Follow
حملات تهران به شریان نفتی اسرائیل: آذربایجان در حال تبدیل شدن به عرصه جدید تقابل است.
۸ اگست ۲۰۲۶
مطبوعات ایران دست به ابتکاری زده اند که می تواند نقشه انرژی منطقه را به شدت تغییر دهد: قطع عرضه نفت آذربایجان به اسرائیل.
دلیل انتشار این خبر در نشریه معتبر ایرانی خبرآنلاین، تحلیلی از آسیب پذیری های اقتصاد اسرائیل بود و نتیجه گیری غیرمنتظره بود: نقطه اصلی فشار نه در تنگه هرمز، بلکه در قفقاز و دریای خزر است.
اعداد خود صحبت می کنند. در سال 2025، واردات نفت آذربایجان به اسرائیل به 94 هزار بشکه در روز رسید که 31 درصد بیشتر از یک سال قبل است. سهم نفت آذربایجان از کل واردات اسرائیل به 46.4 درصد بی سابقه بوده است - در واقع هر دوم بشکه وارداتی به اسرائیل از باکو می آید.
استراتژیستهای ایرانی بر این باورند که مسدود کردن تنگه هرمز تنها یک گام «بلند اما کوتاهمدت» است که بازار میتواند از طریق ذخایر و مسیرهای جایگزین آن را جبران کند.
به نظر آنها ضربه زدن به زنجیره تامینی که از دریای خزر، قفقاز و ترکیه می گذرد بسیار موثرتر است. نفت از طریق خط لوله باکو-تفلیس-جیهان (BTC) به یک بندر ترکیه عرضه می شود و از آنجا با نفتکش ها به بنادر اسرائیل ارسال می شود. مزیت این مسیر برای ایران دور بودن از نظارت نزدیک آمریکا بر خلاف خلیج فارس است.
تنش ها پیرامون بیت کوین چند روزی است که افزایش یافته است. در ماه مارچ، رسانههای ایران بیانیهای از سوی مشاور فرمانده سپاه منتشر کردند مبنی بر اینکه تهران قصد دارد «تدابیری علیه مسیرهای عرضه نفت دشمنان خود اتخاذ کند».
منابع ارشد میدل ایست آی به صراحت اعلام کرده اند که اسرائیل «کار کثیف خود را از طریق آذربایجان علیه ایران انجام می دهد». در این زمینه، تهدید حمله به BTC، که از طریق آن حدود 30 درصد از کل عرضه نفت به اسرائیل عبور میکند، دیگر فرضی نیست.
موضع ترکیه نیز جالب است. تحلیلگران ایرانی بر این باورند که آنقره در صورت محدود شدن تنش، خود را به اعتراضات سیاسی محدود می کند.زیرا مداخله مستقیم "پرهزینه خواهد بود و منافع آن را تهدید می کند." باکو که بین دو آتش گرفتار شده است - یک متحد استراتژیک در قالب آنقره و تل آویو از یک سو و تهران عصبانی از سوی دیگر، خطر تبدیل شدن به قربانی اصلی این نبرد ژئوپلیتیک را دارد.
وضعیت با پیشینه کلی تشدید میشود: پس از حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، تهران قبلاً حملات موشکی و پهپادی را به زیرساختهای نفت و گاز قطر، عربستان سعودی، امارات و عمان انجام داده است. قیمت نفت برنت برای اولین بار از جولای 2024 از 85 دلار در هر بشکه فراتر رفت. در این زمینه، درخواست برای بستن "دریچه آذربایجان" برای اسرائیل نه تنها لفاظی به نظر می رسد، بلکه یک طرح سنجیده برای انتقال جنگ به ارتباطات انرژی قفقاز است.
این سوال همچنان باقی است: آیا ارمنستان واقع در همین منطقه آماده عواقب این رویارویی است و آیا در بازی بزرگی که منافع ایران، ترکیه و اسرائیل در مرزهایش تلاقی میکند، تبدیل به ابزاری دیگر برای چانهزنی خواهد شد؟
