.
معرفی آهوی خُـتــن، که منشآ و منبع مشک ختن است!
همان طوریکه مبرهن است، واژه مُشک ازکلمه ( muṣká) ، زبان سانسکریت گرفته شده، که بمعنی « بیضه کوچک» است. چنانچه مُشک ختن و یا ( Musk یا Moshk)، ماده خوشبویی است، که از غده ئی موجود ، در بین ناف و محل تخم گاه «بیضه های»، آهوی نر خُتَن بنام (Kasturi) گرفته میشود. این ماده درداخل کیسه ئی بقطر (۳ -۵) سانتیمتر و با وزن تقریبی (۳۰) گرام در زیر شکم جنس نراین نوع آهو تشکیل میگردد، که در آن ماده روغنی خمیر مانند وچسپناک قهوه ئی رنگی در فصل زمستان بوجودآمده و شکل میگیرد. اما در فصل بهار این کیسه بمرور زمان می خشکد ودر اثر خارشی که در محل ایجاد این کیسه بوجود می آید، آهوی نرمجبور میشود ، تا آن ناحیه، یعنی قسمت عقبی اش را به سنگ ها و غیره اشیای سخت بکشد و بسائید، تا اینکه کیسه خشکیده از بدنش جدا و بیفتد. چنانچه قرار معلوم قیمت هر کیلو این ماده خوشبوی و جدا شده از قسمت عقبی شکم آهوی ختن، در حدود (۴۵۰۰۰) دالر است، که بعد از جمع آوری این غده ها، از آن مشک معروفی بنام « مشک ختن» ساخته میشود. ناگفته نماند که آهوی ختن در کوه های پامیر کشور ما وهمچنان در قسمتهایی ازکشور چین و آسیای میانه زندگی میکند. این حیوان آهویی است، با قد یک متری، دارای دو دندان بر آمده و رنگ قهوه ئی و با سرعتی بالا که حیوانات شکارچی به سختی می توانند، تا آن را شکار نمایند.
