۱۴۰۴ مهر ۳۰, چهارشنبه

مصیصه یا : مُسَیْساط؛ بموپسوئست(به فرانسه: Mopsueste) یا موپسوئستیا(به یونانی: Μοψουεστία)



مَصیصه (Mopsuestia)پل رومي بر رود جيحان، مصيصه

(یا : مُسَیْساط؛ به یونانی موپْسوئسْتیا)شهری باستانی در کیلیکیه، در آسیای صغیر، بر کرانۀ رود پوراموس (جیحان کنونی) واقع در کشور ترکیه. نام قدیمش موپسوئستیا (در حدود ۳۵۰کیلومتری آنتیوخ/ انطاکیه) بود و تئودوروس مُسَیْساطی، رئیس روحانی مکتب تأویل مدرسۀ انطاکیه (۲۰۰م) و بزرگ‌ترین مفسر وقت کتاب مقدس، در آن‌جا به‌دنیا آمد. در ۸۴ق عبدالله بن عبدالملک مصیصه را 
برای مسلمانان فتح کرد. اکنون دهکده‌ای در ولایت سیحان، در جنوب ترکیۀ آسیایی است.

موپسوئست(به فرانسویMopsueste) یا موپسوئستیا(به یونانیΜοψουεστία) نام شهری بوده‌است در کیلیکیهٔ باستانی و در کنار رود جیهان در ترکیه امروزی. موپسوئست در ۲۰ کیلومتری شرق آدانا در استان آدانای ترکیهٔ کنونی جای داشته است.

تاریخچه

برپایهٔ افسانه‌هااین شهر را پیشگویی به نام موپسوس که پیش از جنگ تروآ بنیادنهاد. تا پیش از مسیحیت گزارش‌ها از اینش هر اندک است. پلینی مهتر از این شهر نام می‌برد. در روزگار سلوکیان این شهر سلوکیه در کنار رود پوراموس(به یونانیΣελεύκεια πρὸς τὸν Πύραμον) و (به لاتینSeleucia ad Pyramum) نام‌داشت. آنگاه که روم بر این سرزمین دست یافت، به افتخار پوبلیوس آئلیوس ترایانوس هادریانوس امپراتور این کشور، این شهر را هادریانا خواندند.

مسیحیت در سدهٔ سوم پس از میلاد در این شهر گسترش‌یافت. در ۶۸۶ میلادی عربهای مسلمان موپسوئست را گشودند. مصیصه را عبدالله پسر عبدالملک خلیفه‌ی اموی در قرن اول فتح کرد و قلعه‌ی آن‌را بر همان شالوده‌ی قدیم استوار نمود و ساخلو نیرومندی در آنجا گذارد و مسجدی بر فراز تل قلعه بنیان نهاد و کلیسای قلعه را انبار غله ساخت.[۱] از این پس این شهر بارها به دست امپراتوری روم شرقی و مسلمانان دست به دست شد. در ۱۰۹۷ و در خلال جنگ‌های صلیبی مسیحیان کنترل شهر را باز به دست آوردند. سپس در نزد صلیبیون این شهر مورد ادعای ارمنیان و یونانی‌ها قرار گرفت و میدان ستیزهٔ این دو گروه گشت. سرانجام یونانیان از آن درگذشتند و شهر را به ارمنیان واسپردند.

در سده‌های میانه این شهر مامیسترا خوانده می‌شد و پایتخت پادشاهی ارمنی کیلیکیه بود. در ۱۳۲۲ ارمنیان از مسلمانان شکست بزرگی خوردند و مامیسترا به ویرانه‌ای بدل‌گردید. در روزگار چیرگی عثمانی اینجا دیگر روستای کوچکی بود که میسیس خواند می‌شد. در دههٔ ۱۹۶۰ میسیس نیز به یاکاپنار(به ترکی استانبولیYakapınar) تغییر نام داد. در ۱۹۵۹ میلادی موزه‌ای به نام موزه موزائیک میسیس موزائیک‌های یافته‌شده در این مکان را به نمایش‌گذارد.

منابع

  1.  لسترینج، گای (۱۳۹۳). جغرافیای تاریخی سرزمین های خلافت شرقی. تهران: علمی و فرهنگی. ص. ۱۴۰شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۴۵-۱۰۵-۸.

Wikipedia contributors، "Mopsuestia،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mopsuestia&oldid=478063527 (accessed April 21، 2012).