نشست شورای حکام؛ ایران اسناد آژانس را ساختگی خواند؛ آمریکا: ایران دو پیشنهاد احیای برجام را رد کرد
بریتانیا، آلمان و فرانسه پیشنویس قطعنامهای علیه ایران را برای رایگیری به شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی ارائه کردهاند. نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در آژانس با انتشار بیانیهای گفت پرسشهای این نهاد از ایران بر اساس «اسناد ساختگی و اطلاعات جعلی» است که اسرائیل ارائه کرده است. نماینده آمریکا در نشست امروز گفت ایران دو پیشنهاد احیای برجام را رد کرده است و خواستار شفافیت بیشتر در برنامه اتمی این کشور شد.
پیشتر اعلام شده بود که بریتانیا و فرانسه و آلمان متن این پیشنویس را در اختیار ۳۵ کشور عضو شورای حکام قرار دادهاند. اما به گزارش خبرگزاری رویترز، سه کشور اروپایی این پیشنویس را برای رایگیری ثبت کردهاند.
شورای حکام آژانس از دیروز نشست سه ماه یک بار خود را آغاز کرده است. موضوع ایران در دستور کار نشست امروز و فردای شورای حکام است.
نماینده ایالات متحده در آژانس در نشست امروز شورای حکام با انتقاد از نحوه همکاری ایران با آژانس گفت در سال ۲۰۲۲ «دوبار توافقهای قابل اجرا» به ایران پیشنهاد شد که هر بار با «درخواستهای غیرقابل قبول فراتر از برجام» آن را رد کرد.
آمریکا گفته است که ایران «اکنون اظهارات بیاساسی برای مخدوش کردن تاریخ میکند». نماینده ایران در آژانس امروز چند بار در اظهارات خود وضعیت کنونی را ناشی از خروج آمریکا از برجام عنوان کرده بود.
End of مطالب پیشنهادی
آمریکا در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ از این توافق خارج شد و همه تحریمهای ایران را دوباره به اجرا گذاشت.
تنش بر سر برنامه اتمی ایران در این دوره از نشست شورای حکام بیشتر از دوره های اخیر بوده است.
این نشست تا روز جمعه ادامه دارد و انتظار می رود رایگیری بر سر پیشنویس قطعنامه درباره ایران، در روز آخر انجام شود.
خبرگزاری رویترز گزارش داده است که پیشنویس قطعنامه قدرتهای اروپایی بار دیگر ایران را تحت فشار قرار میدهد تا درباره آثار اورانیوم یافت شده در سایتهای اعلام نشده اتمی آن کشور توضیح دهد.
دفتر نمایندگی ایران: موظف نیستیم درباره اسناد ساختگی پاسخ دهیم
در واکنش به گزارش اخیر مدیرکل آژانس درباره ایران که در آن گفته شده موارد اختلاف با تهران همچنان حل نشده باقی مانده است، دفتر نمایندگی ایران در پاسخی مکتوب گفت که «آژانس اسناد معتبری را درباره ادعای 'مواد هستهای اعلام نشده و فعالیتهای مرتبط هستهای' به ایران ارائه نکرد و ایران موظف نبوده است و نیست به درخواستهای آژانس درباره اسناد غیرمعتبر و ساختگی پاسخ دهد.»
در این بیانیه گفته شده است که «آژانس تمامی اسناد ساختگی و اطلاعات جعلی ارائه شده توسط رژیم اسرائیل را معتبر میداند و این امر باعث نتیجهگیریهای آژانس براساس مفروضات نادرست و غیرقابل اعتماد شده است.»
ایران میگوید اهدافش از این برنامه اتمی کاملا صلحآمیز است، هرچند در ماههای اخیر برخی از مقامهای سیاسی و نظامی گفتهاند که ایران توانایی تولید سلاح اتمی را دارد اما تصمیمی برای آن نگرفته است.
مدیرکل آژانس به تازگی و مجددا از این اظهارات انتقاد کرد و گفت که ایران عضو پیمان منع گسترش سلاح های اتمی است و قانونا نمیتواند سلاح اتمی تولید کند.
در بیانیه دفتر نمایندگی ایران در آژانس گفته شده است که «این اظهارات عمومی که چندین بار به اشتباه نقل شده است و با موضع رسمی ایران مطابقت ندارد، در هر صورت، نمیتواند توسط دیگران برای زیرسؤال بردن تعهدات ایران ذیل معاده منع گسترس سلاحهای اتمی مورد سوءاستفاده قرار گیرد.»
این اظهارات تاکنون از سوی کمال خرازی رئیس منصوب رهبر جمهوری اسلامی ایران در شورای راهبردی روابط خارجی و محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی اتمی بیان شده است و برخی از مقامهای سیاسی و نظامی دیگر هم آن تکرار کردهاند.
تحریمها و انزوای بیشتر و جدی در صورت عدم همکاری ایران
کسری ناجی خبرنگار اعزامی بیبیسی فارسی به وین:
قطعنامه پیشنهادی سه قدرت اروپایی ضربالاجلی برای ایران تعیین نمیکند اما میخواهد که ایران فورا با آژانس همکاری کند و مسائل بین آن کشور و آژانس را حلوفصل کند. اگرچه آنها تهدید هم میکنند که در صورت عدم همکاری ممکن است از مدیرکل آژانس بخواهند که از عدم همکاریهای ایران گزارشی مفصل تهیه کند.
این گزارش اگرچه میتواند شروع روند ارجاع به شورای امنیت سازمان ملل متحد باشد اما با حق وتوی چین و روسیه ممکن است شورای امنیت نتواند قطعنامهای علیه ایران صادر کند که در آن صورت قدرتهای غربی میتوانند مکانیسم ماشه در برجام را فعال کنند و تحریمهای بینالمللی را علیه ایران بازگردانند: همان تحریمهایی که قبل از توافق هستهای وجود داشت.
اگر ایران همکاریهای لازم را با آژانس نداشته باشد، این روند میتواند حدود ۱۸ ماه طول بکشد. ایران در مسیر تحریمها و انزوای بیشتر و جدی است، مگر آن که نتیجه انتخابات ریاست جمهوری بتواند ایران را از این مسیر خارج کند.
مفاد مهم پیشنویس قطعنامه چه میگوید؟
برخی از موارد مهم پیشنویس قطعنامهای را که خبرگزاری رویترز منتشر کرده، به این شرح است:
- درخواست از ایران برای همکاری فوری با بازرسان درباره منشا اوارنیوم یافت شده در مراکز اعلام نشده
- درخواست از ایران برای اجرای توافق مدیرکل آژانس و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در اسفند ۱۴۰۱
- اشاره به ممانعت ایران از حضور بازرسان خبره آژانس در آن کشور
- دعوت از مدیرکل آژانس برای انجام نمونهبرداری محیطی در ایران در صورت نیاز
- مطرح کردن پیشنهاد نگارش «گزارش جامع» به جای گزارش سه ماهه که فشار بر ایران را بیشتر میکند
محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، امروز به صورت تلویحی گفت که کشورش در صورت صدور قطعنامه به آن واکنش نشان خواهد داد.
ایران، پیشتر و در واکنش به صدور قطعنامه از سوی آژانس، اجرای برخی از مفاد توافق اتمی برجام را کاهش داد که عمدتا تمهیدات نظارتی بر برنامه اتمیاش بود.
پیشنویس قطعنامهای که در انتظار رایگیری است، به ایران دستور میدهد که «فورا» به تحقیقات و سئوالهای چندساله آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مورد آثار اوارنیوم کشف شده در محلهای از پیش اعلام نشده به آژانس «پاسخهای معتبر» بدهد و از مدیرکل آژانس نیز میخواهد که «در صورت نیاز آژانس در ایران نمونهبرداری کند»، چون در نمونهبرداری آثار اورانیوم قابل ردگیری خواهد بود.
در صورتی که قطعنامه تازهای علیه ایران در نشست این هفته شورای حکام تصویب شود، این اولین قطعنامه پس از ۱۸ ماه درباره ایران است؛ در آن زمان روسیه و چین به قطعنامه رای منفی داده بودند.
هفته گذشته اعلام شده بود که آمریکا با پیشنهاد سه کشور اروپایی با صدور قطعنامه موافق نیست اما دیپلماتهای اروپایی گفتند که چنین قطعنامهای در حال حاضر و با سطح همکاریهای ایران با آژانس مورد نیاز است.
رافائل گروسی مدیرکل آژانس روز گذشته در سخنان خود در شروع جلسه شورای حکام گفت که هیچ پیشرفتی در توافق او با مقامهای ایران در سفر اخیرش به تهران و اصفهان به دست نیامد و مسائل پادمانی با ایران همچنان حل نشده باقی مانده است.
منظور پادمان، قرارداد دوجانبه ایران و آژانس برای نظارت بر برنامه اتمی کشورها است.
در سفر اردیبهشت ماه، ایران و آژانس اعلام کرده بودند که برای حلوفصل اختلافات در چارچوب قرارداد پادمان توافق کردند.
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران در حال غنیسازی اورانیوم با خلوص ۶۰ درصد است که نزدیک به ۹۰ درصد خلوص مورد نیاز برای تسلیحات اتمی است.
قدرتهای غربی میگویند که هیچ توجیه غیرنظامی معتبری برای غنیسازی تا این سطح وجود ندارد و آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید هیچ کشور دیگری بدون تولید سلاح هستهای به این میزان غنیسازی ادامه نداده است.
