نهاد» در فارسی معانی گوناگونی دارد، از جمله « سرشت، ذات و طبیعت»، « بنیاد و اساس»، «ضمیر و دل»، «روش و آیین»، و در دستور زبان به «فاعل» یا بخش اصلی جمله اشاره دارد. همچنین در علوم اجتماعی به سازمانها و مؤسسات دولتی و مردمی اطلاق میشود.
معانی اصلی:در معنای اصلی: طبیعت، سرشت، ذات، نژاد.
در معنای انتزاعی: ضمیر، دل، بنیاد، اساس، روش، آیین، قاعده، مقام.
در دستور زبان: بخشی از جمله که درباره آن خبری داده میشود (فاعل یا مبتدا).
در معنای سازمانی: سازمان، مؤسسه، اداره (مانند نهادهای دولتی).
مثالها:سرشت: «خداوند جهان را چنین نهاد که گاهی شاد و گاهی ناشاد است.».
دستور زبان: «علی کتاب میخواند.» (علی نهاد جمله است).
سازمان: «نهادهای فرهنگی و اجتماعی».
