گمانهزنی یک مقام آمریکایی درباره سناریوی ترور علی خامنهای به دستور ترامپ
اظهارات یک مقام پیشین آمریکایی و گزارشهای رسانههای اسرائیلی حاکی است که احتمال اقدام نظامی مستقیم ایالات متحد آمریکا علیه جمهوری اسلامی، از جمله سناریوی هدف قرار دادن علی خامنهای، بهطور جدی در واشنگتن و تلآویو بررسی میشود، هرچند تردیدها درباره کارآمدی و پیامدهای چنین اقدامی همچنان به قوت خود باقی هستند.
منتشر شده در:
بر پایه اظهارات یک مقام پیشین آمریکایی و رسانههای اسرائیل، احتمال اقدام نظامی مستقیم آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران - از جمله سناریوی کُشتن رهبر جمهوری اسلامی - به موضوعی جدی در محافل سیاسی و امنیتی واشنگتن و تلآویو بدل شده است، هرچند اختلاف نظرها بر سر دامنه، هدف و پیامدهای چنین اقدامی همچنان ادامه دارند.
دن شاپیرو، سفیر پیشین آمریکا در اسرائیل در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما، امروز یکشنبه هجدهم ژانویه در اظهاراتی کمسابقه پیشبینی کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، ممکن است در روزهای آینده در پی «ترور علی خامنهای»، رهبر جمهوری اسلامی ایران، باشد. شاپیرو این ارزیابی را در واکنش به تشدید جنگ لفظی میان تهران و واشنگتن و نیز اظهارات اخیر ترامپ درباره «نیاز ایران به رهبری جدید» مطرح کرد.
او در پیامی نوشت: «اظهارات ترامپ در گفتگو با پولیتیکو درباره ضرورت تغییر رهبری در ایران و حملات لفظی نسنجیده خامنهای علیه ترامپ در شبکه ایکس، مرا به این نتیجه میرساند که ترامپ ممکن است همین هفته برای ترور رهبر جمهوری اسلامی اقدام کند.» شاپیرو همچنین به اعزام قریبالوقوع یک ناو هواپیمابر آمریکایی به خاورمیانه اشاره کرد و افزود که این اقدام «توان آمریکا برای انجام حملات گسترده و نیز آمادگی برای مقابله با هرگونه واکنش تلافیجویانه رژیم ایران را افزایش میدهد»».
با این حال، سفیر پیشین آمریکا هشدار داد که حتی در صورت حذف علی خامنهای، این اقدام بهتنهایی به تغییر رژیم در ایران منجر نخواهد شد. به گفته او، «در کوتاهمدت، چنین سناریویی احتمالاً به قدرتگیری مستقیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و تداوم یک نظام سرکوبگر میانجامد». شاپیرو تأکید کرد که «تغییر واقعی، اگر رخ دهد، تنها به دست مردم ایران محقق خواهد شد» و حمایت از این روند نیازمند «اقدامهای مستمر و عمدتاً غیرنظامی» است، نه یک ضربۀ نظامی محدود.
در همین حال، گزارش شبکه دولتی اسرائیل کان از اختلاف نظر در درون ساختار امنیتی اسرائیل درباره نوع و گستره اقدام احتمالی آمریکا علیه حکومت ایران حکایت دارد. به گزارش این رسانه، اسرائیل ترجیح میدهد که در صورت اقدام نظامی علیه حکومت ایران توسط دونالد ترامپ، این عملیات بهصورت «حملهای گسترده» طراحی شود، نه صرفاً یک اقدام هدفمند و محدود. به باور محافل امنیتی اسرائیل، اگر هدف واشنگتن «سرنگونی کلیت نظام جمهوری اسلامی» باشد، نیروهای فعلی آمریکا در منطقه برای تحقق چنین مأموریتی کافی نیستند.
بر اساس این گزارش، در اوج تنشها، به ویژه در روز چهارشنبهای که دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با یکدیگر تلفنی گفتگو کردند، در تهران این تصور شکل گرفته بود که حمله آمریکا قریبالوقوع است. در همان مقطع، مقامهای ارشد ارتش اسرائیل چندین دور رایزنی فشرده با همتایان آمریکایی خود انجام دادند تا پیامدهای یک درگیری احتمالی را بررسی کنند.
هرچند در نهایت این حمله لغو شد، اما به گفته یک منبع آمریکایی که با شبکه کان گفتگو کرده، «پرونده همچنان باز است» و یک منبع خارجی نیز تأکید کرده که رئیسجمهوری آمریکا گزینه نظامی را بهطور کامل کنار نگذاشته است.
همزمان با این تحولات، دادههای اطلاعاتی اسرائیل از ابعاد سرکوب خونین اعتراضها در ایران پرده برمیدارد. به گزارش کان، برآوردهای نهادهای امنیتی اسرائیل حاکی از کشته شدن حدود سه هزار نفر در جریان ناآرامیهاست که صدها تن از آنان از نیروهای امنیتی بودهاند. تنها در تهران، شمار جانباختگان حدود هزار نفر برآورد میشود و نزدیک به سی هزار نفر نیز با جراحات مختلف در مراکز درمانی بستری شدهاند؛ بسیاری از آنان، به گفته این گزارش، از دسترسی به درمان مناسب محروم ماندهاند.
در مجموع، این گزارشها نشان میدهند که احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه ایران همچنان در دستور کار برخی محافل است، ولی در واشنگتن و اسرائیل تردیدهای جدی درباره کارآمدی و پیامدهای چنین اقدامی وجود دارد.
