۱۴۰۵ خرداد ۵, سه‌شنبه

 Fariborz Yousefi

 
Follow

14h 
کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در حیدرآباد هند با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس به انتشار تصویری از مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا و همسرش در مقابل تاج محل واکنش نشان داد و نوشت: «اگر او تاریخ و معماری را می‌شناخت، برای گرفتن چنین عکسی در این مکان ژست نمی‌گرفت.»
در این پیام آمده است که تاج محل «برای عشق به همسر ایرانی امپراتور هند ساخته شده» و «نبوغ معماران ایرانی» آن را خلق کرده‌اند؛ در حالی که دولت آمریکا تهدید کرده بود «تمدن ایرانی را نابود می‌کند.»
اما این ادعاها تا چه اندازه از نظر تاریخی دقیق هستند؟
تاج محل یکی از شناخته‌شده‌ترین بناهای تاریخی جهان است که به دستور شاه جهان، امپراتور گورکانی هند ساخته شد.
این آرامگاه پس از مرگ همسر محبوب او «ممتاز محل» در سال ۱۶۳۱ میلادی ساخته شد. ساخت مجموعه تاج محل از سال ۱۶۳۲ آغاز شد و بخش اصلی آن حدود ۱۶ سال بعد تکمیل شد.
منابع تاریخی می‌گویند که شاه جهان پس از مرگ ممتاز محل برای مدتی طولانی عزادار بود و سپس دستور ساخت این آرامگاه عظیم را صادر کرد.
ممتاز محلMumtaz Mahal با نام تولد «ارجمند بانو بیگم» در سال ۱۵۹۳ میلادی به دنیا آمد. خانواده‌‌اش ایرانی‌تبار بودند و نفوذ زیادی در دربار گورکانیان داشتند. پدرش میرزا حسن آصف‌خان از مقام‌های بلندپایه دربار جهانگیرشاه بود و عمه‌اش نورجهان، یکی از قدرتمندترین زنان تاریخ امپراتوری گورکانی به شمار می‌رفت.
ممتاز محل در حدود ۱۴ سالگی با شاهزاده خرم که بعدها با نام شاه جهان به تخت نشست، نامزد شد و پنج سال بعد با او ازدواج کرد. منابع تاریخی و وقایع‌نگاران دربار گورکانی از رابطه عاشقانه و نزدیک این دو بسیار نوشته‌اند و تاکید کرده‌اند که شاه جهان علاقه‌ای کم‌نظیر به ممتاز داشت.
پس از به قدرت رسیدن شاه جهان، ممتاز محل به مهم‌ترین زن دربار گورکانی تبدیل شد و به نوشته برخی منابع، مُهر شاهنشاهی را نیز در اختیار داشت؛ جایگاهی که نشان‌دهنده نفوذ سیاسی او در ساختار حکومت بود. ممتاز محل در سال ۱۶۳۱ میلادی، هنگام همراهی شاه جهان در لشکرکشی به دکن، در جریان تولد چهاردهمین فرزندش در شهر برهانپور درگذشت.
مرگ او تاثیر عمیقی بر شاه جهان گذاشت و امپراتور گورکانی پس از آن دستور ساخت تاج محل را به عنوان آرامگاه همسرش صادر کرد؛ بنایی که بعدها به یکی از مشهورترین آثار معماری جهان تبدیل شد و بسیاری آن را نمادی از عشق در تاریخ می‌دانند.