داءالفیل . [ ئُل ْ ] (ع اِ مرکب ) علتی که ساق برآماسد و سخت شود. بیماری باشد که همه ٔ ساق بیاماسد و بزرگ و سطبر شود و گاه باشد که در جای دیگر تن پیدا آید. بیماری که ساق از آن بیاماسد و سخت شود. (دستور اللغه ٔ ادیب نطنزی ). پاغره . پاغر. پیل پا.کُلن . مرضی که ساق و قدم بزرگ شود و رنگش مایل بسیاهی و شبیه بپای پیل گردد و سبب آن ماده سوداوی است . (غیاث ). علتی است که پای مردم سطبر شود هم بسبب فراخ شدن رگها و فرود آمدن یا بسببی از سببهای دوالی یا بسببی از سببهای نقرس و ماده ٔ این علت همچون (کذا و ظ: خلط) بلغمی و سودایی بود و بدین سبب است که ماده ٔغذا گردد (کذا) و ساق و قدم جمله سطبر شود چنانکه بپای پیل ماند و داءالفیل بدین سبب گویند و نخست که این علت پدید آید پای سرخ بود پس رنگ بگرداند و تیره شود. (ذخیره ٔ خوارزمشاهی ). هو زیادة فی القدم علی نحوما یعرض فی عروض الدوالی فیغلظ القدم و یکثفه و قد یکون لخلط سوداوی و هوالاکثر و قد یکون لخلط بلغمی غلیظ و قد یعرض فی اسباب عروض الدوالی و من الدم الجید اذا انزل کثیرا و اغتذی الرجل به اغتذاء ما و یکون اولا احمر ثم یسود و سببه شدةالامتلاء و ضعف العضو لکثرةالحرارة و شدة جذبه لشدةالحرارة الهائجة من الحرکة و یعین علیه الاحوال المعینه علی الدوالی (کتاب سوم قانون ابوعلی ص 315). صاحب کشاف اصطلاحات الفنون آرد: داء فیل نزد اطبا زیادتی است که در پای آدمی و ساق او آشکار می شود بواسطه ٔ کثرت نزول خون سوداوی یا خون غلیظ یا بلغم لزج . و گاه قدم و ساق پا زخم شود و گاهی هم بدون زخم بروز کند. علت تسمیه به این اسم آن است که پای آدمی مانند پای پیل شود و یا آنکه این بیماری اغلب عارض پیلان شود. آقسرائی گوید: فرق بین این بیماری و دوالی هر چند از یک ماده میباشند آن است که دردوالی بماده ٔ ردیئه تغذیه نمیکند و آن ماده را نمی پذیرد و استخوان هم جز در عروق آشکار نگردد - انتهی . و نیز رجوع به تذکره ٔ ضریر انطاکی جزء 2 ص 94 شود.
پیلپایی (به انگلیسی: Elephantiasis) یا فیلاریاز لنفاوی (به انگلیسی: Lymphatic filariasis) بیماریی است که با ضخیم شدن پوست و بافتهای زیر آن، بهویژه در پاها و اندام جنسی مردانه ظاهر میشود. این بیماری اغلب توسط یک نوع کرم انگلی به نام فیلاریازیز و همچنین پادوکونیوزیز ایجاد میشود.[۱] در اکثر موارد این بیماری بدون علایم است. اما در برخی موارد تورم شدیدی در دستها، پاها و اندامهای تناسلی مشاهده میشود. پوست بیمار نیز ضخیم و دردناک میشود. عموماً تغییرات ناشی از این بیماری میتواند باعث ایجاد مشکلات اجتماعی و اقتصادی برای بیمار شود.[۲]
کرمها در اثر نیش پشه آلوده به بدن منتقل میشوند. این آلودگیها معمولاً در سنین کودکی آغاز میشوند. در کل سه نوع کرم باعث بروز این بیماری میشود: ووشرریا بانکروفتی، بروگیا مالایی و بروگیا تیموری. ووشرریا بانکروفتی شایعترین نوع این کرمهاست. این کرمها به دستگاه لنفاوی آسیب وارد میکنند.[۲] تشخیص این بیماری با مشاهده خون نمونهگیری شده در طول شب در زیر میکروسکوپ صورت میگیرد. نمونه خون باید به صورت اسمیر خون (گسترش خونی) آغشته به رنگ گیمسا باشد. ممکن است آزمایش خون جهت تشخیص آنتیبادیهای بیماری نیز لازم باشد.[۳]
روش پیشگیری از طریق درمان سالیانه با هدف ریشهکن کردن کامل بیماری در بین تمامی گروههایی صورت میگیرد که بیماری در بین آنها شیوع پیدا کرده است. این امر چیزی حدود شش سال زمان میبرد. داروهای مورد استفاده در این بیماری شامل آلبندازول حاوی ایفرمکتین یا آلبندازول حاوی دی اتیل کاربامازین است. این داروها باعث مرگ کرمها در بدن افراد بالغ نمیشوند، بلکه تا زمان مرگ طبیعیِ کرمها مانع از پیشرفت بیشتر بیماری خواهند شد. اقدامهای لازم جهت محافظت از نیش پشه شامل کاستن از تعداد پشهها و استفاده از پشهبند نیز توصیه میشود.[۲]
بیش از ۱۲۰ میلیون نفر در جهان مبتلا به فیلاریاز لنفاوی هستند. حدود ۱٫۴ میلیارد نفر در ۷۳ کشور از جهان در معرض خطر ابتلاء به این بیماری قرار دارند. آسیا و آفریقا مناطقی هستند که این بیماری در آنها بیشترین شیوع را دارد. این بیماری سالیانه منجر به اتلاف میلیاردها دلار سرمایه اقتصادی میشود.[۲]
نگارخانه
جستارهای وابسته
منابع
- Davey, Gail (2008). "Podoconiosis: let Ethiopia lead the way" (PDF). The Ethiopian Journal of Health Development. 22 (1): 1–2. Archived from the original (PDF) on 17 April 2012. Retrieved 17 June 2012.
- "Lymphatic filariasis Fact sheet N°102". World Health Organization. March 2014. Retrieved 20 March 2014.
- "Parasites - Lymphatic Filariasis Diagnosis". CDC. June 14, 2013. Retrieved 21 March 2014.
