۱۴۰۵ فروردین ۲۰, پنجشنبه

جام/جمبو Syzygium Jambos Syzygium cumini, also known as Malabar plum,[3] Java plum,[3] black plum, jamun, jaman, jambul, jambolan or Indian blackberry,


درخت جم (Jambolan) یا آلوی جاوه‌ای با نام علمی Syzygium cumini، درخت همیشه سبز، تنومند و گرمسیری است که در مناطق ساحلی جنوب ایران به‌ویژه بوشهر بسیار رایج است. این درخت با میوه‌های کوچک، بیضی‌شکل، بنفش تیره و طعم ملس، به "غول دیابت" معروف است.
ویژگی‌ها و خواص درخت جم در جنوب ایران:
  • سازگاری: به دلیل مقاومت بالا به کم‌آبی و اقلیم گرم، در حیاط منازل و خیابان‌های جنوب ایران کاشته می‌شود.
  • میوه: میوه‌هایی خوش‌رنگ و متفاوت که در تابستان می‌رسند و برای تهیه شربت، سرکه و ژله استفاده می‌شوند.
  • خواص درمانی: این میوه علاوه بر کنترل قند خون (دیابت)، خواص دارویی در برگ و هسته خود دارد.
  • منشأ: بومی هند، سریلانکا و اندونزی است که از قدیم به مناطق جنوبی ایران وارد شده است.
جم بعنوان درخت سایه‌دار وسر سبزِ و زیبا شناخته می‌شود. بر اساس نکات آموزشی در آموزش صفر تا صد کاشت و پرورش و تکثیر درخت جم یا جمبو، درختان جم پس از کاشت، نیاز به مراقبت خاصی ندارند، جز آنکه در سالهای نخست و سنین جوانی بایستی از خطرات سرمازدگی و حمله آفات مصون نگه داشته شوند. این مقاله در اقتصادنیوز نیز بر خاصیت درمانی این میوه تاکید دارد.


 جمبو از جمله درختان مناطق گرمسیریه که در شهر بوشهر به وفور یافت میشه، این درخت سیصد سال پیش توسط هندی ها به این منطقه وارد شد، میوه این گیاه به اندازه زیتون و به رنگ بنفش مایل به سیاه است که طعم شیرین و کمی ترش داره که علاوه بر مصرف خوراکی خواص دارویی و درمانی زیادی هم داره.








جام

 

اشاره

 

به فارسی نام محلی آن در جنوب ایران «جام» است، به فرانسوی‌Jambosier وJamerosier وpomme rose وPrunier de Malabar و به انگلیسی‌Rose apple وJambos گفته می‌شود. گیاهی است از خانواده‌Myrtaceae ، نام علمی آن‌Syzygium Jambos (L .) Alston . می‌باشد و مترادفهای آن‌Eugenia Jambos L . وJambos Vulgaris DC . از طرف گیاه‌شناسان مختلف نامگذاری شده است.

 

مشخصات

 

درختی است با برگهای کشیده نیزه‌ای و میوه آن معطر با بوی گل سرخ و خوراکی است که مستقیما و یا در نوشابه‌های خنک‌کننده می‌خورند. این درخت بومی هند شرقی است و در مناطق حاره آسیا کاشته می‌شود و در ایران در جنوب کاشته می‌شود و نام محلی آن جام است.

 

ترکیبات شیمیایی

 

از نظر ترکیبات شیمیایی برگها و میوه درخت غنی از تانن است M .P .E .SE .A[ .

در گزارش دیگری آمده است که برگها و پوست درخت دارای آلکالوئید جامبوزین 189]

معارف گیاهی، ج‌2، ص: 108

شاخه جام 1. مقطع میوه آن

و تانن است. و به علاوه یک نوع صمغ اولئورزین 190] نیز در آن یافت می‌شود]G .I .M .P[ .

 

خواص- کاربرد

 

در برمه، از جوشانده برگهای درخت برای معالجه زخمهای چشم استفاده می‌شود [راجر]. در هند و چین از پوست آن به عنوان قابض استفاده می‌شود [د- لانسان*] و از آب برگهای درخت که در آب خیس کرده باشند به عنوان ضد تب استفاده می‌شود [می‌نات*]. تمام قسمتهای اندام گیاه محرک و مقوی است و برای رفع درد دندان مفید است [کروست و پتلو**]. در شبه‌جزیره مالایا گرد برگهای درخت را به بدن بیمار مبتلا به آبله می‌مالند تا تب را کاهش دهد [کانتلی و برکیل و از این گرد ضمادی درست می‌کنند که برای رفع خارش نافع است [برکیل و هانیف**].

در اندونزی از دانه و پوست قابض آن برای معالجه اسهال، اسهال خونی و تبهای نزله‌ای استفاده می‌شود [واندربرگ و هین*].

معارف گیاهی، ج‌2، ص: 109

|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||

Syzygium cumini, also known as Malabar plum,[3] Java plum,[3] black plum, jamun, jaman, jambul, jambolan or Indian blackberry, is an evergreen tropical tree in the flowering plant family Myrtaceae, and favored for its fruit, timber, and ornamental value.[4][5][6] It is native to the Indian subcontinent and Southeast Asia.[4][2] It can reach heights of up to 30 m (100 ft) and can live more than 100 years.[4] A rapidly growing plant, it is considered an invasive species in many world regions.[5]

Syzygium cumini has been introduced to areas including islands of the Pacific and Indian Oceans, Australia, Hong Kong and Singapore.[7]

The tree was introduced to Florida and is grown in tropical and subtropical regions worldwide.[5] Its fruits are eaten by various native birds and small mammals, such as jackals, civets, and fruit bats.[5]

Description

Syzygium cumini fruit color changing from green to pink to blood red to black as it matures

Its dense foliage provides shade and is grown for its ornamental value. At the base of the tree, the bark is rough and dark grey, becoming lighter grey and smoother higher up. The wood is water resistant after being kiln-dried.[4] Because of this, it is used in railway sleepers and to install motors in wells. It is sometimes used to make cheap furniture and village dwellings, though it is relatively hard for carpentry.[4]

The aromatic leaves are pinkish when young, changing to a leathery, glossy dark green with a yellow midrib as they mature. The leaves are used as food for livestock, as they have good nutritional value.[8]

Syzygium cumini trees start flowering from March to April. The flowers are fragrant and small, about 5 mm (0.2 in) in diameter. The fruits develop by May or June and resemble large berries; the fruit of Syzygium species is described as "drupaceous".[9] The fruit is oblong, ovoid. Unripe fruit looks green. As it matures, its color changes to pink, then to shining crimson red and finally to black color. A variant of the tree produces white-coloured fruit. The fruit has a combination of sweet, mildly sour, and astringent flavour and tends to colour the tongue purple.[4]

Java-plum, (jambolan), raw
Nutritional value per 100 g (3.5 oz)
Energy251 kJ (60 kcal)
16 g
0.23 g
0.7 g
Vitamins and minerals
Other constituentsQuantity
Water83 g
Link to USDA Database entry
†Percentages estimated using US recommendations for adults,[10] except for potassium, which is estimated based on expert recommendation from the National Academies.[11]

Distribution

Syzygium cumini is native to the Indian subcontinent (the Andaman Islands, Bangladesh, Nepal, India, the Eastern Himalayas, Pakistan, Assam state, the Laccadive Islands and Sri Lanka); China (Hainan province, South-Central and Southeast China); Indonesia (Java, the Maluku Islands, Sulawesi); Southeast Asia (Cambodia, Laos, Malaysia, Thailand, Vietnam and Myanmar); Australia (Queensland).[2]

Invasive species

This species is considered invasive in Florida, South Africa, parts of the Caribbean, several islands of Oceania, and Hawaii.[5][7]

Culinary uses

Jambolan fruits have a sweet or slightly acidic flavor, are eaten raw, and may be made into sauces or jam.[4] Fruits may be made into juice, jelly, sorbet, syrup (e.g., kala khatta),[12] or fruit salad.[4]

Nutrition

Raw fruit is 83% water, 16% carbohydrates, 1% protein, and contains negligible fat. In a reference amount of 100 g (3.5 oz), the raw fruit provides 60 calories and a moderate content of vitamin C, with no other micronutrients in appreciable amounts (table).

Uses

The 1889 book The Useful Native Plants of Australia states that this plant (referred to by the synonym Eugenia jambolana) was called durobbi by some Indigenous Australians.[13] Dietrich Brandis also wrote of the plant:[14]

"The fruit is much eaten by the natives of India: in appearance it resembles a damson, has a harsh but sweetish flavour, somewhat astringent and acid. Is much eaten by birds; a favourite food of the large bat (flying fox). A kind of vinegar is prepared from it, which is used in diseases of the spleen."

The fruit has been used in traditional medicine.[4][5]

Cultural and religious significance in India

In the Majjhima Nikāya, three parallel texts (MN 36, MN 85 and MN 100) claim that the Buddha remembered an experience of sitting in the cool shade of a jambu tree when he was a child. While his father was working, he entered into a meditative state which he later understood to be the first stage of Jhāna meditation. The texts claim that this was a formative experience, which later encouraged him to explore and practise Jhāna meditation, and that this then led to his Awakening. The Pāli word jambu is understood by Pāli dictionaries to refer to the Syzygium cumini which they often translate as the Rose-apple tree.[15]

Krishna was said to have four symbols of the jambu fruit on his right foot as mentioned in the Srimad Bhagavatam commentary (verse 10.30.25), "Sri Rupa Chintamani" and "Ananda Candrika" by Srila Visvanatha Chakravarti Thakura.[16]

In Maharashtra, Syzygium cumini leaves are used in marriage pandal decorations. A song from the 1977 film Jait Re Jait mentions the fruit in the song "Jambhul Piklya Zaadakhali".

Besides the fruits, wood from neredu tree (as it is called in the region's language, Telugu) is used in Andhra Pradesh to make bullock cart wheels and other agricultural equipment. The timber of neredu is used to construct doors and windows.

Legend in Tamil Nadu speaks of Avvaiyar (also Auvaiyar or Auvayar) of the Sangam period and the jamun fruit, called naval pazham in Tamil. Avvaiyar, believing to have achieved everything that is to be achieved, is said to have been pondering over her retirement from Tamil literary work while resting under naval pazham tree. There she was met with and was wittily jousted by a disguised Murugan, regarded as one of the guardian deities of Tamil language, who later revealed himself and made her realize that there is still a lot more to be done and learnt.[17]

  • Saplings
    Saplings
    •  
  • A line of mature trees
    A line of mature trees
    •  
  • Close view of foliage
    Close view of foliage
    •  
  • Young plant
    Young plant
    •  
  • Seeds
    Seeds
    •  
  • Seeds
    Seeds
    •  
  • Flower buds and open flowers
    Flower buds and open flowers
    •  
  • Fruits in various stages of ripeness
    Fruits in various stages of ripeness
    •  
  • Fruits
    Fruits
    •  
  • Fruit
    Fruit
    •  
  • Ripe fruits for sale in a market
    Ripe fruits for sale in a market
    •  
  • Ripe fruits for sale in a local market of Nepal.
    Ripe fruits for sale in a local market of Nepal.
    •  
  • Jamun ripe fruits sprinkled with crystal salt and kept under Sun in India.
    Jamun ripe fruits sprinkled with crystal salt and kept under Sun in India.

See also

References

  1.  Botanic Gardens Conservation International (BGCI).; IUCN SSC Global Tree Specialist Group (2019). "Syzygium cumini". IUCN Red List of Threatened Species. 2019 e.T49487196A145821979. doi:10.2305/IUCN.UK.2019-2.RLTS.T49487196A145821979.en. Retrieved 19 November 2021.
  2.  "Syzygium cumini (L.) Skeels". Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew. Retrieved 21 September 2024.
  3.  "Syzygium cumini". Germplasm Resources Information Network. Agricultural Research Service, United States Department of Agriculture. Retrieved 22 October 2017.
  4.  Julia F Morton (1987). "Jambolan, Syzygium cumini Skeels". In: Fruits of Warm Climates, p. 375–378; NewCROP, New Crop Resource Online Program, Center for New Crops and Plant Products, Purdue University. Retrieved 3 July 2020.
  5.  "Syzygium cumini (black plum)". CABI. 21 November 2019. Retrieved 3 July 2020.
  6.  Khandelwal, Heena (7 May 2023). "Around Town: Summer fruit jamun creates space for itself in Mumbai restaurants' menu". The Indian Express. Retrieved 27 October 2025.
  7.  "Syzygium cumini". Pacific Island Ecosystems at Risk. 30 December 2011.
  8.  The encyclopedia of fruit & nuts, By Jules Janick, Robert E. Paull, p. 552
  9.  Chen, Jie & Craven, Lyn A., "Syzygium", in Wu, Zhengyi; Raven, Peter H. & Hong, Deyuan (eds.), Flora of China (online), eFloras.org, retrieved 13 August 2015
  10.  United States Food and Drug Administration (2024). "Daily Value on the Nutrition and Supplement Facts Labels". FDA. Archived from the original on 27 March 2024. Retrieved 28 March 2024.
  11.  "TABLE 4-7 Comparison of Potassium Adequate Intakes Established in This Report to Potassium Adequate Intakes Established in the 2005 DRI Report". p. 120. In: Stallings, Virginia A.; Harrison, Meghan; Oria, Maria, eds. (2019). "Potassium: Dietary Reference Intakes for Adequacy". Dietary Reference Intakes for Sodium and Potassium. pp. 101–124. doi:10.17226/25353. ISBN 978-0-309-48834-1. PMID 30844154. NCBI NBK545428.
  12.  "What is Kala Khatta Syrup ? Glossary | Benefits, Uses, Recipes with Kala Khatta Syrup |".
  13.  Maiden, J. H. (1889). The Useful Native Plants of Australia, (Including Tasmania). Vol. 1889. Sydney: The Technological Museum of New South Wales. p. 28. Retrieved 19 December 2025.
  14.  Brandis, Dietrich (1874). The Forest Flora of North-West and Central India. London: Wm. H. Allen & Co. p. 234. Retrieved 18 December 2025.
  15.  Rhys-Davids, Pali-English Dictionary; Cone, Dictionary of Pali
  16.  Vishvanatha, Cakravarti Thakura (2011). Sarartha-darsini (Bhanu Swami ed.). Sri Vaikunta Enterprises. p. 790. ISBN 978-81-89564-13-1.
  17.  Ramadevi, B. (3 March 2014). "The saint of the masses". The Hindu. Archived from the original on 1 May 2021.

|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||

جمبو یا میوه جم یا آلو جاوه‌ای نام درخت میوه دار و همیشه سبزی است که در شهرها و مناطق ساحلی جنوب ایران می‌روید. این درخت گرمسیری با نام علمی (Syzygium cumini) بومی کشورهای هند، سریلانکا، بنگلادش و اندونزی است. نام این درخت در ایران برگرفته از نام هندی آن است. علاوه بر این کشورها، امروزه در بسیاری از کشورهای دیگر مانند فیلیپین، میانمار، برزیل، جزایر و کشورهای آمریکای مرکزی، فلوریدای آمریکا و برخی کشورهای آفریقایی درخت جمبو وجود دارد.

https://www.instagram.com/reel/C9HPHwENGx3/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=NTc4MTIwNjQ2YQ==

جمبو در ایران

گفته می‌شود جمبو در حدود ۳۰۰ سال پیش توسط هندوهایی که با نیروهای انگلیسی به بوشهر آمده بودند به جنوب ایران وارد شده‌است. [نیازمند منبع] جمبو به‌طور محدود در استان‌های بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان کشت می‌شود.

بازنمایی

درخت جمبو از جمله درختان سریع‌الرشد است که در دو سالگی می‌تواند به بلندی بیش از سه متر برسد. در هند، این درخت تا سی متر ارتفاع پیدا می‌کند، ولی در جنوب ایران معمولاً به بلندی ۷ تا ۱۴ متر دیده می‌شود و بیش از صد سال عمر می‌کند. منطقهٔ رویش این گیاه از ساحل دریا تا ارتفاع ۱۸۰۰ متر از سطح دریا است، ولی از ارتفاع ۶۰۰ متر به بالا میوه نمی‌دهد.

سودمندی

جمبو
ارزش غذایی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی۲۵۱ کیلوژول (۶۰ کیلوکالری)
15.56 g
0.23 g
0.72 g
ویتامین‌ها
درصد ارزش روزانه
ویتامین آ3 یکای بین‌المللی
ویتامین (B۱)
۱٪
0.006 میلی‌گرم
(B۲)
۱٪
0.012 میلی‌گرم
نیاسین (B۳)
۲٪
0.260 میلی‌گرم
پانتوتنیک اسید (B۵)
۳٪
0.160 میلی‌گرم
ویتامین ب۶
۳٪
0.038 میلی‌گرم
ویتامین ث
۱۷٪
14.3 میلی‌گرم
مواد معدنیمقدار
درصد ارزش روزانه
کلسیم
۲٪
19 میلی‌گرم
آهن
۱٪
0.19 میلی‌گرم
منیزیم
۴٪
15 میلی‌گرم
فسفر
۲٪
17 میلی‌گرم
پتاسیم
۲٪
79 میلی‌گرم
سدیم
۱٪
14 میلی‌گرم
دیگر اجزاءاندازه
آب83.13 g
†درصدهای تقریبیٔ پیش‌نهاده برای افراد بزرگسال، از روی مرجع مصرف رژیم غذایی هستند.
منبع: کانون دادهٔ غذای وزارت کشاورزی آمریکا

ازآن‌جاکه که درخت جمبو تاج و منظره زیبایی دارد در بسیاری از مناطق رویش به عنوان درخت زینتی و سایه دار استفاده می‌شود. چوب آن محکم است و در مقابل آب استقامت زیادی دارد. در برخی کشورها، از چوب جمبو برای ساخت تراورس و وسایل و ابزارالات کشاورزی و روستایی و نیز سوخت استفاده می‌شود. از پوست این درخت به خاطر داشتن ۸ تا ۱۹ درصد تانن در صنعت چرم‌سازی استفاده می‌شود. گل‌های این درخت نیز مورد علاقه زنبورهای عسل است و به همین خاطر در صنعت زنبورداری مؤثر است. گلدهی این درخت در جنوب ایران در فروردین و اردیبهشت است و در ماه‌های تیر و مرداد ثمر می‌دهد. میوهٔ رسیده جمبو سیاهرنگ است و به شکل و اندازه زیتون یا کمی بزرگتر است. میوه جمبو که به صورت خوشه‌ای بوده و نخست کوچک و سبز است که رفته رفته بزرگتر و سرخرنگ می‌شود و سپس به رنگ سیاه در می‌آید. میوهٔ جمبو هسته بزرگی دارد که سخت نیست. بخش خوردنی آن نرم و آبدار است. جمبو کال گس و ترش است، ولی میوه رسیده شیرین و کمی ترش است. از جمبو می‌توان سرکه، شراب، ژله و انواع شربت‌ها تهیه کرد. سرکهٔ جمبو به دلیل خوشرنگ و معطر بودن در سراسر کشور هند ساخته و استفاده می‌شود. جمبو دارای انواع ویتامین‌ها و مواد معدنی است. علاوه بر این‌ها، بخش‌های مختلف گیاه ارزش دارویی دارند؛ به ویژه هسته‌های جمبو در درمان و کنترل بیماری قند (دیابت) مؤثرند.

در ادیان بودایی و هندی، درخت جمبو مقدس و محترم است و افسانه‌های زیادی دربارهٔ آن وجود دارد.

نگارخانه

منابع

ارسال شده توسط در