۱۴۰۵ اردیبهشت ۱۶, چهارشنبه

 «مظفری» که در کتاب لغت فرس (به تصحیح پل هورن) از او یاد شده، یکی از شاعران کهن و کم‌نام‌ونشان پارسی‌گوی است که اشعارش به‌عنوان شاهد مثال در فرهنگ‌های قدیمی ذکر شده است.

در مورد هویت او چند نکته حایز اهمیت است:

۱. هویت تاریخی

بسیاری از پژوهشگران، از جمله سعید نفیسی، معتقدند که این «مظفری» احتمالا مظفری پنج‌دهی (یا فنج‌دهی) است. پنج‌ده ناحیه‌ای در نزدیکی مرو بود که شاعران و ادیبان متعددی از آن برخاسته‌اند. او از شاعران سده چهارم یا اوایل سده پنجم هجری محسوب می‌شود که هم‌دوره با اواخر دوران سامانی یا اوایل غزنوی بوده است.

۲. ذکر در لغت فرس

پل هورن در نسخه خود از لغت فرس (چاپ ۱۸۹۷ میلادی)، ابیاتی را به نام مظفری آورده است. اسدی توسی در تالیف لغت فرس، برای تبیین واژگان دشوار یا نایاب، از اشعار شاعران متقدم استفاده کرده تا کاربرد صحیح کلمه را نشان دهد. حضور نام او در کنار بزرگانی چون رودکی و شهید بلخی نشان‌دهنده قدمت و اعتبار زبانی اشعار او در آن زمان بوده است.

۳. سبک و محتوا

اشعار باقی‌مانده از او بسیار اندک و پراکنده است (بیشتر در حد تک‌بیت یا دو بیت). این قطعات معمولاً در قالب قصیده یا قطعه بوده‌اند و از نظر زبانی، ویژگی‌های سبک خراسانی قدیم را دارند؛ یعنی زبانی ساده، استوار و سرشار از واژگان اصیل پهلوی و پارسی که هنوز تحت تاثیر شدید زبان عربی قرار نگرفته بود.

۴. اهمیت در لغت‌شناسی

دلیل اصلی شهرت او در دوران معاصر، نه به خاطر دیوان اشعار (که از بین رفته)، بلکه به خاطر همین «شواهد شعری» در لغت‌نامه‌های کهن است. محققانی مثل پل هورن و بعدها دبیرسیاقی، با تکیه بر همین بیت‌های پراکنده در لغت فرس، سعی کردند قطعات پازل ادبیات پیش از مغول را بازسازی کنند.

به طور خلاصه، مظفری از شاعران سبک رودکی و دوران شکوفایی ادب پارسی در خراسان بزرگ است که اگر لغت‌نامه‌هایی مثل لغت فرس نبودند، امروز حتی نامی هم از او در تاریخ ادبیات باقی نمی‌ماند.