تحلیلگران: حمله آمریکا به ونزوئلا ادعاهای ارضی چین را تقویت میکند
خبرگزاری رویترز، امروز یکشنبه چهارم ژانویه، در گزارشی به نقل از شماری از تحلیلگران نوشت که حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا میتواند چین را در تقویت ادعاهای ارضی خود بر مناطقی مانند تایوان و بخشهایی از دریای چین جنوبی جسورتر کند، اما حمله احتمالی پکن به تایوان را تسریع نخواهد کرد.
منتشر شده در: : روزآمد شده در
محاسبات شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، درباره تایوان و جدول زمانبندی تصمیمات او، مستقل از تحولات آمریکای لاتین است و بیش از آنکه تحت تأثیر اقدامات ایالات متحده باشد، به شرایط داخلی چین بستگی دارد.
با این حال، تحلیلگران معتقدند که اقدام جسورانه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در حمله به ونزوئلا، که به بازداشت نیکولاس مادورو، رهبر این کشور، انجامید، فرصتی غیرمنتظره در اختیار چین قرار داده است؛ فرصتی که پکن احتمالاً در کوتاهمدت از آن برای تشدید انتقادات از واشنگتن و تقویت جایگاه خود در صحنه بینالمللی استفاده خواهد کرد.
در افق بلندمدتتر هم چین میتواند از اقدام ترامپ، برای دفاع از موضع خود در برابر آمریکا پیرامون مسائل ارضی از جمله تایوان، تبت و جزایر مورد مناقشه در دریاهای شرق و جنوب چین بهره بگیرد.
«ابزاری کمهزینه» برای پاسخ چین به آمریکا
ویلیام یانگ، تحلیلگر گروه بینالمللی بحران، یک سازمان مردمنهاد مستقر در بروکسل، میگوید: «استدلال همیشگی و دیرینه واشنگتن این بوده که اقدامات چین ناقض حقوق بینالملل است، اما اکنون خود آمریکا این موضع را تضعیف کرده است... این وضعیت در واقع ابزاری کمهزینه و فرصتهای زیادی در اختیار چین قرار میدهد تا در آینده علیه آمریکا موضعگیری کند.»
چین، تایوانِ دارای نظام دموکراتیک را استان خود میداند؛ ادعایی که دولت تایوان آن را رد میکند. پکن همچنین تقریباً کل دریای چین جنوبی را متعلق به خود میداند؛ موضعی که چین را در تقابل با چندین کشور جنوبشرق آسیا که آنها نیز مدعی بخشهایی از این مسیر حیاتی تجاری هستند، قرار داده است.
پکن حمله ترامپ به ونزوئلا را محکوم کرده و آن را نقض حقوق بینالملل و تهدیدی برای صلح و امنیت آمریکای لاتین دانسته است. چین همچنین خواستار آزادی نیکولاس مادورو و همسرش شده که هماکنون در نیویورک در بازداشت و در انتظار محاکمه هستند.
بر اساس عکسهایی که مادورو در صفحه اینستاگرام خود منتشر کرده، او ساعاتی پیش از دستگیری، با یک هیئت عالیرتبه چینی در کاراکاس دیدار داشته است.
خبرگزاری رسمی چین، شینهوا، امروز، حمله آمریکا را «رفتاری آشکارا سلطهجویانه» خوانده و در گزارشی نوشت: «تهاجم آمریکا باعث شده که واقعیت آنچه که ایالات متحده بهاصطلاح "نظم بینالمللی مبتنی بر قانون" میخواند، بیش از پیش آشکار شود؛ نظمی که در عمل، چیزی جز یک نظم غارتگرانه مبتنی بر منافع آمریکا نیست.»
«چین آمریکا نیست، تایوان هم ونزوئلا نیست»
تایوان بهویژه در ماههای اخیر با فشار فزایندهای از سوی چین مواجه بوده است. پکن هفته گذشته در گستردهترین رزمایش جنگی خود تا به امروز، تایوان را محاصره کرد و توانایی خود در قطع حمایت خارجی از این جزیره در صورت درگیری را به نمایش گذاشت.
با این حال، تحلیلگران میگویند که انتظار ندارند که چین از وضعیت ونزوئلا برای تشدید فوری تنشها و حمله نظامی به تایوان استفاده کند. به گفته شی یینهونگ، استاد روابط بینالملل دانشگاه رنمین پکن، «تصرف تایوان، بیشتر به توانمندیهای نظامی در حال توسعه اما هنوز ناکافی چین بستگی دارد تا به کاری که ترامپ در قارهای دوردست انجام داده است.»
نیل توماس، پژوهشگر سیاست چین در اندیشکده انجمن آسیا، نیز عقیده دارد که چین تایوان را مسئلهای داخلی میداند و بعید است اقدامات آمریکا در ونزوئلا را بهعنوان الگویی برای حمله نظامی در تنگه تایوان مطرح کند. او میگوید: «پکن میخواهد برای تبلیغ ادعاهای خود مبنی بر حمایت از صلح، توسعه و رهبری اخلاقی، در تضاد آشکار با واشنگتن قرار بگیرد. شی جینپینگ بیش از آنکه به ونزوئلا اهمیت بدهد، به چین اهمیت میدهد و امیدوار است که این ماجرا به باتلاقی برای آمریکا تبدیل شود.»
وانگ تینگ-یو، نماینده ارشد حزب حاکم و عضو کمیسیون روابط خارجی و دفاع پارلمان تایوان هم این ایده را که چین ممکن است از الگوی آمریکا پیروی کرده و به تایوان حمله کند، رد کرد. او در فیسبوک نوشت: «چین هرگز خصومت خود نسبت به تایوان را از دست نداده، اما واقعاً فاقد ابزارهای عملی است. چین آمریکا نیست و تایوان قطعاً ونزوئلا نیست. اگر چین واقعاً میتوانست این کار را انجام دهد، مدتها پیش انجام داده بود.»
با این حال، برخی ناظران میگویند که این تحولات، خطرات پیش روی تایوان را برجستهتر کرده و ممکن است تایپه را به تلاش برای جلب حمایت بیشتر دولت ترامپ سوق دهد.
لو نَخمن، استاد علوم سیاسی در دانشگاه ملی تایوان، که این اقدامات دونالد ترامپ را «کمک به روایت آینده شی جینپینگ برای توجیه بیشتر اقدام علیه تایوان» میداند، میگوید که انتظار دارد دولت تایوان در حمایت از اقدام آمریکا در ونزوئلا، موضعی محتاطانه و ادبیاتی ملایم اتخاذ کند.
