۱۴۰۵ مرداد ۱۳, سه‌شنبه

نورد. [ ] (اِخ ) نام قدیم شهر کازرون است . (یادداشت مؤلف از المعجم )

نورد. [نَوَ ] (اِخ) نام قدیم شهر کازرون است. (یادداشت مؤلف از المعجم). از بلادفارس است و قصبه ٔ کازرون است. (سمعانی ). قصبه ای است از نواحی کازرون در خاک فارس. (از معجم البلدان).


 نام قدیم کازرون نورد بوده؟ به چه معنی؟

بله، «نورد» یکی از نام‌ها و هسته‌های اولیهٔ شهر کازرون بوده است.

بر اساس متون تاریخی و جغرافیایی کهن (از جمله فارس‌نامه ابن‌بلخی و معجم‌البلدان)، شهر کازرون امروزی شکل‌گرفته از ادغام سه روستای بزرگ در دوران ساسانی و اوایل دورهٔ اسلامی بوده است:

  1. نورد (که امروزه حدود محلهٔ کوزه‌گران کازرون تخمین زده می‌شود)

  2. دَریست (یا دریس)

  3. راهبان

معنای واژهٔ «نورد»

دربارهٔ معنا و وجه تسمیهٔ نورد در زبان فارسی و پهلوی چند معنای تاریخی و لغوی مطرح است:

  • ۱. روشنایی، نور و درخشش (ریشهٔ پهلوی/اوستایی): در زبان‌های ایرانی کهن و ریشه‌شناسی واژگان پهلوی، «نورد» با ریشهٔ «نور» و «روشنی» در پیوند است و به معنای جایگاه روشنایی، زمین تابناک یا محل تجلی نور به کار می‌رفته است.

  • ۲. طی کردن، پیچیدن و راه نوردیدن: در لغت‌نامه‌های فارسی (مانند دهخدا و معین)، یکی از معانی عام «نورد»، پیمودن راه، پیچ‌وتاب، و زمینِ هموار یا فرورفتگی و گذرگاهی است که آن را طی می‌کنند.

  • ۳. اردوگاه یا محل نبرد: در برخی ریشه‌یابی‌های تاریخی متون پهلوی، واژهٔ «نورد» (هم‌ریشه با آورد و نبرد) به معنای میدان جنگ، محل تاخت‌وتاز یا منزلگاه و اردوگاه نظامی نیز آمده است.

پس از ویرانی شهر باستانی بیشاپور (پایتخت ساسانیان در نزدیکی کازرون)، جمعیت آن به این سه روستا (به‌ویژه نورد) کوچ کردند. بعدها با رونق صنعت پارچه‌بافی و حضور هزاران «گازر» (شویندهٔ پارچه و الیاف)، نام این منطقه کم‌کم از نورد / بلدالعتیق به گازران و سپس کازرون تغییر یافت.