بانگ زله کرد خواهد کر گوش
وایچ ناساید به گرما از خروش
برزند آواز دونانک به دست
بانگ دونانک سه چند آوای هست.
رودکی.
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
«آواز دونانک» اصطلاحی کهن است که در ادبیات فارسی، به ویژه در اشعار رودکی، به معنای آوازِ کم، آهسته، کوتاه و یا صدای آهستهی برخاسته از دو دست به کار رفته است. این تعبیر، توصیفگر نوعی بانگ یا نغمهی خفیف است که با دست ایجاد میشود.
- معنا و کاربرد: این عبارت احتمالاً به صدای دست زدن (کف زدن) سبک یا صدایی کوتاه اشاره دارد.
- بافت ادبی: در بیت «برزند آواز دونانک به دست / بانگ دونانک سه چند آوای هست» از رودکی، این اصطلاح برای توصیف یک صدای ممتد اما کمحجم استفاده شده است.
- ریشه: «دونانک» مشتق از «دو» (عدد ۲) و پسوند احتمالی برای توصیف کاهش یا کوچکی است.
