زندگی با کلمات مرده؛ یادی از جلیل دوستخواه اوستاپژوه و ایرانشناس برجسته
دکتر جلیل دوستخواه، ایران شناس، پژوهشگر، نویسنده و مترجم ایرانی در ٩٢ سالگی در استرالیا درگذشت. نام دکتر دوستخواه با اوستا، کتاب مقدس زرتشتیان و یکی از مهمترین متون ایران باستان گره خورده است.
منتشر شده در: : روزآمد شده در
مجموعۀ دوجلدی «اوستا، کهنترین سرودهای ایرانیان» در سال ١٣٧٠ با ترجمۀ او منتشر شد که همراه شده است با اطلاعات ارزشمندی در مورد این اثر. پیش از این نیز اثر دیگری به نام اوستا، نامۀ مینوی آئین زرتشت، نگارش جلیل دوستخواه از گزارش ابراهیم پورداوود منتشر شده بود.
دکتر دوستخواه آثار متعدد دیگری نیز در زمینۀ شاهنامهپژوهی، افسانههای حماسی ایران و ایرانشناسی دارد.
جلیل دوستخواه متولد ١٣١٢ خورشیدی در اصفهان و فارغ التحصیل دکترای ادبیات فارسی از دانشگاه تهران بود. او از سال ١٣٦٩ ساکن استرالیا بود؛ جایی که در سن ٩٢ سالگی چشم از جهان فروبست.
بخش فارسی رادیو بینالمللی فرانسه در مورد آثار جلیل دوستخواه با تهماسبی خراسانی شاعر و نویسندۀ افغانستانی گفتگو کرده است.
آقای خراسانی یکی از نقاط قوت کار آقای دوستخواه را در این میبیند که کتاب اوستا همراه با گزارش و پژوهشی مفصل منتشر شده که مخاطب را بینیاز میکند از فرهنگ واژهها و کتابهای دیگری که به درک اوستا کمک میکنند.
او اعتقاد دارد که جلیل دوستخواه با همین کتاب به جامعۀ علمی معرفی شد و پس از آن هم همۀ کتابهای دیگرش مدیون این اثر است.
دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید
آبونه شویدتهماسبی خراسانی میگوید زبانی را که آقای دوستخواه برای برگردان این کتاب انتخاب کرده یک زبان فارسی سره است. بسیاری از واژگانی را که دیگر پژوهشگران اوستا در برگردان این کتاب به کار برده بودند آمیخته با کلمات عربی بود اما آقای دوستخواه از این زاویه به سمت این کار نگاه کرده که این متن قدیمیترین متن سرزمینهای ماست و پیش از اسلام، زمانی که زبان فارسی آمیخته با عربی نبوده وجود داشته است؛ پس باید به زبانی شسته و رفته برگردان شود و دوستخواه از پی این کار موفق برآمده است.
او موفقیت این کار را در سه نکته میداند: حفظ روانی زبان، ابداع مترادفهایی برای بعضی از مفاهیم اوستا و حفظ موسیقی سرودهای اوستا در برگردان.
آقای خراسانی در پاسخ به سوالی مبنی بر این که نقطۀ پیوند کار آقای دوستخواه را بین اوستا و شاهنامهپژوهی در کجا میبیند گفت: «من فکر میکنم کسی که در حوزۀ شاهنامه پژوهی وارد میشود اگر سررشتهای از اوستا نداشته باشد، در حقیقت از وسط کار شروع کرده است و خیلی از چیزها را متوجه نمیشود و به عمق مسأله نمیرسد.»
او میگوید کسی که بر اوستا مسلط باشد به مراتب میتواند شاهنامه را بهتر درک کند و به اسطورهها و حماسههای جغرافیای ما بپردازد.
این مباحث و مباحثی دیگر پیرامون «اوستا، کهنترین سرودهای ایرانیان» و دیگر آثار جلیل دوستخواه را میتوانید در گفتگوی بخش فارسی رادیو بینالمللی فرانسه با آقای تهماسبی خراسانی شاعر و نویسندۀ افغانستانی بشنوید:
https://www.rfi.fr/fa/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/20260326-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%9B-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D9%87
