دکتراحسان یارشاطر،بنیانگذاردانشنامه ایرانیکا درگذشت.
استاد یارشاطر:وطن برای من جایی است که بتوان برای ایران کار کرد، نوشت، منتشر کرد و فرهنگ ایران را بهتر شناساند .
نام احسان یارشاطر به یک نام دیگر پیوند خورده است؛ دانشنامهی ایرانیکا. دانشنامهی ایرانیکا بزرگترین و جامعترین پروژههای ایرانشناسی است. ایرانیکا دانشنامهای است دربارهی تاریخ، فرهنگ، هنر و جامعهی ایران که به مدیریت پروفسور احسان یارشاطر و به وسیلهی بخش پژوهشهای ایرانی دانشگاه کلمبیا در نیویورک چاپ میشود.
کار تدوین این دانشنامه به سال ۱۳۴۷ برمیگردد که این دانشنامه به پیشنهاد احسان یارشاطر و با بودجهای دو میلیون دلاری شکل گرفت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی بودجهی ایرانیکا قطع شد و ادامهی این کار بزرگ به بخش ایرانشناسی دانشگاه کلمبیا انتقال یافت. مدیریت این کار سترگ از ابتدا تا هماکنون برعهدهی احسان یارشاطر است.
احسان یارشاطر در ۱۴ فروردین ۱۲۹۹ در همدان به دنیا آمد.آنگونه که خود در برنامهی «چمدان» شبکهی بیبیسی فارسی میگوید سن و سال کمی داشت که پدر و مادرش را از دست داد و هزینه تحصیل نداشت.
وی نخستین ایرانی است که پس از جنگ جهانی دوم در آمریکا به مرتبه استادی رسید. یارشاطر همچنین بنیانگذار و سرویراستار دانشنامه ایرانیکا بودهاست که در دانشگاه کلمبیا در شهر نیویورک مستقر است و از آغاز دههٔ ۱۹۷۰ نزدیک به ۴۰ ویراستار و ۳۰۰ نویسنده از سراسر آمریکا، اروپا و آسیا با آن همکاری داشتهاند.
یارشاطر در نیویورک مرکز «ایرانشناسی» را بنیاد گذاشت و پس از خریدن کتابخانهی شخصی سعید نفیسی آن را به این بنیاد اهدا کرد. کار بر روی ایرانیکا از کارهای بزرگ احسان یارشاطر بود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی این کار برای مدتی به دلیل قطع بودجه، متوقف شد. او در این زمان ناچار میشود برای تامین مخارج انتشار دانشنامه موزهی شخصی هنرهای اسلامی خود را بفروشد که بعضی از این آثار در موزهی متروپولیتن نیوریوک موجود است.
دکتراحسان یارشاطر« وطن ما به یک معنی سرزمینی است پرازصحراهای فراخ وکوه های بلند ورود ها و دریاچه هایی که در درازای زمان بارها زیر پای مهاجمان مختلف کوفته شده و باز به پا خواسته است...
ولی ما وطن دیگری هم داریم که در ذهنمان جای دارد.
وطنی که رودکی در آن چنگ می نواخت وفردوسی از خرد و دلاوری های قهرمانان سخن می گفت وخیام سرگردانی انسان را بازمی نمایاند و ابوسعید و نظامی و مولوی و سعدی و حافظ با استادی حیرت انگیز از ظرایف روان انسان - و بیش از همه از عشق- سخن می گفتند.
این وطن را می توان از گزند حوادث در امان داشت. وطن من این وطن است...
وطن من زبان فارسی است»
دکتر احسان یارشاطر، اندیشمند، محقق، نویسنده، ایرانشناس بزرگ، بنیانگذار و ویراستار دایرهالمعارف بزرگ ایرانیکا، انسان میهنپرستی که زندگی خودرا وقف تاریخ وفرهنگ ایران کرد، امروز در سن ۹۸ سالگی درگذشت
وطن من زبان فارسی است ...
این گفته معروف دکتر احسان یارشاطر است که به هفت هزار سالگان پیوست ...
درود همه ایرانیان ایراندوست بدرقه راهت باد
منبع: ستون شکسته
