کوبه [۱]یا درکوب[۲]، حلقه[۳]. آلتی است معمولا فلزی که روی سطح خارجی در ورودی خانه ها نصب میگردد و با کوفتنش بر در صاحب خانه را از مطلع میکنند.
این وسیله در ابعاد، اشکال و از جنسهای مختلف ساخته میشود. جنس بعضی از آنها از برنج و بعضی از آهن یا از فلزات دیگر میباشد.
در بعضی از دربها از دو مدل مختلف از کوبه استفاده میگردد که یکی به شکل یک چکش و دیگری به صورت یک حلقه[۴] میباشد. صدای ایجاد شده از برخرد کوبه چکش مانند بم میباشد و آن توسط مردها استفاده میگردیدهاست و همچنین صدای ایجاد شده از کوبه حلقه مانند زیر بوده و توسط زنان استفاده میگردیدهاست. با این کار صاحبخانه متوجه جنسیت مراجعهکننده میگردیده و به اقتضای آن یکی از ساکنین به پاسخگویی برمیآمدهاست.
نگارخانه
منابع
- «کوبه». واژه یاب.
- «درکوب». واژه یاب.
- «حلقه». واژه یاب.
- «در فکر تو بودم که یکی حلقه به در زد». ویکی پدیا فارسی.
AI Overview
«چنبه و سکنبه» در واقع نامهای عامیانه و قدیمیتر برای دو نوع اصلی «کوبه یا درکوب» (دستگیره و زنگ در) در خانههای سن ایرانی هستند که برای تشخیص جنسیت مهمان استفاده میشدند: «چنبه» (یا «جنبه») کوبهی چکشدار با صدای بم برای مردان و «سکنبه» (یا «سکَنبِه») حلقهای با صدای زیر برای زنان بوده است تا اهل خانه بتوانند با توجه به صدای آن، بفهمند چه کسی پشت در است و پاسخ دهد.
توضیحات بیشتر:چنبه (جِنبه): به شکل چکش و معمولاً فلزی که صدای بمتری داشت و برای تماس مردان به کار میرفت.
سکنبه (سَکَنبِه): به شکل حلقه که صدای زیرتری تولید میکرد و مخصوص تماس زنان بود تا صدای زیر آن توسط زنان در خانه شنیده شود.
این دو کوبه در دربهای قدیمی خانهها نصب میشدند تا صاحبخانه بتواند با شنیدن صدای متفاوت، جنسیت مراجعهکننده را تشخیص داده و آماده پذیرایی مناسب باشد، که خود نشاندهنده اهمیت حریم خصوصی و آداب معاشرت در گذشته بوده است.
