گزینههای "قاطع" ترامپ علیه ایران به روایت والاستریت ژورنال
والاستریت ژورنال دیروز سهشنبه ۲۰ ژانویه (۳۰ دی) در گزارشی به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، با وجود آنکه هفته گذشته از قصد حمله به ایران عقب نشست، همچنان از مشاوران نظامی و امنیتی خود میخواهد، آنچه خود "گزینههای قاطع" مینامد را برای مواجهه با تهران تدوین کنند.
این روزنامه مینویسد، این بحثها در شرایطی جریان دارد که جمهوری اسلامی همزمان با تشدید سرکوب اعتراضات سراسری در ایران، کنترل خود بر کشور را تشدید کرده و به گفته منابع آمریکایی، شمار کشتهشدگان ممکن است بسیار فراتر از برآوردهای اولیه باشد.
به نوشته والاستریت ژورنال، این رایزنیها همزمان با اعزام یک ناو هواپیمابر و جنگندههای آمریکایی به خاورمیانه انجام میشود؛ تحرکی که میتواند آغاز تقویت گستردهتر نیروها باشد و در صورت تصمیم ترامپ، توان نظامی لازم برای حمله به ایران را فراهم کند.
گزینههای روی میز
به گفته مقامهای آمریکایی که با والاستریت ژورنال گفتوگو کردهاند، ترامپ بارها از واژه "قاطع" برای توصیف تأثیری که انتظار دارد اقدام احتمالی آمریکا بر ایران بگذارد، استفاده کرده است. همین تأکید باعث شده است که پنتاگون و کاخ سفید مجموعهای از سناریوها را بازبینی و تدقیق کنند؛ از جمله گزینههایی که هدفشان میتواند ساقط کردن حکومت باشد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
در کنار این سناریوهای حداکثری، گزینههای محدودتری نیز بررسی میشود که به نوشته این روزنامه، میتواند شامل هدف قرار دادن تأسیسات و مراکز سپاه پاسداران باشد.
والاستریت ژورنال مینویسد، ترامپ تاکنون دستور حمله صادر نکرده و تصمیم نهایی او همچنان نامشخص است، اما ادامه رایزنیها نشان میدهد که او مجازات تهران به دلیل کشتار معترضان در بحبوحه بحران اقتصادی ایران را از دستور کار خارج نکرده است.
گزارش در بخش دیگری، به آمار قربانیان اعتراضات میپردازد و مینویسد، گرچه برآوردها متفاوت است، اما مقامهای آمریکایی معتقدند، رقم واقعی بسیار بالاتر از تخمینهای حداقلی دو تا سه هزار نفر است. مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، شنبه گذشته به ارزیابی این نهاد استناد کرده و گفته است که مقامهای ایرانی تا ۱۸ هزار نفر را کشتهاند.
تردید درباره کارآمدی قدرت هوایی برای تغییر رژیم
والاستریت ژورنال مینویسد، روز سهشنبه از ترامپ پرسیده شد آیا آمریکا هنوز ممکن است به ایران حمله کند یا نه. او در پاسخ، با بیان اینکه حکومت ایران به هشدارهای واشنگتن توجه کرده و برنامه اعدام ۸۳۷ نفر را در هفته گذشته لغو کرده است، گفت: «باید ببینیم در مورد ایران چه پیش میآید.»
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
این روزنامه سپس با اشاره به تردیدهای درون دولت آمریکا، از قول مقامهای پیشین و کارشناسان آمریکایی مینویسد، پرسش اساسی این است که آیا میتوان تنها با اتکا به قدرت هوایی ایالات متحده، یک حکومت خارجی را از قدرت به زیر کشید یا نه، و آیا دولت آمریکا آماده ورود به یک کارزار نظامی طولانیمدت، که میتواند هفتهها یا ماهها ادامه یابد، هست!
در همین زمینه، والاستریت ژورنال به نقل از دیوید دپتولا، ژنرال بازنشسته نیروی هوایی آمریکا و از فرماندهان عملیات "طوفان صحرا" علیه عراق در سال ۱۹۹۱، مینویسد: «در گزینههای نظامی در جریان یک سرکوب حقوق بشری، کارهایی شدنی و کارهایی ناشدنی هستند. میشود تا حدی جلوی برخی رفتارهای حکومت را گرفت. اما اگر واقعاً قصد تغییر رژیم را داشته باشید، این به عملیات گسترده هوایی و زمینی نیاز خواهد داشت.»
تحرکات نظامی و محدودیتها
به نوشته والاستریت ژورنال، همزمان با این بحثها، ارتش آمریکا تجهیزات بیشتری را به سرعت به خاورمیانه منتقل کرده است. بر اساس دادههای ردیابی پرواز و به گفته مقامهای آمریکایی، جنگندههای "اف-۱۵ئی" (F-15E) یکشنبه گذشته در اردن فرود آمدهاند.
ناو هواپیمابر "یواساس آبراهام لینکلن" و گروه رزمی همراه آن، شامل ناوشکنها، جنگندههای اف-۳۵ و هواپیماهای جنگ الکترونیک، نیز در حال حرکت از دریای چین جنوبی به سوی خلیج فارس مشاهده شدهاند.
این روزنامه مینویسد سامانههای پدافند هوایی بیشتری، از جمله پاتریوت و تاد، نیز به منطقه منتقل خواهد شد تا در صورت حمله، امکان مقابله با واکنش تلافیجویانه ایران فراهم شود.
بیشتر بخوانید: سرکوب اعتراضات در ایران؛ گزینههای نظامی آمریکا کداماند؟
همچنین به گفته منابع این روزنامه، مارکو روبیو، وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی آمریکا، روز دوشنبه با فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، درباره ایران گفتوگو کرده است؛ کشوری که حمایت آن برای هرگونه کارزار هوایی علیه جمهوری اسلامی اهمیت کلیدی دارد.
با این حال، والاستریت ژورنال تأکید میکند که هفته گذشته به ترامپ اطلاع داده شده که ایالات متحده در حال حاضر به اندازه کافی تجهیزات و سامانههای دفاعی در منطقه ندارد تا بتواند یک عملیات بمباران پایدار را آغاز و همزمان از نیروهای خود و متحدانش در برابر اقدامات تلافیجویانه ایران محافظت کند.
در همین چارچوب، مقامهای اسرائیلی نیز نگرانی خود از توان دفاعیشان را پس از مصرف بخش بزرگی از ذخایر موشکهای رهگیر در جنگ ۱۲روزه سال گذشته با ایران، به واشنگتن منتقل کردهاند.
بعد از فروپاشی رژیم چه میشود؟
به نوشته والاستریت ژورنال، در جریان اعتراضات سراسری هفته گذشته در ایران، ترامپ چندین گزارش توجیهی دریافت کرده که در آنها تأکید شده است که حملات هوایی لزوماً تضمینکننده فروپاشی حکومت نخواهد بود.
برخی مقامهای دولت آمریکا نیز این پرسش را مطرح کردهاند که هدف سیاسی حمله به ایران در این مقطع چیست و در صورت سرنگونی رژیم، چه نیرویی قرار است کنترل کشور را در دست بگیرد. این روزنامه مینویسد، کاخ سفید تاکنون به شکل علنی برنامهای درباره چگونگی اداره ایران پس از تغییر رژیم ارائه نکرده است.
در همین چارچوب، رمزی مردینی، تحلیلگر ریسک ژئوپولیتیک و پژوهشگر دانشگاه استنفورد، به والاستریت ژورنال گفته است: «یک راهبرد قطعِ سر ممکن است این تصور را ایجاد کند که پنجرهای از فرصت باز شده، اما هیچ نیروی مخالفی، نه در داخل و نه در چشمانداز، وجود ندارد که بتواند حکومت را در دست بگیرد، چه رسد به ایجاد ثبات در کشور. چه کسی خیابانها را کنترل میکند؟ چه کسی سلاحها، تأسیسات نظامی و سایتهای هستهای را ایمن میسازد؟ چه کسی مرز با عراق و افغانستان را کنترل میکند؟ معترضان؟»
والاستریت ژورنال در پایان به گزینههای غیرنظامی نیز اشاره میکند. به نوشته این روزنامه، برخی دستیاران ترامپ پیشنهاد دادهاند که به جای حمله نظامی، از ابزارهایی مانند کمک به هماهنگی معترضان در فضای آنلاین یا اعمال تحریمهای تازه علیه تهران استفاده شود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز سهشنبه در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، با اشاره به تأثیر جدی فشار مالی آمریکا تا حد "فروپاشی اقتصاد ایران در دسامبر گذشته"، گفت که همین "دیپلماسی اقتصادی بدون شلیک حتی یک گلوله" باعث آمدن مردم ایران به خیابانها شده و اینک «اوضاع به شکلی بسیار مثبت در حال پیشرفت است.»
