در کتاب ارزشمند زیگموند فرنکل با عنوان لغات آرامی دخیل در عربی (Die aramäischen Lehnwörter im Arabischen)، ارجاعاتی که مد نظر شماست به بررسی ریشهشناختی واژگان زیر میپردازد:
صفحه ۵۵: واژگان مربوط به گیاهشناسی و کشاورزی
در این بخش، فرنکل به بررسی نام گیاهان و محصولات زراعی میپردازد که از آرامی به عربی وارد شدهاند. یکی از موارد شاخص در این صفحه، واژهی «الفُجْل» (ترب) است.
تحلیل فرنکل: او اشاره میکند که این واژه در آرامی به صورت پُگلا (pūglā) وجود داشته و از طریق مبادلات کشاورزی وارد زبان عربی شده است. او معتقد است که ساختار واجشناختی این کلمه در عربی، نشاندهنده اصالت سامی آن در شاخه شمالی (آرامی) است که به لایه لغوی عربی راه یافته است.
صفحه ۲۸۹: واژگان مربوط به ظروف و ابزارآلات
این بخش از کتاب به بررسی نام ابزارهایی میپردازد که در زندگی روزمره و صنعت به کار میرفتهاند. در این صفحه، فرنکل به واژگانی نظیر «القُفّة» (زنبیل/سبد) میپردازد.
تحلیل فرنکل: او توضیح میدهد که واژهی قُفّة (و مفاهیم مرتبط با سبدهای بافته شده) ریشه در واژگان آرامی دارد (مانند quppĕthā). فرنکل در این بخش استدلال میکند که بسیاری از اصطلاحات مربوط به صنایع دستی و ابزارهای ترابری کالا در دوران پیش از اسلام، به دلیل تسلط فرهنگی و تجاری آرامیزبانان در منطقه بینالنهرین و شام، به حجاز و نجد منتقل شده است.
درباره این اثر
کتاب فرنکل (چاپ ۱۸۸۶ میلادی) هنوز هم یکی از منابع تراز اول در حوزه فیلولوژی سامی محسوب میشود. ویژگی کار او این است که تنها به شباهت ظاهری بسنده نمیکند، بلکه با دقت در تغییرات آوایی (مانند تبدیل «پ» به «ف» یا جابجایی مصوتها)، مسیر حرکت واژه را از گویشهای مختلف آرامی (سریانی، مندایی، تلمودی) به عربی کلاسیک ردیابی میکند.
