تنگه واشی (یا ساواشی) یکی از جاذبههای طبیعی و تاریخی در نزدیکی فیروزکوه است. در مورد ریشه نامگذاری این منطقه، چند دیدگاه مختلف وجود دارد که عمدتاً به ویژگیهای جغرافیایی و گیاهی منطقه برمیگردد:
۱. رویشگاه گیاه "واش"
بسیاری از زبانشناسان محلی و کارشناسان معتقدند که واژه «واش» در گویشهای محلی (بهویژه در مازندرانی و برخی لهجههای فیروزکوه) به معنای «علف» یا «مرتع» است.
از آنجا که در انتهای تنگه دوم، دشت وسیع و سرسبزی وجود دارد، این مکان به جایی که در آن «واش» (علف) فراوان میروید شهرت یافته است.
۲. ترکیب "وا" و "شی"
برخی دیگر این نام را ترکیبی از دو کلمه در زبانهای محلی میدانند:
وا: به معنای باد.
شی: به معنای نم، رطوبت یا باران اندک.
این ترکیب به فضای خنک، مرطوب و وزش بادی که در میان دیوارههای بلند تنگه جریان دارد، اشاره دارد.
۳. ساواشی (نام کاملتر)
نام اصلی و کامل این منطقه «ساواشی» است که در مورد آن نیز دو روایت وجود دارد:
ریشه ترکی: برخی معتقدند "ساواشی" از ریشه ترکی به معنای «جای نبرد و پیکار» (Savaş) گرفته شده است.
معنای محلی: برخی نیز آن را به معنای «زمینهای متعلق به همه» یا مشاع میدانند.
نکات برجسته این منطقه:
کتیبه قاجاری: مهمترین ویژگی تاریخی این تنگه، کتیبه بزرگ فتحعلیشاه قاجار است که در دل صخرهها حجاری شده و صحنه شکار را به تصویر میکشد.
ساختار دوگانه: این مسیر شامل دو تنگه است؛ تنگه اول «واشی» و تنگه دوم «سا» نام دارد که در میان آنها دشت فراخ «ساواشی» قرار گرفته است.
