۱۴۰۵ آبان ۲۵, دوشنبه

تاسه. اندوه و ملالت. (جهانگیری). در این جهان که سرای غم است و تاسه و تاب چو کاسه بر سر آبیم و تیره از سر آب (سوزنی). تاسه فشارش و فشردن گلو به سبب سیری یا ملال و اندوه دیگر. (برهان) (ناظم‌الاطباء). <اژگان پهلوی؟


بله، واژه «تاسه» (و صورت‌های دیگر آن مانند تاس و تاسا) یک واژه اصیل ایرانی است که از ریشه‌های فارسی میانه (پهلوی) سرچشمه می‌گیرد. [1, 2]
ریشه‌شناسی و تحول این واژه از پهلوی به فارسی دری به شرح زیر است:
۱. ریشه پهلوی و اوستایی
  • ریشه باستانی و میانه. در زبان‌های ایرانی باستان (اوستایی) ریشه فعلی tas- به معنای «تنش داشتن، لرزیدن، مضطرب شدن و از نفس افتادن» وجود داشته است. در زبان فارسی میانه (پهلوی)، این ریشه به صورت فعل «تاسیدَن» (tāsīdan) و اسم «تاسَگ» (tāsag) به کار می‌رفته است. [1, 2]
  • تغییر آوایی به فارسی دری. طبق قاعده همیشگی تبدیل «ـَگ» (-ag) پهلوی به «ـه» غیرملفوظ در فارسی، واژه پهلوی تاسَگ به صورت «تاسه» درآمد. همچنین بدون پسوند، به شکل «تاس» و با پسوند صفت‌ساز به شکل «تاسا» در متون کهن باقی ماند. [1, 2]
۲. پیوند معانی گوناگون «تاسه» در فارسی
تمام معانی ظاهراً متفاوتی که در فرهنگ‌هایی چون لغت‌نامه دهخدا و برهان قاطع برای «تاسه» آمده، از همان معنای بنیادین پهلوی (فشار درونی، تنگ‌نفسی و بی‌قراری) شاخه گرفته‌اند:
  • فشردن گلو و تنگ‌نفسی. معنای نخستین و فیزیکی آن به حالتی اشاره دارد که از پرخوری، گرما یا دویدن، نفس انسان یا حیوان به شماره می‌افتد و گلو دچار فشار می‌شود. [1]
  • اندوه، بغض و ملالت. فشار روحی و بغضی که از غم، دلتنگی در غربت یا نگرانی در گلو ایجاد می‌شود و گاه چهره را تیره می‌کند. [1, 2]
  • ویار و اشتیاق شدید. در گویش‌های مرکزی ایران (مانند اصفهانی) به ویار زنان باردار یا هوس شدید برای خوردن چیزی، «تاسه» می‌گویند که ریشه در همان بی‌قراری و فشار درونی دارد. [1]
۳. واژگان هم‌خانواده
  • تاسیدَن. مصدر کهن فارسی (بازمانده از پهلوی) به معنای دلتنگ شدن، مضطرب گشتن و از غم یا گرما به نفس‌نفس افتادن.
  • تَلواسه / تالواسه. این واژه که به معنای بی‌قراری و اضطراب است، از همین خانواده و هم‌ریشه با «تاسه» به‌شمار می‌رود.
  • تَفسه. صورت دگرگون‌شده‌ای از همین خانواده واژگانی است که برای تیرگی چهره ناشی از اندوه یا گرما به کار می‌رود. [1, 2]
اگر مایل هستید، می‌توانم:
  • ریشه پهلوی سایر واژگان کهن موجود در دیوان سوزنی یا متون کلاسیک را بررسی کنم.
  • کاربردهای گویشی واژه «تاسه» را در لهجه‌های امروزی ایران (مانند اصفهانی، بختیاری و لری) شرح دهم.
در ادامه، ابتدا کاربردهای زنده و گویشی واژه «تاسه» را در لهجه‌های امروزی ایران بررسی می‌کنیم و سپس به سراغ واژگان پهلویِ به‌کاررفته در دیوان سوزنی سمرقندی و متون هم‌عصر او می‌رویم.

بخش اول: کاربردهای گویشی واژه «تاسه» در ایران امروز
واژه پهلوی «تاسَگ» (تاسه) اگرچه در فارسی معیار امروز کم‌کاربرد شده، اما در گویش‌های اصیل ایرانی با همان بار معنایی کهن خود کاملاً زنده است:
  • گویش اصفهانی و مرکزی ایران: در اصفهان به «ویارِ زنان باردار» یا هوس شدید برای خوردن یک خوراکی، «تاسه کردن» می‌گویند. این کاربرد دقیقاً ادامه همان معنای فشار درونی و بی‌قراری است.
  • گویش‌های لری و بختیاری: در این گویش‌ها «تاسه» (tāsa) به معنای دلتنگی شدید، غمِ دوری از یار یا دیار به کار می‌رود. برای نمونه، عبارت «تاسَت وِ دلم نشسته» یعنی «دلتنگی‌ات به دلم نشسته است» و اصطلاح «تاسه‌بار» برای بیان شدت دلتنگی و غربت استفاده می‌شود.
  • گویش‌های خراسانی و مازندرانی: در بخش‌هایی از خراسان و شمال ایران، مصدر «تاسیدن» یا صفت «تاسیده» برای حالت کسی به کار می‌رود که از شدت گرما، تشنگی یا خستگی به نفس‌نفس افتاده و بی‌حال شده است.

بخش دوم: واژگان پهلوی در دیوان سوزنی و متون کهن
سوزنی سمرقندی (شاعر قرن ششم هجری) به دلیل تسلط بر زبان مردم فرارود و خراسان، گنجینه‌ای از واژگان بازمانده از فارسی میانه (پهلوی) و سغدی را در اشعار خود حفظ کرده است. در ادامه چند نمونه شاخص را می‌بینید:
  • خَستو (Xastu): به معنای مقرّ، معترف و کسی که به گناه یا سخنی اعتراف می‌کند. این واژه در پهلوی به صورت «خَستوگ» (xastūg) به همین معنا به کار می‌رفت و سوزنی در اشعار خود بارها از ترکیب «خستو شدن» بهره برده است.
  • اَبا (Abā): به معنای آش و خورش (مانند واژه امروزی «شوربا» یا «شله‌قلمکار» که در اصل شوربا و ابا بوده‌اند). این واژه در پهلوی «آباگ» (ābāg) بوده و در دیوان سوزنی برای اشاره به انواع خوراک‌ها زیاد دیده می‌شود.
  • کَندو (Kandu): به معنای خمره بزرگ سفالی یا گلی که در آن گندم و آرد نگه می‌داشتند. این واژه صورت تغییریافته واژه پهلوی «کَندوگ» (kandūg) به معنای مخزن غلات است.
  • پَژمان (Pazhmān): به معنای افسرده، اندوهگین و پشیمان. ریشه پهلوی آن «پَژمان» (pažmān) یا «پَشیمان» است که در شعر سوزنی و شاعران خراسانی برای بیان اندوه عمیق به کار رفته است.
  • شَنگ (Shang): به معنای شوخ، سرزنده، ظریف و زیبا. این واژه در پهلوی به صورت «شَنگ» (šang) به معنای نیکو و دلپسند وجود داشته و یکی از واژگان کلیدی در غزل‌ها و هزلیات سوزنی است.
  • تَرفَند (Tarfand): به معنای حیله، نیرنگ و سخن بیهوده. این واژه بازمانده از واژه پهلوی «تَرفَند» (tarfand) به معنای فریب و دروغ است.
الگوی کلی شناخت واژگان پهلوی در متون کلاسیک
بسیاری از واژگان فارسی دری که به حروف «و» یا «ه» (غیرملفوظ) ختم می‌شوند، در زبان پهلوی دارای پسوند «ـَگ» (-ag) یا «ـوگ» (-ūg) بوده‌اند:
  • خستوگ ← خستو
  • آباگ ← ابا
  • کندوگ ← کندو
  • تاسَگ ← تاسه
  • نامَگ ← نامه
اگر مایل هستید، می‌توانم:
  • بیت یا قطعه خاصی از دیوان سوزنی یا متون کهن دیگر را که برایتان پرسش‌برانگیز است، از نظر واژگان پهلوی و ریشه‌شناسی تحلیل کنم.
  • قواعد تبدیل آوایی میان زبان پهلوی و فارسی امروزی را با مثال‌های بیشتر توضیح دهم.
تغییرات آوایی و دستوری میان زبان پهلوی (فارسی میانه) و زبان فارسی امروزی (دری) بر پایه قوانین منظم و مشخصی رخ داده است. شناخت این قواعد کمک می‌کند تا با دیدن یک واژه کهن، ریشه پهلوی آن را به‌سادگی تشخیص دهید.
مهم‌ترین قواعد تبدیل پهلوی به فارسی در جدول و دسته‌بندی‌های زیر خلاصه شده است:
۱. سرنوشت صامت «گ» (g) و «ک» (k) در پایان واژگان
در زبان پهلوی، بسیاری از اسم‌ها و صفت‌ها به پسوندهای «ـَگ» (-ag)، «ـیگ» (-īg) و «ـوگ» (-ūg) ختم می‌شدند. با ورود به دوره فارسی دری، حرف «گ» پایانی افتاد و جای خود را به مصوت داد:
ساختار در پهلویساختار در فارسی امروزینمونه‌های پهلوی ← فارسی
ـَگ (-ag)ـه (غیرملفوظ)نامَگ ← نامه / تاسَگ ← تاسه / بندَگ ← بنده
ـیگ (-īg)ـی (یِ نسبت یا مصدری)تاریک/تاریگ ← تاریک (یا تاری) / نِوِشتَگ ← نوشته
ـوگ (-ūg)ـوخَستوگ ← خستو / کَندوگ ← کندو / زانوگ ← زانو
ـاگ (-āg)ـاآباگ ← ابا / داناگ ← دانا / بیناگ ← بینا
  • نکته استثنا: در برخی واژگان، حرف «گ» پایانی به جای افتادن، به «ـه» یا «ـک» تبدیل شد (مانند: موشَگ ← موشک) و در هنگام جمع بستن با «ان»، دوباره ظاهر می‌شود (مانند: بنده + ان ← بندگان، خسته + ان ← خستگان).
۲. تبدیل صامت‌های میانی و پایانی
بسیاری از حروف بی‌صدای پهلوی هنگام تبدیل به فارسی دری نرم‌تر شدند:
  • تبدیل «پ» (p) به «ب» (b) یا «ف» (f):
    • در آغاز واژه: پَک ← بَک، پید ← بید.
    • در میان و پایان واژه: آپ (āp) ← آب، اَسپ ← اسب (در برخی گویش‌ها)، تَپ (tap) ← تب، خَفَگ ← خبه / خفه.
  • تبدیل «ت» (t) به «د» (d) پس از مصوت‌ها:
    • در پهلوی، حرف «ت» پس از مصوت به صورت «د» تلفظ و نوشته شد: ماتَر (mātar) ← مادر، پِتَر (pitar) ← پدر، بُت ← بد، اَمَرتات ← امرداد.
  • تبدیل «چ» (č) به «ز» (z) یا «ج» (j):
    • حرف «چ» در میان یا پایان واژگان پهلوی اغلب به «ز» تبدیل شده است: روچ (rōč) ← روز، سوچیدَن ← سوختن / سوز، آموچیدَن ← آموختن / آموز.
    • در آغاز واژه نیز گاهی به «ج» تبدیل شده است: چَوان (čawān) ← جوان، چامَگ ← جامه.
۳. تحول خوشه‌های صامت آغازین (گروه‌های دو هم‌خوانی)
زبان پهلوی اجازه می‌داد دو صامت (حرف بی‌صدا) در آغاز واژه کنار هم بیایند، اما فارسی دری این ساختار را نپذیرفت و با افزودن یک مصوت (صدا) میان آن‌ها یا پیش از آن‌ها، تلفظ را آسان کرد:
  • افزودن مصوت در میان دو صامت:
    • بْراتَر (brātar) ← بَرادر
    • دْروغ (drōγ) ← دُروغ
    • گْرام (grām) ← گِرامی
  • تبدیل «سْپ» (sp) و «سْت» (st) با افزودن الف در آغاز:
    • سْپید (spēd) ← اِسپید / سفید
    • سْتارَگ (stārag) ← اِستاره / ستاره
    • سْتون (stūn) ← اُستون / ستون
  • تبدیل خوشه «خْو» (xw) به «خ» (با واو معدوله):
    • در پهلوی، «خ» و «و» با هم تلفظ می‌شدند، اما در فارسی امروزی «و» نوشته می‌شود و خوانده نمی‌شود: خْواهَر ← خواهر، خْواب ← خواب، خْویش ← خویش.
۴. تبدیل «و» (w) آغازین به «ب» (b) یا «گ» (g)
حرف «و» (با تلفظ w انگلیسی) در آغاز واژگان پهلوی، در فارسی دری به دو شکل تغییر یافت:
  • تبدیل «و» به «ب»: وات (wāt) ← باد، واران (wārān) ← باران، وَرف (warfs) ← برف، ویار (wiyār) ← بیدار.
  • تبدیل «و» به «گ» (به‌ویژه پیش از مصوت‌های پسین): گُرگ (در پهلوی: وُرگ wurg)، گُراز (در پهلوی: وَراز warāz)، گُشنیز (در پهلوی: وِشنیز).
۵. تغییر در پیشوندهای فعلی و اسمی
  • پیشوند «پَت» (pat) ← «پَذ» یا «پَ»: واژه پهلوی پَتیارَگ (patyārag) به صورت پتیاره و پَتگام (patgām) به صورت پیغام / پیام درآمد.
  • پیشوند «اَپ» (ap) ← «اَف» یا «اَ»: واژه پهلوی اَپروچیدَن به صورت افروختن و اَپگَندَن به صورت افکندن تغییر یافت.
اگر مایل هستید، می‌توانم:
  • فهرستی از واژگان رایج روزمره را که هنوز شکل پهلوی خود را بدون تغییر حفظ کرده‌اند معرفی کنم.
  • تمرین یا نمونه عملی ارائه دهم تا با استفاده از همین قواعد، صورت پهلوی چند واژه فارسی را خودتان بازسازی کنید.
بسیاری از واژگان رایج فارسی امروزی، شکل و تلفظ خود را از دوره پهلوی (فارسی میانه) بدون هیچ تغییری حفظ کرده‌اند و ما روزانه آن‌ها را به همان صورت کهن به کار می‌بریم.
در ادامه، فهرستی از این واژگان دست‌نخورده و اصیل در دسته‌بندی‌های مختلف آورده شده است:
۱. طبیعت و محیط زیست
  • آسمان (āsmān): در پهلوی دقیقاً به همین شکل و به معنای سپهر (و در اصل به معنای سنگ) به کار می‌رفت.
  • زمین (zamīn): در متون پهلوی به همین صورت و گاهی به شکل زمیگ نوشته می‌شد.
  • کوه (kōh): واژه‌ای کاملاً پهلوی برای بلندی و کوهستان.
  • دریا (daryā): در پهلوی به همین تلفظ و به معنای آب‌های بزرگ و دریا به کار می‌رفت.
  • جنگل (jangal): واژه‌ای کهن که از پهلوی وارد فارسی دری و حتی زبان‌های دیگر شد.
  • آتش (ātaš): صورت متأخر پهلوی واژه باستانی آتَر که دقیقاً به همین شکل امروزی تلفظ می‌شد.
  • خورشید (xwaršēd): با همان تلفظ کهن (تنها حرف «و» در فارسی امروز خاموش شده است).
۲. اعضای بدن
  • دست (dast): یکی از اصیل‌ترین واژگان پهلوی که هیچ تغییری نکرده است.
  • پا / پای (pāy): در پهلوی به صورت پای به کار می‌رفت و امروز هر دو شکل آن زنده است.
  • سر (sar): در پهلوی دقیقاً به همین شکل و به معنای سر، آغاز و بالا بود.
  • چشم (čašm): واژه‌ای کاملاً پهلوی که بی‌هیچ تغییری باقی مانده است.
  • گوش (gōš): در متون پهلوی دقیقاً به همین تلفظ و معنا ثبت شده است.
  • دل (dil): واژه اصیل پهلوی برای قلب و درون.
  • پوست (pōst): در پهلوی به همین صورت و برای پوست انسان، حیوان و درخت به کار می‌رفت.
۳. خویشاوندان و انسان
  • مرد (mard): در پهلوی دقیقاً به همین شکل و به معنای انسان و مرد بود.
  • زن (zan): یکی از کهن‌ترین واژگان ایرانی که تلفظ پهلوی خود را کاملاً حفظ کرده است.
  • دختر (duxtar): در زبان پهلوی دقیقاً به همین شکل (دُختَر) تلفظ می‌شد.
  • پسر (pusar): در پهلوی به دو صورت پُس و پُسَر کاربرد داشت.
  • دوست (dōst): واژه‌ای کاملاً پهلوی به معنای محبوب و یار.
  • دشمن (dušman): از پیشوند پهلوی دُش (بد) + مَن (اندیشه) که بدون تغییر باقی مانده است.
۴. خوراک و زندگی روزمره
  • نان (nān): یکی از پرکاربردترین واژگان پهلوی در زندگی روزمره امروز.
  • شیر (šīr): هم به معنای نوشیدنی و هم به معنای حیوان، در پهلوی دقیقاً همین تلفظ را داشت.
  • گوشت (gōšt): واژه اصیل پهلوی که هیچ تغییری نکرده است.
  • نمک (namak): در پهلوی به همین صورت (نَمَک) به کار می‌رفت.
  • خانه (xānag / xāna): در اواخر دوره پهلوی تلفظ «گ» پایانی آن بسیار نرم شده و به صورت «خانه» امروزی درآمده بود.
  • در (dar): در پهلوی دقیقاً به همین شکل و به معنای درگاه و دروازه بود.
  • کلید (kilīd): واژه‌ای که در دوره پهلوی رایج بود و به همین شکل وارد فارسی دری شد.
۵. زمان و شمارش
  • سال (sāl): واژه پهلوی که بدون کوچک‌ترین تغییری باقی مانده است.
  • ماه (māh): هم برای تقویم و هم برای کره ماه، در پهلوی دقیقاً همین تلفظ را داشت.
  • شب (šab): واژه اصیل پهلوی در برابر روز.
  • اعداد یک تا ده: واژگان یک، دو، سه، چهار، پنج، شش، هفت، هشت، نه، ده و همچنین صد و هزار همگی صورت‌های زنده و دست‌نخورده زبان پهلوی هستند.
۶. مفاهیم انتزاعی و صفت‌ها
  • خوب (xūb): در پهلوی به معنای نیکو و پسندیده به همین شکل به کار می‌رفت.
  • بزرگ (wuzurg / buzurg): در اواخر دوره پهلوی به همین شکل امروزی تلفظ می‌شد.
  • نیک (nēk): واژه‌ای کاملاً پهلوی که در ادب فارسی و زبان امروز زنده است.
  • شاد (šād): در پهلوی دقیقاً به همین شکل و به معنای خوشحال و خرم بود.
  • آزاد (āzād): در پهلوی به معنای نجیب، اصیل و رها به همین صورت کاربرد داشت.
  • تاریک (tārīk): یکی از واژگانی که حرف «ک» پایانی پهلوی را تا امروز حفظ کرده است.
اگر مایل هستید، می‌توانم:
  • تمرینی کوتاه و کاربردی با استفاده از قواعد بخش قبل طراحی کنم تا خودتان چند واژه پهلوی را به فارسی برگردانید.
  • واژگان پهلویِ نهفته در ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات روزمره فارسی را بررسی کنم.

//////////////

تاسه. [سَ / سِ] (اِ) اندوه و ملالت. (جهانگیری) (برهان) (غیاث‌اللغات) (ناظم‌الاطباء). اندوه. (مهذب‌الاسماء). تاسا. (فرهنگ جهانگیری). مانند تالواسه بود. (لغت فرس اسدی، چ اقبال، ص ۴۴۰). تلواسه. محمّد معین در حاشیهٔ برهان آرد: گورانی «تاسه»: انتظار آمیخته با بی‌قراری؛ گیلکی «تاسیان»: اندوه در نتیجهٔ سفر عزیزی:

وی ته تلواسه دیرم بوره بوین
هزاران تاسه دیرم بوره بوین
(باباطاهر، چ سوم کتاب‌فروشی ادیب، ۱۳۳۱، ص ۱۳۷)«علامت وی آن است که تاسه و غمی اندر آن کس پدید آید.» (ذخیرهٔ خوارزمشاهی)

یار هم‌کاسه هست بسیاری
لیک هم‌تاسه کم بود یاری
(سنایی)

مرد را از اجل بود تاسه
مرگ با بددل است هم‌کاسه
(سنایی)

در این جهان که سرای غم است و تاسه و تاب
چو کاسه بر سر آبیم و تیره از سر آب
(سوزنی، نسخهٔ خطی کتابخانهٔ مؤلف، ص ۱۸۳)

تو با من نسازی که از صحبت من
ملالت فزاید شما را و تاسه
(انوری)
|| اضطراب و بی‌قراری. (برهان) (آنندراج) (غیاث‌اللغات) (ناظم‌الاطباء). بی‌طاقتی. (فرهنگ اوبهی). تلواسه:

تاسه گیرد ترا ز حق‌شنوی
من بگویم رواست شو تو بتاس
(عنصری)

خواجه در کاسهٔ خود صورتکی چند بدید
بیم آن بد که بگیرد به وجودش تاسه
چون یقین گشت از آن‌ها که غذایی نخورند
گفت هرگز به از این‌ها نبود هم‌کاسه
(اثیرالدین اومانی، از آنندراج)
|| فشارش و فشردن گلو به سبب سیری یا ملال و اندوه دیگر. (برهان) (ناظم‌الاطباء). افشردن گلو باشد از ملالت یا سیری. (فرهنگ خطی کتابخانهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا به نقل از رسالهٔ حسین وفایی). کَرْب. (مهذب‌الاسماء). فشرده شدن گلو از ملالت یا از پُری. (صحاح‌الفرس). تالواسه. تلواسه:«و هرگاه که با صفرا آمیخته باشد [شراب انگوری ناگواریده اندر معده]، منش گشتن و کرب آرد و به پارسی کرب را تاسه و تلواسه گویند.» (ذخیرهٔ خوارزمشاهی)
«و زبان درشت باشد و سرخ، و تب‌ها با تاسه و غثیان.» (ذخیرهٔ خوارزمشاهی)
|| تیره شدن روی را که از غم و الم به هم رسیده باشد. (برهان). سیاهی روی که از اندوه پدید آید. (شرفنامهٔ منیری) (فرهنگ خطی کتابخانهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا). تفسه. کلفه. (شرفنامهٔ منیری). تیرگی روی از غم و الم. (ناظم‌الاطباء).
|| میل به خوردنی و خواهش به چیزی را گویند و این حالت بیشتر زنان آبستن و مردان تریاکی را دست دهد. (برهان). در اصفهان اکنون، به‌هم خوردن دل و استفراغ و خواهش زیاد به چیزهای زن آبستن را که در شهرهای دیگر «بیار» و «ویار» گویند، تاسه می‌گویند. (فرهنگ نظام). میل و خواهش به خوردن چیزی نامناسب، چنان‌که در زنان آبستن پیدا می‌شود. (ناظم‌الاطباء).
|| اشتیاق به شهر و کشور یا شخصی به هنگام غربت:«طعن زدند و گفتند: "اشتیاق الرجل الی بلده و مولده". محمد را تاسهٔ مکه می‌باشد که شهر و مولد او است، برای آن روی در نماز به او کرد.» (تفسیر ابوالفتوح رازی)
رجوع به «تاسه آوردن» و «تاسه کردن» شود.
|| مرطوبی. (برهان) (ناظم‌الاطباء).
|| صدای نفس کشیدن و برآوردن مردمان فربه. (برهان). آواز نفس کشیدن و نفس برآوردن مردمان فربه. (ناظم‌الاطباء).
|| پی‌درپی نفس زدن مردم و اسب و حیوان دیگر از کثرت گرما یا تلاش کردن و دویدن. (برهان) (ناظم‌الاطباء). حَشْی. رَبْو. (منتهی‌الارب). رجوع به «تاسه برافتادن» شود:«و دشخواری دم زدن و سرفه زیادت گردد و چون گشاده خواهد شد و ریم بیرون خواهد آمد، تبی گیرد هرزه سخت و اندر بیمار تاسه و دم زدن متواتر پدید آید.» (ذخیرهٔ خوارزمشاهی)
به همهٔ معانی رجوع به «تاس»، «تاسا»، «تاسیدن»، «تاسانیدن» و سایر ترکیبات تاس و تاسه و تلواسه و تالواسه شود.


اگر مایل هستید، می‌توانم این مدخل را متناسب با کاربرد شما به شکل‌های دیگری نیز آماده کنم:تلخیص و دسته‌بندی مدرن (فهرست‌کردن تمامی معانی واژه در چند مورد کوتاه و امروزی بدون شواهد شعری طولانی)
حفظ کامل رسم‌الخط تاریخی (بازگرداندن متن بدون تغییر در املای قدیمی مانند «بسبب» و «میگویند» و تنها حذف غلط‌های تایپی و نشانه‌های ۞)