اکبر بهکلام، هنرمندی که نقاش درد و رنج انسانها بود

- عنایت فانی
- روزنامهنگار
اکبر بهکلام که روز جمعه ۱۹ بهمن در برلین چشم بر جهان فرو بست نقاش پر آوازهای در آلمان بود.
دو نمایشگاه او یکی در سال ۱۹۷۸ زیر عنوان «پرسپولیس» و نمایشگاه دیگرش در سالهای اول بعد از انقلاب زیر عنوان «عدالت به نام خدا» او را یک شبه به شهرت رساند.
در اولی او شکنجهٔ زندانیان سیاسی در زندانهای شاه را به تصویر کشیده بود و در دومی کشتار زندانیان سیاسی در زندانهای جمهوری اسلامی ایران.
نمایشگاه «پرسپولیس» او در بحبوحه حرکتهای انقلابی در ایران و انعکاس مفصل آن در پربینندهترین ساعت کانال اصلی تلویزیون آلمان نقش مؤثری در مشهور شدن او داشت. بهکلام میگفت «بازگشت من به ایران بعد از پایان تحصیلاتم و تلاش من برای تدریس آموختههایم به شاگردان در دانشگاه و مواجهه با سانسور و خفقان باعث شد به برلین برگردم و آثاری که در نمایشگاه پرسپولیس ارائه کردم ثمرهٔ تجربهام در ایران بود.»
در نمایشگاه « عدالت به نام خدا» او به موضوع زندانیان سیاسی و شکنجه و کشتار آنها در حکومت اسلامی پرداخت و همچنین بیعدالتیهای به مراتب شدیدتر و برباد رفتن آمال و آرزوهای برقراری حکومتی دمکراتیک و عادلانه. این نمایشگاه او هم با استقبال زیادی در آلمان روبهرو شد.

اکبر بهکلام از موضوعات تاریخی آلمان هم غافل نبود. چندین اثر او با موضوع «برلین ۱۸۴۸» به ترسیم رویدادهای کارگری، وضعیت بد اقتصادی مردم و سرکوب حرکتهای اعتراضی پرداخته است. او وضعیت آن زمان آلمان را با وضع مردم در جمهوری اسلامی ایران شبیه میدید.

از دهههای ۶۰ و ۷۰ خورشیدی آثار بهکلام بهعنوان نقاشی تثبیت شده و مشهور بهطور مستمر در کشورهای مختلف به نمایش گذاشته میشد.
انسان همواره محوراصلی و پیگیر آثار بهکلام بود که همواره با درد و رنج و بیعدالتی از یک سو و تلاش و نگاه به جلو از سوی دیگر آمیخته بود.

سالها قبل جلال سرفراز، شاعر مشهور که خود نقاش هم هست در گزارشی از یکی از نمایشگاههای بهکلام برای وبسایت بخش فارسی بیبیسی نوشته بود:
«برخی از کارشناسان هنری به دلايلی که اشاره شد بيشتر بر درونمایه سياسی اجتماعی کارهای بهکلام تکيه میکنند. اين در حالی است که او خود را در اين چارچوب محدود نکرده است.»
«تابلوهای بسياری از او جدا از ديدگاههای اجتماعی ـ سياسی ساخته شده اند. بهکلام پيش و بيش از هرچيز هنرمندی است درگير کشف فرم و زبان ويژه خويش.»
«نقاشیهای او را می توان از ديد فرم، رنگ و شيوه فضاسازی در ميان انبوهی از مشهورترين و شناخته شدهترين کارها باز شناخت. در واقع او به شيوه و زبان مستقلی دست يافته، که جدا از برخی همانندیهای ناگزير، از آن خود اوست.»
اکبر بهکلام در سال ۱۳۲۳ در تبریز به دنیا آمد. در مدرسه هنر تبریز تحصیل کرد، بعد از سربازی برای ادامه تحصیل به استانبول رفت. او بعد از پایان تحصیلاتش در دانشگاه هنر استانبول و بعد از سفر به شهرهای مختلف اروپا با قصد تدریس به ایران بازگشت اما خیلی زود بهدلیل آنچه او خفقان و سانسور میدانست ایران را ترک کرد و به برلین رفت و تا آخر عمر در این شهر اقامت داشت.
اکبر بهکلام (زاده در تبریز) نقاش و مجسمهساز ایرانی-آلمانی است.[۱]
اکبر بهکلام در سال ۱۹۴۴ در مرکز استان آذربایجان شرقی، تبریز متولد شد. وی از سال ۱۹۶۱ تا سال ۱۹۶۴ در مدرسه هنر تبریز تحصیل کرد و پس از طی خدمت سربازی به استانبول نقل مکان کرد، جایی که او در دانشگاه هنرهای زیبای معمار سنان ثبت نام و دانشجوی استاد بدری رحمی ایوباوغلو شد؛ و پس از سفر در شهرهای مختلف اروپا، از سال ۱۹۸۹ در برلین ساکن است.[۲]
در سال 1989 میلادی وی کتابی به اسم "حرکت ها و تغییر شامل نقاشی و طراحی" منتشر کرد. [۳]
اکبر بهکلام در زمینه مجسمهسازی و نقاشی خبره بود و در طول فعالیت هنری خود از سال ۱۹۷۵ تا ۲۰۱۰ نمایشگاههای انفرادی و گروهی در تهران، برلین، اوبرهاوزن، دانشگاه ایالتی کالیفرنیا، پارائیبا، لسآنجلس و برخی از شهرهای دیگر آلمان و آمریکا داشتهاست.
هنر
[ویرایش]اکبر بهکلام در آثار اولیه خود بیشتر با موضوع های سیاسی کار می کرد ولیکن آثار بعدی خود را به سبک ابسترکت خلق نمود.[۴]
منابع
[ویرایش]- ↑ Issa, Rose; Rūʼīn Pākbāz, Dariush Shayegan (2001). Iranian contemporary art. Booth-Clibborn Editions. p. 128. ISBN 978-1-86154-206-9.
- ↑ Issa, R., Pākbāz, R. and Shayegan, F., Iranian Contemporary Art, Booth-Clibborn Editions, 2001, p. 22
- ↑ Behkalam, A., Movement and Change Paintings and Sketches: 1977-1988, Mazda Publishing, 1989
- ↑ Scheiwiller, S.C. (ed.), Performing the Iranian State: Visual Culture and Representations of Iranian Identity, Anthem Press, 2014, p. 116
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Akbar Behkalam». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۷ مه ۲۰۱۳.
پیوند به بیرون
[ویرایش]- افراد آلمانی آذریتبار
- افراد ایرانی آذریتبار
- افراد زنده
- اهالی تبریز
- ایرانیهای مهاجرتکرده به آلمان
- زادگان ۱۳۲۳
- زادگان ۱۹۴۴ (میلادی)
- مجسمهسازان اهل آلمان
- نقاشان آذری اهل ایران
- نقاشان اهل آلمان
- نقاشان سده ۲۰ (میلادی) اهل آلمان
- نقاشان سده ۲۱ (میلادی) اهل آلمان
- نقاشان مرد آلمانی
- نقاشان مرد اهل ایران
- هنرمندان اهل آلمان
- هنرمندان مرد سده ۲۱ (میلادی)
- هنرمندان مرد سده-۲۰




