19h ·
خاندان های حکومتگر در ایران.
خاندان فرمانفرما
فتحعلی شاه بعد از درگذشت پسرش عباس میرزا ، با وجود داشتن شصت فرزند ذکور ، بر اساس معاهده ی ترکمنچای که سلطنت قاجار را در خانواده عباس میرزا به رسمیت شناخته بود ، محمد میرزا فرزند عباس میرزا را به جانشینی خود برگزید.پس از درگذشت فتحعلی شاه چند نفر از پسرانش علیه محمدشاه قیام نمودند. علیشاه ظل السلطان در تهران تاجگذاری کرد و خودش را پادشاه خواند.حسینعلی میرزا فرمانفرما و حسنعلی میرزا شجاع السلطنه در فارس و کرمان قیام نمودند.
محمدشاه برادر کوچکترش، فیروزمیرزا ،فرزند شانزدهم عباس میرزا را به همراه منوچهر خان معتمدالدوله گرجی برای سرکوبی عموهای خود روانه شیراز نمود.قوای فارس بیش از دو روز نتوانستند مقاومت کنند و شکست خوردند.
فیروز میرزا به فرمان محمدشاه لقب نصرت الدوله گرفت و به پیشکاری و وزارت معتمدالدوله والی فارس شد.پس از آن نیز به والیگری مناطق مختلف از جمله کرمان ، آذربایجان و تهران و بلوچستان و ایالات دیگری نائل شد و به وی لقب فرمانفرما داده شد.
فیروزمیرزا فرمانفرما در جوانی با شاهزاده هماخانم دختر بهاالدوله پسر فتحعلیشاه ازدواج کرد. وی از هماخانم صاحب پنج فرزند شد؛ دو پسر و سه دختر.پسران عبارتند از : عبدالحمید میرزا فرمانفرما و عبدالحسین میرزا فرمانفرما.
دختران عبارت بودند از: سرورالسلطنه (همسر مظفرالدین شاه شد.)، نجم السلطنه(مادر دکتر محمدمصدق) و ماه سما خانم.
عبدالحسین میرزا برجسته ترین فرد خانواده فیروز میرزا فرمانفرما است وی در سال۱۲۷۳قمری متولد شد و تحصیلات خود را در رشته نظام زیر نظر افسران اتریشی در دارالفنون انجام داد. وی پشت سر هم مشاغل مهمی احراز نمود.چندین بار والی کرمان شد و مدتی والی فارس بود.چندی وزارت جنگ را عهده دار بود.بعد از مشروطه وزارتخانه هایی همچون عدلیه و داخله را عهده دار بود و یک دوره هم نماینده مجلس بود.عبدالحسین فرمانفرما در حیات طولانی خود هشت همسر انتخاب کرد که یکی عقدی و بقیه صیغه بودند .همسر عقدی وی خانم عزت الدوله دختر مظفرالدین الدین شاه بود. مجموعا صاحب۳۶فرزند شد.۲۴پسر و۱۲دختر. پسرانش عموما ، و بعضی دخترانش تحصیلات عالی خود را در دانشگاه های معروف اروپا و آمریکا پایان داده اند.نصرت الدوله که به دستور رضاشاه در زندان سمنان به قتل رسید و خواهرش مریم فیروز که از خونخواهی او هیچگاه دست نکشید و به حزب توده پیوست و با نورالدین کیانوری ازدواج کرد و همچنین عباس میرزا سالارلشکر و نیز مظفر فیروز فرزند نصرت الدوله و خواهرزاده دکتر مصدق در سیاست شهرت بیشتری دارند.
