کنید افراد باایمان و عالم تربیت کنید تا در خدمت مردم و کشور باشند. ما با کسی دعوا نداریم و هرکس با هر باور، قیافه، جنسیت و قومیت باشد، نیازمندیم تا مشکلات مردم را به کمک آنها حل کنیم. کمبودها ناشی از مشکلات است؛ ما کلی سرمایه و نیروی انسانی خبره در کشور داریم و باید امانت را به اهلش و کسی که می‌تواند کار انجام دهد بسپاریم. هیچ گناهی بالاتر از این نیست که کار را به افراد ناشایست واگذار کنیم.

رئیس جمهور با اشاره به وجود ناترازی‌ها در اوایل فعالیت دولت چهاردهم اظهار داشت: تمامی مدیران دستگاه‌های اجرایی و وزرا تلاش کردند تا وضعیت را مدیریت کنند و اکنون علی رغم اینکه جنگ وجود داشته است، در حوزه انرژی در ظاهر مشکلی وجود ندارد؛ البته تأخیر داریم، اما می‌توانیم شرایط را به شکل دیگری تغییر دهیم.

در ادامه علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی و به ویژه شهدای دولت، از حضور رئیس‌جمهور در این اجلاسیه قدردانی کرد و گفت: در آستانه آغاز سال تحصیلی قرار داریم و یکی از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین رویدادهای آموزش‌وپرورش را در این اجلاس دنبال می‌کنیم.

وزیر آموزش‌وپرورش اعلام کرد: پیام این اجلاس باید این باشد که با وجود تلاش دشمن برای ایجاد اختلال در روند خدمت‌رسانی کشور، آموزش‌وپرورش با قدرت در میدان حضور دارد و همه ارکان نظام تعلیم و تربیت در کنار یکدیگر برای آغاز سال تحصیلی جدید آماده هستند. آموزش‌وپرورش در دوران جنگ تعطیل نشد و استمرار جریان تعلیم و تربیت، نخستین سیاست ما بود.

کاظمی با بیان اینکه با استفاده از ظرفیت شبکه شاد، آموزش‌های آنلاین و بسته‌های آموزشی آفلاین تلاش کردیم همه دانش‌آموزان، حتی در شرایط دشوار، تحت پوشش آموزش قرار داشته باشند، در تشریح دستاوردهای حوزه تعلیم و تربیت گفت: نهضت توسعه عدالت آموزشی با رویکرد کیفیت و هویت در دستور کار قرار گرفته و در این چارچوب، ساخت هزاران کلاس درس و فضای آموزشی دنبال می‌شود.

وزیر آموزش‌وپرورش افزود: در این چارچوب، ساخت ۲ هزار و ۴۰۰ پروژه و ۱۱ هزار کلاس درس تا مهرماه ۱۴۰۴ در دستور کار قرار گرفته و برنامه ساخت ۱۳ هزار کلاس درس تا مهر ۱۴۰۵ نیز دنبال می‌شود. ساخت و تکمیل حدود ۶ هزار فضای آموزشی و استانداردسازی حدود ۵۰ هزار کلاس درس، مشارکت بالغ بر ۵۰ هزار میلیارد تومانی خیرین بخشی از این اقدامات بوده است. بازسازی حدود هزار و ۵۰۰ واحد آموزشی آسیب‌دیده نیز در دستور کار قرار گرفته است.

کد مطلب 6918257

 کارشناس: جنگ ایران ناکارآمدی پدافند هوایی آمریکا در برابر تهدیدات مدرن را ثابت کرد


🔸 کارشناسان مرکز تحلیل تجارت جهانی اسلحه در یک مقاله تحلیلی می‌گویند استفاده کشورهای عربی از پدافند هوایی آمریکا علیه پهپادهای ایرانی مانند "شلیک گنجشک با توپ" است، زیرا موشک‌های رهگیر بسیار گران هستند.

🔸 چالش اصلی در شکاف عظیم بین هزینه سیستم‌های تهاجمی و هزینه رهگیرها نهفته است - یک پهپاد شاهد-136 بین 20 تا 50 هزار دلار تخمین زده می‌شود، در حالی که یک موشک زمین به هوای PAC-3 به تنهایی 4 میلیون دلار قیمت دارد.

🔸 ایالات متحده امریکا خود علاقه کمی به سیستم‌های پدافند هوایی میان‌برد و کوتاه‌برد دارد و بر روی سیستم‌های پدافند هوایی دوربرد - مانند تاد یا پاتریوت - تمرکز دارد و متحدان آنها با وجود این واقعیت که باید با تهدیدات کاملاً متفاوتی مقابله کنند، به شدت به آنها متکی هستند.

🔸 این‌ تحلیلگران می‌گویند در این زمینه، سیستم‌های پدافند هوایی روسیه از همه جهات از سیستم‌های آمریکایی پیشی می‌گیرند - آنها انعطاف‌پذیرتر، مقاوم‌تر و اقتصادی‌تر هستند.

🛰 Sputnik Iran | Rubika | Bale | Web

 این فروشگاه‌ها معمولاً بیشترین تنوع را در عصاره‌های خاص و خوراکی دارند. پیشنهاد می‌شود با آن‌ها تماس بگیرید و موجودی «Jasmine Flavor Extract» یا «Culinary Jasmine Essence» را بپرسید:

PM Hobbycraft: این فروشگاه یکی از بزرگ‌ترین منابع تأمین لوازم قنادی و عصاره‌های برند LorAnn در کلگری است. با اینکه لیست آنلاین آن‌ها بسیار گسترده است، بهتر است پیش از مراجعه حضوری، موجودی عصاره یاس را از طریق تماس تلفنی چک کنید.
The Silk Road Spice Merchant: این فروشگاه تخصصی ادویه و عصاره در کلگری، تمرکز زیادی روی کیفیت و سلامت عصاره‌ها دارد. اگرچه ممکن است همیشه یاس نداشته باشند، اما بهترین مکان برای پیدا کردن عصاره‌های طبیعی و باکیفیت برای مصارف خوراکی است.
Britannia Kitchen & Home یا Zest Kitchenware: این فروشگاه‌های تخصصی لوازم آشپزی معمولاً برندهای لوکس و خاصِ مواد اولیه را موجود دارند که ممکن است شامل عطرهای گلی خوراکی نیز باشد.
۲. فروشگاه‌های آنلاین (ارسال به کلگری)
اگر در فروشگاه‌های حضوری موفق به پیدا کردن آن نشدید، خرید آنلاین مطمئن‌ترین راه است:
The Gourmet Warehouse: این فروشگاه آنلاین (مستقر در ونکوور با ارسال به کلگری) مشخصاً عصاره «Natural Jasmine Flavor» را برای خرید دارد که مستقیماً برای مصارف خوراکی (آشپزی و نوشیدنی) بسته‌بندی شده است.
سایر خرده‌فروشان آنلاین: وب‌سایت‌هایی نظیر Amazon.ca نیز مدل‌های مختلفی از عصاره‌های خوراکی (مانند برند OliveNation) را ارائه می‌دهند که باید حتماً در توضیحات آن‌ها عبارت "Food Grade" (درجه خوراکی) درج شده باشد.
نکات مهم پیش از خرید:
تأییدیه درجه خوراکی: همان‌طور که قبلاً اشاره شد، همیشه چک کنید که برچسب محصول "Food Grade" باشد. اگر عصاره‌ای برای "آروماتراپی"، "ساخت صابون" یا "دفیوزر" (Diffuser) فروخته می‌شود، به هیچ وجه در پخت‌وپز استفاده نکنید.
تفاوت عصاره (Extract/Essence) با روغن (Essential Oil): عصاره‌های خوراکی معمولاً بر پایه آب، الکل یا گلیسیرین هستند و برای طعم‌دهی به غذا ساخته شده‌اند. روغن‌های اسانسی (Essential Oils) که در عطاری‌ها یا فروشگاه‌های گیاهان دارویی فروخته می‌شوند، معمولاً برای خوردن ساخته نشده‌اند و غلظت بسیار بالایی دارند که می‌تواند سمی باشد.
پیشنهاد: اگر به دنبال طعم خاص یاس در برنج هستید و عصاره خوراکی پیدا نکردید، می‌توانید از گلبرگ‌های خشک یاس (Dried Jasmine Flowers) که در عطاری‌های معتبر یا فروشگاه‌های چای (مانند Silk Road) موجود است استفاده کنید. می‌توانید این گلبرگ‌ها را در آبِ در حال جوشِ برنج دم کنید تا عطر ملایم و طبیعیِ یاس را به برنج منتقل کند؛ این روش معمولاً طعمی طبیعی‌تر و ایمن‌تر از اسانس‌های شیمیایی به دست می‌دهد.

 

رسانه‌های اسرائیلی: ترامپ یک کانال محرمانه برای تماس با احمد وحیدی ایجاد کرد

به نوشتۀ رسانه‌های اسرائیلی، بزرگ‌ترین مشکل آمریکا در مذاکره با ایران، شناسایی تصمیم‌گیرندگان اصلی بوده است. به همین دلیل کاخ سفید مستقلاً تلاش کرده تا بفهمد آیا فرماندهی سپاه پاسداران با مذاکره‌کنندگان رسمی (قالیباف و ...) تفاهم دارد یا خیر. وساطت برای تماس با سپاه را نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق به عهده گرفته است.

احمد وحیدی در کنار تابوت منسوب به علی خامنه‌ای
احمد وحیدی در کنار تابوت منسوب به علی خامنه‌ای Iranian Supreme Leader Office vi
تبلیغ بازرگانی

روز یکشنبه ٢۵ مرداد، سایت اینترنتی «N 12» که به شبکۀ اسرائیلی «کانال دوازده» تعلق دارد، مطلب مفصلی را به قلم گزارشگر اسرائیلی، باراک راوید، تحت عنوان «کانال محرمانۀ ارتباط میان دونالد ترامپ و فرماندۀ سپاه پاسداران» منتشر کرد.

مدعای اصلی این مقاله اینست که دونالد ترامپ برای اطمینان یافتن از تصمیم‌های تهران، به‌طور جداگانه با احمد وحیدی، فرماندۀ جدید سپاه ارتباط داشته است. چکیدۀ این مقاله توسط برخی دیگر از رسانه‌های اسرائیلی، از جمله شبکۀ خبری «آی٢۴نیوز» نیز انتشار یافته است.

باراک راوید می‌نویسد: «در اوج مذاکرات آمریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ، دولت دونالد ترامپ با یک مشکل اساسی روبرو شد: مقامات آمریکایی نمی‌دانستند آیا مذاکره‌کنندگان رسمی ایران، از جمله محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی، واقعاً از حمایت و اختیار سپاه پاسداران برخوردارند یا نه.»

به همین دلیل، دولت آمریکا در اقدامی غیرمعمول، تلاش می‌کند مستقیماً با فرماندهان سپاه تماس بگیرد. به نوشتۀ راوید، واسطۀ این تماس محرمانه، نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق بوده است.

بازانی و کاخ سفید

طبق روایت باراک راوید، در اوایل اردیبهشت ۱۴۰۵، تولسی گابارد، مدیر وقت اطلاعات ملی آمریکا، با بارزانی تماس می‌گیرد و از او می‌خواهد این موضوع را بررسی کند که «آیا احمد وحیدی و دیگر رهبران سپاه از مذاکرات رسمی ایران حمایت می‌کنند یا خواسته‌های دیگری دارند؟»

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

بارزانی چند روز پس از تحقیق و پرس و جوهای لازم، از سوی سپاه پاسخ مثبت دریافت می‌کند. سپاه صریحاً اطلاع می‌دهد که که از مذاکرات حمایت می‌کند و ترجیح می‌دهد بحران از طریق مذاکره حل شود. بارزانی هم نتیجه را به کاخ سفید منتقل می‌کند.

اما موضوع به اینجا ختم نمی‌شود و ترامپ از بارزانی می‌خواهد که مذاکراتی محرمانه میان مقام‌های ارشد آمریکایی و ایرانی در اربیل ترتیب دهد. ایرانی‌ها پیشنهاد را رد نمی‌کنند اما نگرانی آنها در مورد خطر اسرائیل و احتمال حمله، باعث می‌شود که این مذاکرات انجام نگیرد.

بزرگ‌ترین مانع برای گفتگو

به طور خلاصه، باراک راوید ادعا می‌کند که در روند مذاکرات، آمریکا تلاش کرد علاوه بر کانال رسمی گفتگوها، یک مسیر مستقیم و غیررسمی هم با سپاه ایجاد کند.

باراک راوید در پایان یادآوری می‌کند که روند مذاکره از طریق واسطه‌های پاکستانی و قطری ادامه دارد، اما پیشرفت قابل توجهی حاصل نشده است. وی از قول منابعی نامشخص می‌افزاید که پاکستانی‌ها وضعیت مذاکرات را خوش‌بینانه‌تر از واقعیت نشان می‌دهند تا نوعی شتاب و تحرک ایجاد کنند و بن‌بست را بشکنند.

نویسندۀ مقاله نتیجه می‌گیرد که یکی از مهم‌ترین مشکلات واشنگتن در مذاکره با تهران، تشخیص این مسئله است که تصمیم‌گیرندگان واقعی در ایران چه کسانی هستند. ابهامات در مورد محدودۀ اختیارات سپاه و همچنین نقش مجتبی خامنه‌ای، این مشکل را دوچندان کرده است.

شرح حاج ملا هادی سبزواری بر فلسفه صدر المنألهین و حرکت جوهری تا چه حد قابل درک و وفادار به اصل و معتبر است؟

 شرح حاج ملا هادی سبزواری بر فلسفه صدر المنألهین و حرکت جوهری تا چه حد قابل درک و وفادار به اصل و معتبر است؟

بررسی میزان انطباق، اعتبار و وفاداری شرح حاج ملا هادی سبزواری بر «اسیاء الاربعة» صدرالمتألهین (ملاصدرا) در خصوص مسئله‌ی بنیادین «حرکت جوهری»، یکی از بحث‌برانگیزترین و در عین حال درخشان‌ترین مباحث در تاریخ فلسفه اسلامی (مکتب حکمت متعالیه) است.

برای تحلیل دقیق این موضوع، می‌توان آن را از سه منظر «میزان وفاداری به اصل»، «میزان قابل درک بودن (تسهیل فهم)» و «اعتبار علمی و فلسفی» بررسی کرد:

۱. میزان وفاداری به اصل (متن و روح اندیشه ملاصدرا)

حاج ملا هادی سبزواری (متوفی ۱۲۸۹ هـ.ق) به عنوان شارحِ معصوم‌گونه و وفادارِ مطلق به ملاصدرا شناخته می‌شود. با این حال، وفاداری او دارای ابعاد ویژه‌ای است:

  • احیای سیستماتیک حکمت متعالیه: سبزواری در کتاب «منظومة فی‌الحکمة» (و شرح مفصل آن «شرح المنظومة») تلاش کرد تا آراء پراكنده، پیچیده و طوفانی ملاصدرا در «اسفار اربعة» را نظم منطقی ببخشد. در موضوع حرکت جوهری، سبزواری دقیقاً همان اصول ملاصدرا را پی می‌گیرد: اینکه حرکت نه در عَرَض، که در جوهر اشیاء جریان دارد و تمام کائنات در حال سیلان و تبدلِ ذاتی‌اند.

  • تطبیق و تعمیم: سبزواری در برخی موارد، نظریات ملاصدرا را با دقتِ ریاضی‌گون و هندسی‌تری تبیین کرده است. او در بحث حرکت جوهری، تلاش می‌کند تا اتصالِ میان حدوث دهریند (زمان) و قدم ذاتی عالم را با دقت اثبات کند.

  • آیا انحرافی وجود داشته است؟ برخی پژوهشگران معتقدند نگاه سبزواری به حکمت متعالیه، بیش از حد رنگ و بوی «عرفان نظری ابن عربی» و «حکمت مشاء» می‌گیرد و گاهی نظام صدرائی را در قالب‌های سنتی‌تر می‌ریزد؛ اما در اصلِ پذیرش و تبیین حرکت جوهری، هیچ‌گونه انحرافی از مبانی ملاصدرا دیده نمی‌شود و سبزواری خود را سربازِ وفادارِ اندیشه‌های صدرالمتألهین می‌داند.

۲. میزان قابل درک بودن (تسهیل فهم متون سنگین)

یکی از بزرگ‌ترین خدمات حاج ملا هادی سبزواری به فلسفه اسلامی، تبدیلِ متون سخت و پیچیده به مفاهیمی قابل‌هضم‌تر است:

  • نظم و تقطیع آموزشی: اسفار اربعه متنی دشوار، استدلالی، طولانی و پر از حاشیه‌های سنگین است. سبزواری با سرودن «منظومه»، مباحث فلسفی (از جمله حرکت جوهری) را به صورت اشعار موجز و نظم‌یافته درآورد که حفظ کردن و به خاطر سپردن آن‌ها را برای طلاب و فضلا ممکن ساخت.

  • شرحِ روشن و مستدل: شرح المنظومة (به‌ویژه بخش طبیعیات و الهیات) اگرچه کتبی عمیق و تخصصی هستند، اما نسبت به خود اسفار، ساختاری دسته‌بندی‌شده‌تر و آموزشی‌تر دارند. سبزواری استدلال‌های ملاصدرا درباره اینکه «موضوع حرکت جوهری چیست؟» و «چگونه زمان امتداد متصل جوهری است؟» را با بیانی استدلالی اما روان‌تر باز کرده است.

۳. میزان اعتبار علمی و فلسفی شرح سبزواری

از منظر اعتبار علمی، سبزواری و شرح او دارای ویژگی‌های زیر است:

  • استاندارد آموزشی حوزه‌های علمیه: بیش از یک قرن است که شرح المنظومة سبزواری به عنوان کتاب مرجع اصلی برای ورود جدی به فلسفه صدرایی تدریس می‌شود. اگر کسی بخواهد به اسفار اربعه مسلط شود، عبور از شرح المنظومة یک ضرورت علمی است.

  • پختگی اصطلاحات: سبزواری در تبیین حرکت جوهری، اصطلاحات بسیار دقیقی را به کار برده است که بعداً مایه مباحثات عمیق در میان فیلسوفان متأخر (مانند علامه طباطبایی، امام خمینی و شهید مطهری) شد.

  • نگاه انتقادی محدود: سبزواری در عین وفاداری، شارحی مطیعِ صرف نبوده است؛ بلکه در برخی مواضع حاشیه‌ها و تعلیقاتی بر آثار ملاصدرا زده که نشان‌دهنده پختگی و تسلط او بر مباحث است، هرچند ساختار کلی نظام صدرائی را دست‌نخورده حفظ کرده است.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

  • وفاداری: بسیار بالا. سبزواری آینه‌دارِ تمام‌نمای اندیشه‌های ملاصدرا است و حرکت جوهری را دقیقاً بر اساس مبانی اصالت وجود، تشکیک وجود، و اتحاد جوهر و حدوث دهریندِ عالم تبیین کرده است.

  • قابل درک بودن: مفید و نظام‌مند. اگرچه فلسفه ملاصدرا ذاتاً عمیق و دشوار است، اما سبزواری با سرایش منظومه و شرح آن، فهم این اقیانوس بیکران را امکان‌پذیر کرده است.

  • اعتبار: در بالاترین سطح آکادمیک و حوزوی. شرح المنظومة شاهکار ترویج و تثبیت فلسفه صدرایی به شمار می‌رود.

این مباحث در فلسفه امروزین جهان تا چه حد پذیرفته شده، بخصوص در غرب و محافل آکادمیک آن؟

بررسی میزان پذیرش مباحث حکمت متعالیه و به‌ویژه نظریه «حرکت جوهری» در فلسفه امروزین جهان و محافل آکادمیک غرب، موضوعی جذاب و چندبعدی است. برخلاف علوم تجربی که مرزهای جغرافیایی و فرهنگی ندارند، فلسفه به شدت متاثر از سنت‌های زبانی، تاریخی و پارادایم‌های حاکم است.

وضعیت پذیرش و بازتاب این مباحث در غرب را می‌توان در چند محور کلیدی دسته‌بندی کرد:

۱. ناشناخته بودن عموم فلسفه اسلامی در محافل آکادمیک عام غرب

خلاف تصور رایج در برخی جوامع اسلامی، فلسفه اسلامی در دانشگاه‌های غربی (به‌ویژه در بخش‌های فلسفه تحلیلی یا حتی قاره‌ای) جایگاهی مشابه با سنت‌های غربی (مانند فلسفه آلمانی یا آنگلوساکسون) ندارد:

  • تمرکز بر دوره زرین (فلسفه مشاء): در دانشگاه‌های غرب، وقتی صحبت از «فلسفه اسلامی» (Islamic Philosophy) می‌شود، تمرکز اصلی بر فیلسوفان کلاسیک مانند ابن سینا (آویسنا)، فارابی و ابن رشد (آوِروئیس) است؛ چرا که این افراد بیشترین تأثیر تاریخی را بر فلسفه قرون وسطی و رنسانس اروپا (از جمله توماس آکویناس) داشته‌اند.

  • مهجوریت مکتب اصفهان و حکمت متعالیه: مکاتب متأخرتر مانند حکمت متعالیه ملاصدرا، به‌ویژه در دانشگاه‌های mainstream (جریان اصلی) غرب تقریباً ناشناخته هستند و کمتر کسی در دپارتمان‌های فلسفه محض غرب به سراغ نقد یا بررسی آرای سبزواری یا ملاصدرا می‌رود.

۲. نقاط اشتراک شگفت‌انگیز با فلسفه و علم مدرن غرب

با وجود مهجوریت نسبی، پژوهشگران معدودی که با فلسفه تطبیقی (Comparative Philosophy) آشنا هستند، نقاط عطف و شباهت‌های بسیار عمیقی میان حرکت جوهری ملاصدرا و جریان‌های فکری غرب یافته‌اند:

  • فلسفه فرآیند (Process Philosophy): بزرگ‌ترین نقطه اشتراک حکمت متعالیه با فلسفه غرب، نزدیکی آن به «فلسفه فرآیند» (نظریاتی که توسط متفکرانی چون آلفرد نورث وایتهد مطرح شد) است. در فلسفه سنتی غرب (از پارمنیدس تا دکارت)، واقعیت اشیاء ثابت و جوهر آن‌ها ایستا پنداشته می‌شد، مگر تغییرات عرضی. وایتهد در قرن بیستم اعلام کرد که «واقعیتِ بنیادین جهان، نه «جواهر ثابت»، بلکه «رویدادها و فرآیندها» است». این دقیقا همان چیزی است که ملاصدرا قرن‌ها پیش با «حرکت جوهری» (تبدل هویت ذاتی جهان به جای تغییر صرف در صفات) بیان کرده بود. فلاسفه تطبیقی معتقدند ملاصدرا بسیار پیش‌تر از مدرنیته، نوعی «هستی‌شناسی فرآیندی» بنا نهاده است.

  • فیزیک کوانتوم و نسبیت: برخی متفکران ایرانی و تعداد محدودی از شرق‌شناسان تلاش کرده‌اند تا حرکت جوهری را با مفهوم پویایی بنیادین در فیزیک مدرن (مانند جهانِ در حال انبساط یا ساختار انرژی‌محور ذرات در فیزیک کوانتوم) تطبیق دهند. از نگاه آن‌ها، جهان در نگاه صدرایی، یک موجود زنده، روان و در حال شدنِ دائم است که با تصویر جهانِ مکانیکی نیوتنی تفاوت اساسی دارد.

۳. تلاش‌های معدود برای معرفی در غرب

حکمت متعالیه و آثار ملاصدرا به صورت جدی از اواسط قرن بیستم به این سو توسط برخی چهره‌ها به دنیای انگلیسی‌زبان معرفی شد:

  • هانری کربن (Henry Corbin): مستشرق برجسته فرانسوی، نقش بی‌بدیلی در معرفی مکتب ملاصدرا و حکمت شیعی به جهان غرب (به‌ویژه فرانسه و آمریکا) داشت. او ملاصدرا را یکی از بزرگ‌ترین متافیزیسین‌های تاریخ بشر می‌دانست.

  • سید حسین نصر: او با تدریس و تألیف کتاب‌های متعدد به زبان انگلیسی در دانشگاه‌های معتبر آمریکا (مانند هاروارد و جورج واشنگتن)، تلاش کرد فلسفه اسلامی و سنت صدرایی را به آکادمی‌های غربی معرفی کند. با این حال، مخاطبان این آثار بیشتر پژوهشگران حوزه «مطالعات اسلامی» (Islamic Studies) بوده‌اند تا فیلسوفان تحلیلیِ غربی.

۴. موانع جدی پذیرش در محافل آکادمیک غربی

چرا این مباحث به جریان اصلی فلسفه در غرب راه نیافته‌اند؟

  • زبان و روش‌شناسی (Methodology): فلسفه تحلیلی غرب مبتنی بر منطق صوری جدید، تحلیل زبانی، و علم‌گرایی است. ساختار استدلالی ملاصدرا و سبزواری که آمیته‌ای از برهان‌های عقلی مشایی، مکاشفات عرفانی و استناد به آیات و روایات است، با متدولوژی آکادمیک مدرنِ غرب (که به شدت سکولار و منطق‌محور است) همخوانی ندارد.

  • فقدان گفتگوی دوطرفه: فلسفه غرب طی سده‌های اخیر تحولات عظیمی (مانند پدیدارشناسی، اگزیستانسیالیسم، پست‌مدرنیسم و فلسفه ذهن) را پشت سر گذاشته است. فلسفه اسلامی برای ورود به محافل جهانی نیاز دارد تا مباحث خود را به زبانِ چالش‌های فلسفیِ امروز (مانند مسئله «ذهن و بدن»، فلسفه زبان، یا معرفت‌شناسی مدرن) ترجمه و بازنویسی کند؛ کاری که متأسفانه به صورت گسترده انجام نشده است.

جمع‌بندی

در فلسفه امروزین جهان و محافل آکادمیک غرب، حرکت جوهری و شرح سبزواری بر آن جزء مباحثِ جریان اصلی (Mainstream) محسوب نمی‌شوند و بخش اعظم فیلسوفان غربی آشنایی چندانی با آن ندارند.

با این حال، در حوزه فلسفه تطبیقی و تاریخ ایده‌ها، این نظریه به عنوان یکی از بدیع‌ترین، عمیق‌ترین و پیشروترین نظام‌های «هستی‌شناسیِ پویا» در تاریخ فلسفه جهان شناخته می‌شود که از نظر مفهومی شباهت‌های شگفت‌انگیزی با فلسفه فرآیند در غرب دارد.