۱۴۰۴ دی ۲۶, جمعه

 

معنی شند | لغت‌نامه دهخدا

مرغ سپیدشند شد امروز ناودان گر ز آبریز میغ شد آن مرغ سرخ شند. عماره . || مرغی است دانه خوار، مانند کلاغ ، باریک تر و خردتر از کلاغ با منقار و پایهای سرخ ...Read more
+1
جمله «مرغ سپید شند شد امروز ناودان» یک بیت شعر قدیمی فارسی است که به معنای «امروز مرغ سفید (احتمالاً کبوتر یا پرنده‌ای خاص)، از ناودان (جوی آب روی بام) پرواز کرد و رفت» است، و به ترکیب «شند» (شاید نوعی پرنده یا به معنی پرواز کردن) و اشاره به ناودان برای نشان دادن مکانی است؛ این بیت در اشعار قدیمی برای توصیف حالات روحی یا وقایع روزمره استفاده شده است و به معنای آن است که روزی، اتفاقی افتاده، پرنده‌ای از آنجا رفته است، به ویژه در مفهوم گذرا بودن زمان و امور
. 
توضیح جزئیات:
  • مرغ سپید (مرغ سفید): اغلب به کبوتر اشاره دارد اما می‌تواند به پرنده‌ای دیگر یا نمادی از چیزی پاک و سپید باشد.
  • شند شد: این بخش کمی مبهم است، اما در متون قدیمی گاهی به معنای «پرواز کرد» یا به معنی «پرنده‌ای خاص» (شاید یک نوع پرنده دانه‌خوار سرخ‌رنگ با نام «شند») آمده است.
  • امروز: زمان حال.
  • ناودان: جوی آب روی بام خانه‌ها که آب باران را هدایت می‌کند. اشاره به ناودان می‌تواند نمادی از خانه، گذرگاه یا مکانی باشد که پرنده از آنجا رفته است. 
معنی کلی:
این بیت به نوعی اشاره دارد به رویدادی که در این روز رخ داده است؛ پرنده‌ای سفید از ناودان رفته است. این می‌تواند بیانگر حس دلتنگی، گذر عمر، یا تغییر در محیط باشد، همانطور که در ابیاتی از فردوسی یا شعرای دیگر نیز ناودان و پرواز پرندگان برای بیان مفاهیم استفاده شده است. 
مثال از شعر:
«مرغ سپید شند شد امروز ناودان گر زابرت (؟) مرغ شد آن مرغ سرخ شند.» (نقل از لغت فرس، ص 91) که نشان می‌دهد «شند» می‌تواند نام پرنده‌ای باشد. 
مرغ سپید شند شد امروز ناودان گر زابرت (؟) مرغ شد آن مرغ سرخ شند. عماره (از لغت فرس ص 91). چو باران بدی ناودانی نبود به شهر اندرون ...
پارسی ویکی
سرمست پیش میشنه بنشسته . مرغ سپید شند شد امروز ناودان گو آورند پیشت آن مرغ سرخ شند ۞ . رویش میان حلّه ٔ سبز اندرون پدید چون لاله ب...
پارسی ویکی
گر ز آبریز میغ شد آن مرغ سرخ شند. عماره . || مرغی است دانه خوار، مانند کلاغ ، باریک تر و خردتر از کلاغ با منقار و پایهای سرخ برنگ ...
واژه یاب