اختلال کمتوجهی-بیشفعالی در
فرهنگ عامه بیشفعالی (به انگلیسی: Attention deficit hyperactivity
disorder) و به اختصار ADHD، کافَک یک اختلال عصبی رشدی است[۱][۲] که با اختلال عملکرد اجرایی و
علائمی همچون نقص در توجه و تمرکز، بیاحتیاطی، بیشفعالی
و تکانشگری که فراگیر،
مخرب و در عین حال برای سن فرد غیرطبیعی هستند مشخص میشود.[۳][۴][۵][۶]
علائم این اختلال ناشی از نقص در عملکرد
اجرایی است،[۷][۸] و اختلال در تنظیم عاطفی اغلب بهعنوان یک
علامت اصلی در نظر گرفته میشود.[۹] در کودکان، مشکلات توجه ممکن
است منجر به عملکرد ضعیف در مدرسه شود. ADHD
با سایر اختلالات عصبی رشدی و روانی و همچنین
برخی از اختلالات غیر روانی همراه است که میتواند باعث اختلالات مضاعف به خصوص در
جامعه مدرن شود.[۱۰] اگرچه افراد مبتلا به ADHD
ممکن است برای حفظ توجه بر روی وظایفی که مستلزم «پاداش یا تنبیه
تأخیری» هستند، تلاش بسیاری نیاز داشته باشند، با این حال اغلب قادرند برای
کارهایی که برایشان جالب یا باارزش است، سطح توجه غیرمعمول طولانی و شدیدی را نشان
دهند؛ این مسئله به عنوان بیشتمرکزی شناخته میشود.[۱۱][۱۲]
علل دقیق ADHD
در اکثر موارد ناشناخته است.[۱۳] برای اکثر افراد مبتلا به ADHD،
بسیاری از عوامل خطر ژنتیکی و محیطی برای ایجاد این اختلال وجود دارد. خطرات محیطی
اغلب تأثیر خود را در اوایل دوره قبل از تولد اعمال میکنند.[۱۴] در برخی موارد یک رویداد خاص به
تنهایی، مانند آسیب مغزی تروماتیک،
قرار گرفتن در معرض خطرات زیستی در دوران بارداری، یک جهش ژنتیکی عمده
یا محرومیت شدید تغذیهای در اوایل زندگی ممکن است باعث ایجاد ADHD
شود و بهجز زمانی که ADHD
ناشی از آسیب مغزی تروماتیک باشد، هیچ شروع بیولوژیکی مشخصی برای اختلال
کمتوجهی بیشفعالی بزرگسالان وجود ندارد.[۱۵]
عوامل ژنتیکی نقش مهمی در ابتلا به ADHD
دارند و این اختلال معمولاً در افراد یک خانواده دیده میشود و احتمال میزان وراثتپذیری آن ۷۴ درصد است.[۱۶] سموم و عفونتها در دوران بارداری و
همچنین آسیب مغزی میتوانند
برخی از خطرات محیطی در ابتلا به این اختلال باشند.
طی بررسیهای انجام شده، طبق
معیارهای DSM-IV بهطور میانگین
حدود ۵ الی ۷٪[۱۷] و طبق معیارهای ICD-10 (سازمان بهداشت جهانی)
۱ الی ۲٪ از کودکان به این اختلال مبتلا هستند.[۱۸] نرخ ابتلا بین کشورها مشابه بوده و
اکثر تفاوتها به نحوهٔ تشخیص آن وابسته است.[۱۹] ADHD
تقریباً دو برابر بیشتر از دختران در پسران،[۴] و در مردان ۱٫۶ برابر بیشتر از زنان
تشخیص داده میشود،[۴] این اختلال اکثراً در دختران نادیده
یا در اواخر زندگی تشخیص داده میشود زیرا علائم آنها گاهی با معیارهای تشخیصی
ناهمخوانی دارد.[۲۰][۲۱][۲۲] حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد از افرادی که در
دوران کودکی مبتلا تشخیص داده میشوند، همچنان در بزرگسالی علائم آن را بروز میدهند
و در ۲٫۵۸ درصد از بزرگسالان دارای ADHD،
علائم از دوران کودکی شروع شده است؛[۲۳][۲۴] با این حال علائم آن با آژیتاسیون (بیقراری)
درونی جایگزین میشود و بزرگسالان اغلب راهبردهای مقابلهای را
برای جبران آسیبهای ناشی از آن ایجاد میکنند.[۲۵]
تشخیص این وضعیت از سایر شرایط و همچنین
از سطوح بالای فعالیت در محدوده رفتار طبیعی میتواند
دشوار باشد.[۲۶] ADHD
تأثیر منفی بر کیفیت زندگی مرتبط
با سلامتی بیمار دارد که ممکن است توسط سایر شرایط روانی مانند اضطراب و افسردگی بیشتر
تشدید شود یا خطر ابتلا به آن را افزایش دهد.[۲۷] توصیههای مدیریت ADHD
متفاوت است و معمولاً شامل ترکیبی از داروها، رواندرمانی و
تغییرات سبک زندگی میشود.[۲۷] دستورالعمل طبقهبندی اختلالات
بریتانیا بر اصلاحات محیطی و آموزش در مورد ADHD
برای افراد و مراقبین به عنوان اولین
خط مدیریتی تأکید دارد.[۲۸] در صورت تداوم علائم، آموزش
والدین، دارودرمانی یا رواندرمانی
(به ویژه درمان رفتاری-شناختی)
میتواند بر اساس سن توصیه شود.[۲۹] دستورالعملهای مراقبتی، به جز در
کودکان پیشدبستانی که
خط اول درمان برای آنها تنها رفتار درمانی است،
انجام همزمان دارو و رفتار درمانی را توصیه میکنند.[۳۰][۳۱] داروها اگرچه ممکن است عوارض جانبی داشته
باشد،[۳۲][۳۳][۳۴] همچنان مؤثرترین درمان بهشمار میروند،[۳۵] با این حال در صورت قطع دارو،
هرگونه بهبودی برگردانده خواهد شد.[۳۶][۳۷]
تشخیص و درمان ADHD
از دهه ۱۹۷۰ تا به امروز بحثبرانگیز بوده، این مناقشات پزشکان، معلمان، سیاست
گذاران، والدین و رسانهها را درگیر کرده که شامل علل ADHD
و استفاده از داروهای محرک در درمان آن است. بیشفعالی در حال حاضر یک تشخیص
بالینی معتبر در کودکان و بزرگسالان بوده و بحث در جامعه علمی عمدتاً بر نحوه
تشخیص و درمان آن متمرکز است.[۳۸] اختلال کمتوجهی-بیشفعالی از سال
۱۹۸۰ تا ۱۹۸۷ بهطور رسمی به عنوان اختلال کمتوجهی (ADD)
شناخته و قبل از دهه ۱۹۸۰، به عنوان واکنش بیشفعالی دوران کودکی شناخته میشد.
علائمی مشابه اختلال ADHD
در ادبیات پزشکی مربوط به قرن ۱۸ توصیف شده است.[۳۹]
علائم و نشانهها
بهطور معمول علائم این اختلال عبارتاند
از:[۴۰]
1. نقص در تنظیم توجه شامل:
· دامنه توجه بسیار کوتاه
· مستعد به حواسپرتی
· ناتوانی در حفظ تمرکز و توجه به فعالیتهایی
که به آن علاقه ندارند
· رها کردن کارها بهطور ناتمام
· توجه شدید (Hyperfixation)
و طولانی به در موضوعاتی که شخص به آنها علاقه زیاد دارد یا برایش جذاب است یا
اموری که دارای پاداش فوری هستند / در برابر پاداش تأخیری (مانند گذراندن زمان
بسیار زیاد در شبکههای اجتماعی و ویدئو گیم)
2. بیقراری و پرتحرکی (یا فزونکنشی)
3. رفتارهایی که انگیزه آنی دارند و بدون
فکر قبلی انجام داده میشوند. (رفتارهای تکانشی)
4. مشکلات خواب (بیخوابی یا سخت از خواب
بیدار شدن)[۴۱]
رفتار فرد معمولاً همراه با پرتحرکی، بیتوجهی
و رفتارهای ناگهانی (رفتارهای تکانشی) است. این رفتارها از قبیل انجام کارها بهطور
نیمهکاره، عدم تلاش ذهنی برای انجام تکالیف، فعالیت و تحرک بدنی بسیار بالا حتی
زمانی که مشغول بازی نیستند، گم کردن پی در پی وسایل شخصی، نداشتن تمرکز و
دقت بالا در انجام کارها میباشد. در دوران مدرسه ممکن است بروز اختلالات یادگیری
خصوصاً اختلال در خواندن و نوشتن را داشته باشند.
معمولاً این افراد با افزایش و بین سنین
دوازده تا بیست سالگی موارد مرتبط به پرتحرکی و عوامل حرکتی آنها بهبود مییابد
اما مشکل توجه و تمرکز آنها همچنان باقی میماند. در پانزده تا بیست درصد موارد
علائم تا بزرگسالی باقی میماند. افراد مبتلا به این اختلال در بزرگسالی علائم
مربوط به پرتحرکی را نشان نداده و علائمی آژیتاسون (بیقراری روانی-حرکتی)، رفتار
تکانهای و اختلال توجه و تمرکز نشان میدهند. این افراد همچنین در برنامهریزی
نیز مشکل دارند. عمده مشکل آنها شامل اولویت بندی، حل کردن مسائل، مدیریت زمان و
پایان دادن کارهایی است که شروع کردهاند.[۴۲] همچنین افراد دارای این اختلال، پنج
برابر افراد عادی مستعد چاقی هستند.[۴۳]
علل
علت بیشتر مبتلایان به عارضه بیشفعالی
هنوز روشن نیست ولی گمان میرود که جزو بیماریهای چند عاملی با ریشه ژنتیکی و در ارتباط با
محیط باشد.[۴۴][۴۵] در مورد علت تروما و عفونت مغزی
البته قطعی بودن علت وجود دارد.[۴۴] عامل ژنتیکی این عارضه بیشتر در
پدران کودکانی که دچار بیش فعالی هستند، وجود دارد اما عوامل محیطی نیز بر افزایش
شدت این عارضه بسیار مؤثر هستند. این اختلال به میزان سه تا پنج برابر در پسران
نسبت به دختران شایعتر است. اگر در دوران نوزادی یعنی چهار هفته اول تولد، کودک
با مشکل تغذیه یا بهداشتی، روانی مواجه باشد[نیازمند منبع] یا
اگر مادر در دوران بارداری، سیگار یا الکل مصرف کند، این افراد بیشتر در معرض
خطر بیش فعالی قرار دارند.
در دومین چاپ دفترچه تشخیص بیماریهای
روانی انجمن روانپزشکی
آمریکا (DSM)
این بیماری در زیرگروه اختلالات کودکان با اصطلاح واکنش بیشفعالی جنبی بهعنوان
یک طبقه تشخیصی مطرح شد.
تحقیقاتی در داگلا کانادا این عقیده را بهوجود
آورد که هسته اصلی مشکل این افراد نقص در نگهداری توجه بر کنترل تکانهها، و نوسان
برانگیختگی است تا فعالیت بیش از حد؛ این پژوهشها باعث شد که در چاپ سوم دفترچه
آماری تشخیص بیماریهای روانی، نام این بیماری به اختلال نقص توجه تغییر یابد.
حدود سه دهه است که اختلال بیشفعالی با
سه نشانه اصلی تعریف میشود. این سه نشانه عبارتاند از: کمتوجهی، بیش فعالی و
تکانشگری. این ویژگیها امروزه به دو مورد کاهش پیدا کردهاند: بیشفعالی و
تکانشگری. علت حذف ویژگی نارسایی توجه آن است که نتایج پژوهشهای متعدد نشان دادهاند
که این افراد برخلاف تصور قبلی، بهطور اساسی دارای کمتوجهی نیستند؛ بلکه کمتوجهی
در آنان، اختلالی ثانویه است.
تحقیقات نشان میدهد که ۲۵٪ خانوادههایی
که یک عضو بیش فعال دارند، فرزند بعدی نیز بیشفعال خواهد شد. همچنین، تحقیقات
دیگری ثابت کرده که اگر یکی از دوقلوها به بیش فعالی مبتلا باشد، ۸۲٪ احتمال
ابتلای قلو دیگر نیز وجود دارد. این تحقیقات ثابت کردهاند که یکی از مهمترین علل
بیش فعالی، ژنتیک است.[۴۶]
بیشفعالی نیز از موضوعهای مورد علاقه
پژوهشگران بوده است. این ویژگی آشکارترین رفتار این افراد است. به ترتیبی که
معمولاً والدین آن را بهعنوان نخستین مشکل فرد ذکر میکنند با این حال، برخی از
یافتهها نشانگر آن است که میزان جنب و جوش در این کودکان از حد عادی بیشتر نیست.
رفتار تکانشگری را اینگونه توصیف میکنند:
· ناتوانی در کنترل، بازداری و جلوگیری از
عمل
· عمل بدون تفکر، تأمل و ملاحظه
· عمل بدون پیشبینی، برنامهریزی و
توجه به پیامدهای آن
· احساس عمل آنی و خود به خود[۴۷]
ADHD
به صورت فامیلی ظاهر میشود. عوامل ارثی محکمی در مطالعهٔ خانوادهها، دوقلوهای همسان و ناهمسان پیدا
شد. (۱۹۹۲ و ۱۹۹۷). در یک مطالعهٔ استرالیایی بین ۱۹۳۸ خانواده با دوقلو مشخص شد
که اگر یکی از دوقلوها ADHD
داشته باشد، در همسان ۸۲ درصد و در ناهمسان ۳۸ درصد برادر یا خواهر او هم داراست.[۴۸]
طبقهبندی و انواع ADHD
ADHD
در طبقهبندی رفتارهای ناهنجار به سه دستهٔ زیر تقسیم میشود:[۴۹][۵۰]
1. ADHD-I
یا ADHD بهطور برجسته بیتوجه (قبلاً ADHD-H
نامیده میشد یا اختلال نقص توجه بدون بیشفعالی)
2. ADHD-HI
یا ADHD بهطور برجسته پرتحرکی/تکانشی (رفتارهای
ناگهانی)
3. ADHD-C
یا ADHD ترکیبی (قبلاً ADHD+H
نامیده میشد یا اختلال نقص توجه همراه با بیشفعالی) تشخصی
تشخیص
آزمونهای تشخیصی
تشخیص این اختلال توسط متخصص و به کمک
مصاحبه گذاشته میشود. استفاده از برخی آزمونها هم میتواند در مواردی کمک کننده
باشد. آزمون تخصصی توجه و تمرکز و تشخیص بیش فعالی IVA-2
یک تست نوروسایکولوژی جهت
ارزیابی توجه در دو حیطه توجه دیداری و توجه شنیداری میباشد. اجرای آزمون پزشکی
به منظور رد کردن دیگر دلایل احتمالی این علایم. جمعآوری اطلاعاتی از قبیل مسائل
پزشکی جاری، تاریخچه پزشکی شخصی و خانوادگی و فرمهای ثبت شده در مدرسه.
اجرای مصاحبهها یا پرسشنامهها برای
اعضای خانواده، معلمان کودک شما یا دیگر افرادی که کودک شما را به خوبی میشناسند،
از قبیل پرستار یا مربی کودک. از جمله مشکلاتی که منجر به بیقراری در کوکان بیش
فعالی میگردد، اختلال در پردازش حسی است. معتبرترین پرسشنامه جهت بررسی اختلال
حسی استفاده از پرسشنامه نمایه حسی ۲ است.
استفاده از ملاکهای اختلال نقص
توجه-بیش فعالی در راهنمای تشخیص و آماری اختلالات روانی (DSM-۵)
که توسط انجمن روانپزشکی آمریکا چاپ شده است. اجرای مقیاسهای درجهبندی اختلال ADHD
به منظور کمک برای جمعآوری و ارزیابی اطلاعات دربارهٔ کودکتان. برخی آزمونهای
کمک تشخیصی اختلال نقص توجه- بیشفعالی:
· نقشه مغزی QEEG
· آزمون ارزیابی توجه و تمرکز کوتاه مدت COG
· بسته ارزیابی اختلال بیش فعالی- نقص
توجه CANTAB
· آزمون ارزیابی توجه[۵۱] IVA
اپیدمیولوژی
در ایالات متحده آمریکا حدود
۱۱٪ دانشآموزان به این بیماری مبتلا هستند.[۵۲] این اختلال در بین پسرها رایجتر از
دخترها میباشد.[۵۳] معمولاً منظور از ADHD
نوع ترکیبی آن (بیشفعالی+کمتوجهی) میباشد. نوع ترکیبی ADHD
شایعترین نوع یافت شده آن در کودکی است. درجه شیوع نرخ ترکیبی ۲ تا ۱۰ درصد حتی
بیشتر برای کودکان آمریکاست.[۴۸] در تحقیقی که در اردیبهشت ماه ۱۳۸۵
در شیراز برای شیوع نقص توجه در بین ۱۳۱۱ کودک دبستانی انجام گرفت؛ تعداد ۱۱۱ نفر
(۸/۵ درصد) دارای اختلال ترکیبی۶۸ نفر (۵/۲٪) دارای اختلال نقص توجه، ۶۶ نفر (۵٪)
دارای اختلال بیشفعالی و تکانشگری بودند.
مقایسه فراوانی بروز اختلال نقص توجه، بیشفعالی و تکانشگری و اختلال ترکیبی در
گروههای سنی مختلف در جدول ۳ نشان داده شده است. در گروههای سنی ۷ و ۱۱ ساله
بروز اختلال ترکیبی بیش از سایر گروهها بود اما بروز بیشفعالی و تکانشگری در ۸
سالگی افزایش و سپس پس از ۸ سالگی کاهش داشت. بروز اختلال نقص توجه در ۱۱ سالگی
افزایش نشان داد.[۵۴] یک تحقیق در کانادا نشان داد که
میزان ماکزیمم ADHD
در بعضی سالها برای پسران بین ۶ تا ۹ سال بالا و برای سنین ۱۴تا ۱۵ سال پایین
است؛ اگرچه میزان بروز ADHD
در پسرها ۹ درصد است. در مقابل این میزان برای دختران ۳ درصد میباشد. (۱۹۸۹)
کودکان با ADHD
نوع بیتوجه خیلی دیرتر و در سالهای آخر دبستان برای تشخیص راهنمایی میشوند. در
این نوع دختران شایعترند. (۱/۴ درصد پسران، ۱/۳ درصد دختران).
در طی بررسی در سال ۲۰۰۳ در کره جنوبی نشان
داده شد ۹/۴ درصد از کودکان سرآمد مورد مطالعهشان دارای ADHD
هستند. همچنین در مرکز گسترش سرآمدها در دنور حدود ۱۰ درصد از ۳۰۰۰ سرآمد مورد
مطالعه تشخیص ADHD
داشتند. هرچند آمار دقیقی در این مورد وجود ندارد اما تعداد قابل توجهی از کودکان
سرآمد با ADHD
وجود دارد.[۴۸]
مدیریت
دارودرمانی
درمان دارویی ADHD
براساس داروهای محرک سیستم اعصاب مرکزی و داروهای غیر محرک استوار است. از جمله
داروهای محرک داروی متیل فنیدیت (با
نام تجاری قرص ریتالین)، آدرال، فوکالین،
کُنسرتا (متیل فنیدیت پیوسته رهش) لیزدگزامفتامین (قرص ویوانس[۵۵]) و سایر داروهای آمفتامینی است. داروهای
غیرمحرک شامل آتوموکستین (مهارکننده بازجذب نوراپینفرین) میباشد. این داروها با
وجود مکانیسم اثر متفاوتی که دارند همه با افزایش مقدار ناقلهای عصبی دوپامین و
نوراپینفرین تأثیر خود را میگذارند. نتیجه تحقیقات فراوان نشان دهنده این است که
افراد مبتلا به ADHD
به دلیل ساختار متفاوت مغز خود، مقدار کمتری ازین دو ناقل عصبی (خصوصا نوراپینفرین)
در مغز خود دارند.
درمانهای غیردارویی این بیماری عبارتاند
از: کاردرمانی، گفتار درمانی و
درمان شناختی رفتاری، خانواده درمانی، مداخله در مدرسه، آموزش مهارتهای اجتماعی،
آموزش مدیریت والدین و نوروفیدبک.[۵۶]
در اینجا راهکارهای رفتاری جهت مدیریت ADHD
در کودکانتان به تفصیل آمده است:
تشویق با پاداشهای مثبت
کودکان مبتلا به ADHD
ممکن است بیش از سایرین مورد انتقاد قرار گیرند که این موضوع میتواند تأثیر منفی
بر عزت نفسشان داشته باشد. به همین دلیل، تلاش کنید رفتارهای مثبت را بهطور منظم
تشخیص داده و با پاداش و تمجید مناسب، آنها را تقویت کنید؛ این روش جایگزین مؤثری
برای تمرکز صرف بر نکات منفی است.
استفاده از جملات کوتاه و دستورالعملهای عملی
در هنگام ارتباط با کودک، بهتر است از
جملات مختصر و واضح استفاده کنید. برقراری تماس چشمی و لمس آرام بازو یا شانه کودک
میتواند توجه او را جلب کند. به جای بیان سوالات و جملات پیچیده، دستورات ساده و
قابل فهم ارائه دهید تا کودک بتواند به راحتی موضوع را درک کند.
ایجاد عادتهای سالم
در صورتی که کودک شما دارو مصرف میکند،
رعایت دقیق دستور پزشک اهمیت ویژهای دارد؛ در صورت بروز هرگونه مشکل، حتماً با
پزشک مشورت کنید. همچنین، اطمینان حاصل کنید که کودک به میزان کافی میخوابد، از
یک رژیم غذایی متعادل شامل سه وعده اصلی، یک میانوعده و مایعات کافی بهرهمند است
و در برنامه روزانهاش فعالیت بدنی منظم دارد. این عادات سالم نقش مهمی در بهبود
وضعیت و کاهش علائم ADHD
دارند.
ایجاد برنامه منظم برای تکالیف و کارهای خانه
تدوین یک برنامه روزانه که شامل فهرستی
از وظایف مانند تکالیف درسی، کارهای خانه، آماده شدن برای خواب و مدرسه باشد، میتواند
به کودک کمک کند تا از مسئولیتهای خود آگاه شود. تعیین زمان و مکان مشخص برای
انجام تکالیف و استفاده از تایمر برای یادآوری پیشرفت کارها، از جمله روشهایی است
که باعث بهبود تمرکز و سازماندهی او میشود. همچنین، در صورت نیاز، از وقفههای
کوتاه برای تجدید نشاط یا تغییر فعالیت بهره ببرید.
تقویت مهارتهای اجتماعی و برقراری روابط دوستانه
الگوی رفتاری مناسبی برای کودک باشید و
زمانهای مشخصی را برای فعالیتهای مشترک در نظر بگیرید تا رابطهای مستحکم بین
والدین و فرزند شکل بگیرد. کودک را تشویق کنید تا ارتباطات دوستانه با همسالان
خود برقرار کند. در سنین پایینتر ممکن است نیاز به برگزاری فعالیتهای گروهی توسط
والدین باشد تا کودک فرصت تعامل با دیگران را پیدا کند. همچنین، نکات و تکنیکهایی
برای تقویت مهارتهای اجتماعی آموزش دهید تا او بتواند روابط پایداری ایجاد کند.
این راهکارها میتوانند به عنوان
ابزارهایی مؤثر در مدیریت ADHD
و ارتقای کیفیت زندگی کودک شما مورد استفاده قرار گیرند.
سینما
· مامان (۲۰۱۴)
· شور زندگی (۱۹۵۶)
جستارهای وابسته
· اوتیسم
منابع
1. "6A05 Attention deficit hyperactivity disorder". International
Classification of Diseases 11th Revision. February 2022 [2019]. Archived
from the original on 1 August 2018.
Retrieved 8 May 2022.
2. Foreman
DM (February 2006). "Attention deficit hyperactivity disorder: legal and
ethical aspects". Archives of Disease in Childhood. 91 (2):
192–194. doi:10.1136/adc.2004.064576. ISSN 0003-9888. PMC 2082674. PMID 16428370.
3.
Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.).
Arlington: American Psychiatric Publishing. 2013. pp. 59–65. ISBN 978-0-89042-555-8.
4.
Diagnostic and
Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision (DSM-5-TR).
Washington, D.C.: American Psychiatric Publishing. February 2022. ISBN 978-0-89042-575-6. OCLC 1288423302.
5.
Diamond
A (2013). "Executive functions". Annual
Review of Psychology. 64: 135–168. doi:10.1146/annurev-psych-113011-143750. PMC 4084861. PMID 23020641. EFs and
prefrontal cortex are the first to suffer, and suffer disproportionately, if
something is not right in your life. They suffer first, and most, if you are
stressed (Arnsten 1998, Liston et al. 2009, Oaten & Cheng 2005), sad (Hirt
et al. 2008, von Hecker & Meiser 2005), lonely (Baumeister et al. 2002,
Cacioppo & Patrick 2008, Campbell et al. 2006, Tun et al. 2012), sleep
deprived (Barnes et al. 2012, Huang et al. 2007), or not physically fit (Best
2010, Chaddock et al. 2011, Hillman et al. 2008). Any of these can cause you to
appear to have a disorder of EFs, such as ADHD, when you do not.
6.
Antshel
KM, Hier BO, Barkley RA (2014). "Executive Functioning Theory and
ADHD". In Goldstein S, Naglieri JA (eds.). Handbook of Executive
Functioning. New York, NY: Springer. pp. 107–120. doi:10.1007/978-1-4614-8106-5_7. ISBN 978-1-4614-8106-5.
7.
Brown
TE (October 2008). "ADD/ADHD and Impaired Executive Function in Clinical
Practice". Current Psychiatry Reports. 10 (5):
407–411. doi:10.1007/s11920-008-0065-7. PMID 18803914. S2CID 146463279.
8.
Malenka
RC, Nestler EJ, Hyman SE (2009). "Chapter 6: Widely Projecting Systems:
Monoamines, Acetylcholine, and Orexin". In Sydor A, Brown RY
(eds.). Molecular Neuropharmacology: A Foundation for Clinical
Neuroscience (2nd ed.). New York: McGraw-Hill Medical. pp. 148,
154–157. ISBN 978-0-07-148127-4. DA has
multiple actions in the prefrontal cortex. It promotes the 'cognitive control'
of behavior: the selection and successful monitoring of behavior to facilitate
attainment of chosen goals. Aspects of cognitive control in which DA plays a role
include working memory, the ability to hold information 'on line' in order to
guide actions, suppression of prepotent behaviors that compete with
goal-directed actions, and control of attention and thus the ability to
overcome distractions. Cognitive control is impaired in several disorders,
including attention deficit hyperactivity disorder. ... Noradrenergic
projections from the LC thus interact with dopaminergic projections
from the VTA to regulate cognitive control. ... it has not been
shown that 5HT makes a therapeutic contribution to treatment of ADHD.
9.
Retz
W, Stieglitz RD, Corbisiero S, Retz-Junginger P, Rösler M (October 2012).
"Emotional dysregulation in adult ADHD: What is the empirical
evidence?". Expert Review of Neurotherapeutics. 12 (10):
1241–1251. doi:10.1586/ern.12.109. PMID 23082740. S2CID 207221320.
10.
Faraone
SV, Rostain AL, Blader J, Busch B, Childress AC, Connor DF, Newcorn JH
(February 2019). "Practitioner Review: Emotional dysregulation in
attention-deficit/hyperactivity disorder – implications for clinical
recognition and intervention". Journal of Child Psychology and
Psychiatry, and Allied Disciplines. 60 (2): 133–150. doi:10.1111/jcpp.12899. PMID 29624671.
11.
Diamond
A (2013). "Executive functions". Annual
Review of Psychology. 64: 135–168. doi:10.1146/annurev-psych-113011-143750. PMC 4084861. PMID 23020641. EFs and
prefrontal cortex are the first to suffer, and suffer disproportionately, if
something is not right in your life. They suffer first, and most, if you are
stressed (Arnsten 1998, Liston et al. 2009, Oaten & Cheng 2005), sad (Hirt
et al. 2008, von Hecker & Meiser 2005), lonely (Baumeister et al. 2002,
Cacioppo & Patrick 2008, Campbell et al. 2006, Tun et al. 2012), sleep
deprived (Barnes et al. 2012, Huang et al. 2007), or not physically fit (Best
2010, Chaddock et al. 2011, Hillman et al. 2008). Any of these can cause you to
appear to have a disorder of EFs, such as ADHD, when you do not.
12.
Shaw
P, Stringaris A, Nigg J, Leibenluft E (March 2014). "Emotion dysregulation in attention deficit
hyperactivity disorder". The American Journal of
Psychiatry. 171 (3): 276–293. doi:10.1176/appi.ajp.2013.13070966. PMC 4282137. PMID 24480998.
13.
"Attention Deficit Hyperactivity Disorder
(Easy-to-Read)". National Institute of Mental Health. 2013.
Archived from the original on 14 April 2016.
Retrieved 17 April 2016.
14.
Franke
B, Michelini G, Asherson P, Banaschewski T, Bilbow A, Buitelaar JK, et al.
(October 2018). "Live fast, die young? A review on the developmental
trajectories of ADHD across the lifespan". European
Neuropsychopharmacology. 28 (10): 1059–1088. doi:10.1016/j.euroneuro.2018.08.001. PMC 6379245. PMID 30195575.
15.
Faraone,
Stephen V.; Banaschewski, Tobias; Coghill, David; Zheng, Yi; Biederman, Joseph;
Bellgrove, Mark A.; Newcorn, Jeffrey H.; Gignac, Martin; Al Saud, Nouf M.;
Manor, Iris; Rohde, Luis Augusto; Yang, Li; Cortese, Samuele; Almagor, Doron;
Stein, Mark A. (2021-09-01). "The World Federation of ADHD International
Consensus Statement: 208 Evidence-based conclusions about the disorder". Neuroscience
& Biobehavioral Reviews. 128: 789–818. doi:10.1016/j.neubiorev.2021.01.022. ISSN 0149-7634. PMC 8328933. PMID 33549739.
16.
Faraone
SV, Larsson H (April 2019). "Genetics of attention deficit hyperactivity
disorder". Molecular Psychiatry. 24 (4):
562–575. doi:10.1038/s41380-018-0070-0. PMC 6477889. PMID 29892054. S2CID 47016805.
17.
Willcutt
EG (July 2012). "The prevalence of DSM-IV
attention-deficit/hyperactivity disorder: a meta-analytic review". Neurotherapeutics. 9 (3):
490–499. doi:10.1007/s13311-012-0135-8. PMC 3441936. PMID 22976615.
18.
Cowen
P, Harrison P, Burns T (2012). "Drugs
and other physical treatments". Shorter
Oxford Textbook of Psychiatry (6th ed.). Oxford University
Press. pp. 546. ISBN 978-0-19-960561-3 –
via Google Books.
19.
Faraone
SV (2011). "Ch. 25: Epidemiology of Attention Deficit
Hyperactivity Disorder". In Tsuang MT, Tohen M, Jones P
(eds.). Textbook of Psychiatric Epidemiology (3rd ed.). John
Wiley & Sons. p. 450. ISBN 978-0-470-97740-8.
Archived from the original on 22 December 2020.
Retrieved 1 February 2016.
20.
Young
S, Adamo N, Ásgeirsdóttir BB, Branney P, Beckett M, Colley W, et al.
(August 2020). "Females with ADHD: An expert consensus statement
taking a lifespan approach providing guidance for the identification and
treatment of attention-deficit/ hyperactivity disorder in girls and women". BMC
Psychiatry. 20 (1): 404. doi:10.1186/s12888-020-02707-9. PMC 7422602. PMID 32787804.
21.
Crawford
N (February 2003). "ADHD: a women's issue". Monitor
on Psychology. 34 (2): 28. Archived from the
original on 9 April 2017.
22.
Emond
V, Joyal C, Poissant H (April 2009). "[Structural and functional
neuroanatomy of attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD)]"
[Structural and functional neuroanatomy of attention-deficit hyperactivity
disorder (ADHD)]. L'Encephale (به فرانسوی). 35 (2):
107–114. doi:10.1016/j.encep.2008.01.005. PMID 19393378.
23.
Song
P, Zha M, Yang Q, Zhang Y, Li X, Rudan I (February 2021). "The prevalence of adult attention-deficit
hyperactivity disorder: A global systematic review and meta-analysis". Journal
of Global Health. International Global Health Society. 11:
04009. doi:10.7189/jogh.11.04009. eISSN 2047-2986. OCLC 751737736. PMC 7916320. PMID 33692893.
24.
Ginsberg
Y, Quintero J, Anand E, Casillas M, Upadhyaya HP (2014). "Underdiagnosis of attention-deficit/hyperactivity
disorder in adult patients: a review of the literature". The
Primary Care Companion for CNS Disorders. 16 (3). doi:10.4088/PCC.13r01600. PMC 4195639. PMID 25317367. Reports
indicate that ADHD affects 2.5%–5% of adults in the general population,5–8 compared
with 5%–7% of children.9,10 ... However, fewer than 20% of
adults with ADHD are currently diagnosed and/or treated by psychiatrists.7,15,16
25.
«Deed
- Attribution 4.0 International - Creative Commons». creativecommons.org.
دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۸-۱۵.
26.
"Attention Deficit Hyperactivity Disorder". National
Institute of Mental Health. March 2016. Archived from the original on 23 July 2016.
Retrieved 5 March 2016.
27.
National
Institute for Health and Care Excellence (2019). Attention deficit hyperactivity disorder: diagnosis and
management. NICE Guideline, No. 87. London: National Guideline
Centre (UK). ISBN 978-1-4731-2830-9. OCLC 1126668845.
Archived from the original on 12 January 2021.
Retrieved 9 January 2021.
28.
"Canadian ADHD Practice Guidelines" (PDF). Canadian
ADHD Resource Alliance. Archived from the original (PDF) on
21 January 2021. Retrieved 4 February 2011.
29.
"Attention-Deficit / Hyperactivity Disorder (ADHD):
Recommendations". Centers for Disease Control and Prevention.
24 June 2015. Archived from the
original on 7 July 2015. Retrieved 13 July 2015.
30.
"Attention-Deficit / Hyperactivity Disorder (ADHD):
Recommendations". Centers for Disease Control and Prevention.
24 June 2015. Archived from the
original on 7 July 2015. Retrieved 13 July 2015.
31.
Wolraich
ML, Hagan JF, Allan C, Chan E, Davison D, Earls M, et al. (October
2019). "Clinical Practice Guideline for the Diagnosis,
Evaluation, and Treatment of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder in
Children and Adolescents". Pediatrics. 144 (4):
e20192528. doi:10.1542/peds.2019-2528. PMC 7067282. PMID 31570648.
32.
Wigal
SB (2009). "Efficacy and safety limitations of attention-deficit
hyperactivity disorder pharmacotherapy in children and adults". CNS
Drugs. 23 (Suppl 1): 21–31. doi:10.2165/00023210-200923000-00004. PMID 19621975. S2CID 11340058.
33.
National
Collaborating Centre for Mental Health (2009). Attention Deficit Hyperactivity Disorder: Diagnosis and
Management of ADHD in Children, Young People and Adults. NICE
Clinical Guidelines. Vol. 72. Leicester: British Psychological
Society. ISBN 978-1-85433-471-8.
Archived from the original on 13 January 2016 – via
NCBI Bookshelf.
34.
Parker
J, Wales G, Chalhoub N, Harpin V (September 2013). "The long-term outcomes of interventions for the
management of attention-deficit hyperactivity disorder in children and
adolescents: a systematic review of randomized controlled trials". Psychology
Research and Behavior Management. 6: 87–99. doi:10.2147/PRBM.S49114. PMC 3785407. PMID 24082796. Results
suggest there is moderate-to-high-level evidence that combined pharmacological
and behavioral interventions, and pharmacological interventions alone can be
effective in managing the core ADHD symptoms and academic performance at 14
months. However, the effect size may decrease beyond this period. ...
Only one paper examining outcomes beyond 36 months met the review criteria.
... There is high level evidence suggesting that pharmacological
treatment can have a major beneficial effect on the core symptoms of ADHD
(hyperactivity, inattention, and impulsivity) in approximately 80% of cases
compared with placebo controls, in the short term.
35.
Wigal
SB (2009). "Efficacy and safety limitations of attention-deficit
hyperactivity disorder pharmacotherapy in children and adults". CNS
Drugs. 23 (Suppl 1): 21–31. doi:10.2165/00023210-200923000-00004. PMID 19621975. S2CID 11340058.
36.
Arnold
LE, Hodgkins P, Caci H, Kahle J, Young S (February 2015). "Effect of treatment modality on long-term outcomes
in attention-deficit/hyperactivity disorder: a systematic review". PLOS
ONE. 10 (2): e0116407. Bibcode:2015PLoSO..1016407A. doi:10.1371/journal.pone.0116407. PMC 4340791. PMID 25714373.
37.
Mayes
R, Bagwell C, Erkulwater J (2008). "ADHD and the rise in stimulant use
among children". Harvard Review of Psychiatry. 16 (3):
151–166. doi:10.1080/10673220802167782. PMID 18569037. S2CID 18481191.
38.
Silver
LB (2004). Attention-deficit/hyperactivity disorder (3rd ed.).
American Psychiatric Publishing. pp. 4–7. ISBN 978-1-58562-131-6.
39.
Schonwald
A, Lechner E (April 2006). "Attention deficit/hyperactivity disorder:
complexities and controversies". Current Opinion in Pediatrics. 18 (2):
189–195. doi:10.1097/01.mop.0000193302.70882.70. PMID 16601502. S2CID 27286123.
40.
«Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD)». A.D.A.M.
Medical Encyclopedia. دریافتشده در ۲۰۱۲-۰۵-۱۶.
41.
«مشکل خواب بیشفعالها - مجله بیشفعالی
ایران». مجله بیشفعالی ایران.
بایگانیشده از اصلی در ۲۸ ژانویه ۲۰۲۱. دریافتشده در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۱.
42.
«مشکل بیش فعالها - مجلهٔ بیش فعالی
ایران». بایگانیشده از اصلی در ۲۸ ژانویه ۲۰۲۱. دریافتشده در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۱.
43.
«بیش فعالی و چاقی». مجله بیش فعالی ایران. بایگانیشده از اصلی در ۱۰ آوریل ۲۰۲۱. دریافتشده در ۸ آوریل ۲۰۲۱.
44.
Millichap,
J. Gordon (2010). Attention Deficit Hyperactivity Disorder Handbook a
Physician's Guide to ADHD (2nd ed.). New York, NY:
Springer Science. p. 26. ISBN 978-1-4419-1397-5.
Retrieved 17 January 2014.
45.
Thapar
A, Cooper M, Eyre O, Langley K (January 2013). "What have we learnt about the causes of ADHD?". J
Child Psychol Psychiatry. 54 (1): 3–16. doi:10.1111/j.1469-7610.2012.02611.x. PMC 3572580. PMID 22963644.
46.
«علل بیش فعالی - مجله بیش فعالی
ایران». بایگانیشده از اصلی در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۱. دریافتشده در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۱.
47.
«اختلال بیش فعالی در افراد -
مهدکودک پاپیون». papillon-kids.com. بایگانیشده
از اصلی در ۷ آوریل ۲۰۱۹. دریافتشده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۷.
48.
Lovecky,
Deirdre V.Different Minds. لندن:Jessica Kingsley
Publishers, 2004 ISBN 1-85302-964-5
49.
"Neuropsychological Performance in DSM-IV ADHD
Subtypes: An Exploratory Study With Untreated Adolescents" (به انگلیسی). Retrieved 14 September 2008.
50.
Pasquale
J. Accardo, Thomas A. Blondis, Barbara Y. Whitman.Attention Deficits and
Hyperactivity in Children and Adults:Informa Health Care,2000.ISBN 0-8247-1962-X, 9780824719623.
51.
کلینیک روانشناسی آتیه درخشان ذهن. «اختلال نقص توجه-بیش فعالی». atiehclinic.com.
بایگانیشده از اصلی در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۷. دریافتشده در ۲ فوریه ۲۰۲۱.
52.
A.D.H.D. Seen in 11% of U.S. Children as Diagnoses Rise,
The New York Times
53.
«ADHD چیست؟». بایگانیشده از اصلی در ۲۲ ژانویه ۲۰۱۹. دریافتشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۹.
54.
پیشگیری و درمان بیش فعالی (۲۰۲۵-۰۸-۱۵). «باحال مگ».
55.
«قرص ویوانس». مجله بیشفعالی ایران. بایگانیشده از اصلی در ۲۷ فوریه ۲۰۲۱. دریافتشده در ۱۰ فوریه ۲۰۲۱.
56.
Neurofeedback: An ADHD Treatment That Retrains the Brain?
- US News and World Report
پیوند به بیرون
در ویکیانبار پروندههایی
دربارهٔ اختلال کمتوجهی-بیشفعالی موجود
است.
· تست ای
دی اچ دی به زبان انگلیسی
|
اختلالهای روانی، هیجانی
و رفتاری |
||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
|
|
گروههای عمده داروهای شیمیایی – بر اساس سیستم طبقهبندی شیمیایی آناتومیکی درمان |
|
|
|
· |
|
|
· · |
|
· · · |
|
|
|
|
|
|
|
|
· |
|
|
|
· |
|
|
· |
|
|
· |
|
|
· |
|
|
· · |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
· · |
|
|
· · · |
|
|
· |
|
|
· · |
|
|
|
|
|
· |
|
- این صفحه آخرینبار در ۱۵ اوت ۲۰۲۵ ساعت ۰۶:۳۰ ویرایش شده است.
