تاریخچه نیشکر در ایران:
استان خوزستان از دیرباز مهد کشت نیشکر ایران بوده و کشت نیشکر در خوزستان 700 تا 800 سال پیش از میلاد رواج داشته و کلمه خوزستان به معنی شکرستان میباشد.
ریشه لغوی شکر به واژه ساکارا مربوط می شود که در زبان سانسکریت به گیاه نیشکر اطلاق شده است. طبق شواهد تاریخی، ایرانیان از نخستین اقوامی بودند که شکر را می شناختند .همچنین سوابقی از کاربرد واژه شکر در زبان پهلوی و نوشتار های دوره ساسانیان وجود دارد. شکر غالبا از دو گیاه نیشکر (CANE) و چغندر قند (Sugar beet) به دست می آید، اما سابقه کشت نیشکر بسیار طولانی بوده و به چند هزار سال پیش از میلاد در جزایر جنوب شرق آسیا بر می گردد.
از جمله دلایلی که باعث استقرار این گیاه در منطقه شده، وجود خاکهای حاصلخیز، آب فراوان، درجه حرارت مناسب و نور کافی میباشد. آغاز فعالیت برای کشت نیشکر در خوزستان در سال 1316(1937) الی 1318(1939) بوده اما شروع جنگ جهانی و کارشکنی شرکت نفتی سابق ایران و انگلیس باعث عدم رسیدگی به این فعالیت شد. با همکاری FAO در سال 1330(1951) برنامه کشت نیشکر در خوزستان پایه گذاری شد و تا امروز ادامه داشته بطوری که در حال حاضر برنامه توسعه نیشکر یکی از بزرگترین طرحهای ملی ایران است. سطح زیر کشت این محصول در سال 1365(1986) به مقدار 28000 هکتار با متوسط عملکرد 83 تن ساقه در هکتار بوده است.اوج اهميت نيشكر در خوزستان را باید به دوران پیش از اسلام در دوره ساسانيان جست. اما پس از دوران ساسانیان در قرون اوليه هجری نی عسكری يكي از بهترين و پر عيارترين انواع نيشكرهای استان خوزستان بوده است و شوشتر، شوش، جندی شاپور و اهواز به مراكز استحصال شكر و تصفيه آن تبديل شده بودند.
آبادانی مزارع نيشكر اهواز تا قرن پنجم و ششم هجري نيز باقی بود، اما كم كم اين رونق رو به زوال نهاد و به توليد محلی بسنده شد. طبق بررسی های علمی، از نظر فيزيولوژی نيشكر بدون تصفیه می تواند تا 180 تن نی در هكتار توليد كند اما باید گفت که خوزستان تنها منطقه در جهان است كه تا 220 تن نی در هكتار نيز توليد كرده است.
برخي از مورخين نظیر پرفسور گریشمن از رواج كشت نيشكر در ايران از زمان اشكانيان یاد می کنند. اما برخی مورخین نیز کشت نیشکر را پس از لشکرکشی های داریوش یکم به هندوستان و در اوایل قرن پنجم پیش از میلاد یا پس از حمله اسکندر به هند و بـازگشت وی به ایـران می دانند.
✍️ خوزتوریسم
رسانه تخصصی گردشگری و فرهنگی خوزستان
