۱۴۰۵ خرداد ۷, پنجشنبه

بار بسته شد فرمان ده نون تا میان خدمت را بندم چُست. بو شکور.

معنای بیت بو شکور:
"بار بسته شد فرمان ده نون
تا میان خدمت را بندم چست".
بوشکور (از حاشیه ٔ فرهنگ اسدی چ اقبال).

معنی این بیت از بوشکور بلخی (شاعر قرن چهارم هجری) به زبان ساده، اعلام آمادگی کامل و صمیمانه برای خدمت‌گزاری و اجرای فرمان است.

در ادامه، معنی واژه‌ها و مفهوم دقیق بیت را بررسی می‌کنیم:
معنی واژگان کلیدی

بار بسته شد: مجازاً یعنی همه‌چیز آماده و مهیاست؛ اسباب و وسایل چیده شده و کار به مرحله‌ی نهایی رسیده است.

فرمان‌ده نون: «نون» در اینجا مخفف «اکنون» است. یعنی: «اکنون فرمان بده» یا «حالا دستور صادر کن».

میان بستن: (کمر بستن) کنایه از آماده شدن، همت کردن و عزم راسخ داشتن برای انجام یک کار.

چُست: چابک، سریع، محکم و با‌اراده.
معنی روان بیت

«همه‌چیز آماده و مهیاست، اکنون فرمان بده تا کمرم را برای خدمت‌گزاری به تو، محکم و چابک ببندم.»
مفهوم و کاربرد

این بیت نشان‌دهنده‌ی ادب، وفاداری و آمادگی بی‌درنگ گوینده است. او به مخاطب خود (که می‌تواند ممدوح، پادشاه یا مراد باشد) می‌گوید هیچ مانعی برای شروع کار وجود ندارد و او صرفاً منتظر یک اشاره یا دستور است تا با تمام توان و به‌سرعت، خدمت‌گزاری را آغاز کند.