ترامپ باز دیگر به سمت دیپلماسی چرخید؛ بن‌بست راهکارهای نظامی در مواجهه با ایران

آیا آخرین اعلامیه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا، به این معنی است که مذاکرات با ایران واقعاً از امروز دوشنبه ١٢ مردادماه آغاز خواهد شد یا این‌که او صرفاً در حال بررسی گزینه‌هایی است که هیچ‌کدام برایش جذابیت ندارند؟ ترامپ روزها ایران را به آغاز یک حمله نظامی جدید تهدید کرد، اما حالا می‌گوید بار دیگر در تلاش است تا از طریق دیپلماسی به آن‌چه هنوز از طریق جنگ به دست نیاورده، دست یابد؛ با این حال، تمام تلاش‌های قبلی در هر دو جبهه دیپلماتیک و نظامی شکست خورده است.

عکس آرشیوی: شناورها در تنگه هرمز، از نمای «مسندم» عمان؛ ۳ اوت ۲۰۲۶.
عکس آرشیوی: شناورها در تنگه هرمز، از نمای «مسندم» عمان؛ ۳ اوت ۲۰۲۶. REUTERS - Stringer
تبلیغ بازرگانی

ترامپ روز گذشته یکشنبه ۱۱ مردادماه ۱۴۰۵ به خبرنگاران گفت که ایالات متحده از بعدازظهر دوشنبه ۱۲ مردادماه وارد مذاکرات خواهد شد. او گفت آماده بوده تا بزرگ‌ترین حمله نظامی از زمان جنگ جهانی دوم به این سو را کلید بزند، اما متحدان ایالات متحده در منطقه او را منصرف کرده‌اند و او در پاسخ به درخواست آنان برای لغو حمله، تصمیم گرفته شانس دیپلماسی را بررسی کند. با این حال، اگر مذاکرات مانند گذشته با شکست مواجه شود، ترامپ ممکن است بار دیگر وارد همان چرخه آشنای احیای تهدیدات نظامی بشود.

ولی نصر، کارشناس مسائل ایران در دانشگاه جان هاپکینز، در گفت‌وگویی با وال‌استریت ژورنال تاکید کرده است که هرچند ترامپ برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها راه حل دیپلماتیک را امتحان می‌کند، اما هیچ مسیر شفافی، چه دیپلماتیک و چه نظامی، وجود ندارد که او را به نقطه‌ای برساند که بتواند اعلام پیروزی کند.

چرخه تهدید نظامی و بعد وعده دیپلماسی، خاورمیانه را بی‌ثبات و برنامه‌های داخلی دولت ترامپ را پیچیده کرده است. ایران در هفته‌های اخیر حملاتی را علیه چندین متحد آمریکا در منطقه از جمله اردن، بحرین و کویت انجام داده، در حالی که نیروهای نیابتی آن در عراق، حملات پهپادی به عربستان سعودی داشته‌اند. توانایی ایران در تعطیل کردن عملیِ تنگه هرمز باعث افزایش قیمت بنزین شده و ایالات متحده و سایر کشورها را مجبور کرده است که از ذخایر نفتی خود مصرف کنند. در همین حال، جمهوری‌خواهان در کنگره، در حالی که تنها سه ماه تا انتخابات میان‌دوره‌ای باقی مانده است، کاخ سفید را تحت فشار قرار داده‌اند تا اهداف جنگ ایران را بهتر تبیین کند و توضیح دهد که این جنگ چگونه به پایان خواهد رسید. این نگرانی زمانی تشدید شد که سه سرباز آمریکایی در حمله موشکی ایران به پایگاه‌شان در اردن کشته شدند و مجموع کشته‌شدگان نظامی آمریکا در حین عملیات را از ماه اسفند تاکنون به ۱۸ نفر رساند.

ترامپ در اسفندماه جنگ را با حمایت بین‌المللی محدودی آغاز کرد؛ نظرسنجی‌های افکار عمومی نشان می‌داد که بسیاری از آمریکایی‌ها قانع نشده بودند که تهران یک تهدید هسته‌ای فوری ایجاد می‌کند. ترامپ تلاش کرد به افکار عمومیِ نگران اطمینان دهد که افزایش قیمت بنزین طولانی نخواهد بود و پیش‌بینی کرد که این درگیری می‌تواند ظرف چهار تا شش هفته به پایان برسد، اما حالا جنگ وارد ششمین ماه خود شده و ذخیره حمایتی او در داخل و خارج از کشور کاهش یافته است.

در مقابل، حامیان ترامپ می‌گویند که تهدیدهای پی‌درپی او باعث شکل گیری فعالیت‌های دیپلماتیکی شده که می‌تواند به توافق منجر شود و در نهایت جنگ را به پایان برساند. ترامپ شنبه شب ۱۰ مردادماه در پستی در شبکه‌های اجتماعی نوشت که ایران و دیگر کشورهای خاورمیانه به او التماس می‌کنند که حمله‌اش را لغو کند، زیرا «چارچوب‌های یک توافق» حاصل شده است. ترامپ این پیام را پس از گفت‌وگو با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی صادر کرد، جایی که ولیعهد عربستان تاکید کرده بود توافق را به حملاتی که پایانش مشخص نیست ترجیح می‌دهد. اما ترامپ با بنيامين نتانياهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تماس نگرفت؛ متحد سرسختی که جنگ را با او آغاز کرده بود و همچنان بلندترین صدا در گوش رئیس‌جمهور آمریکا برای اقدام نظامی بیشتر است.

دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید

همچنین بخوانیدنتانیاهو در راه کاخ سفید؛ تلاش برای ترمیم روابط با ترامپ در پرونده ایران

منتقدان ترامپ می‌گویند چرخش‌های ناگهانی رئیس‌جمهور نشان‌دهنده نارضایتی او از گزینه‌های نظامی و دیپلماتیک باقی‌مانده‌اش است و بازتاب‌دهنده یک استراتژی دقیق و محاسبه‌شده نیست. دانیل شاپیرو، از مقامات ارشد پنتاگون در دولت جو بایدن، رئیس‌جمهوری پیشین ایالات متحده تاکید دارد که این رفتارها ضربه مهلکی به بازدارندگی ایالات متحده زده و اعتبار سخنان او را نزد متحدان و ایرانیان از بین برده است.

هم‌زمان گزارش‌ اختصاصی سی‌ان‌ان نشان می‌دهد که ارتش آمریکا از نیروهای خود خواستار ایده‌های «خلاقانه و غیرمرسوم» برای حمله به ایران شده است. در ایمیلی که از سوی یکی از افسران بخش اطلاعات سنتکام برای گروه وسیعی از تحلیلگران نظامی ارسال شده، صریحاً قید شده که ایالات متحده به دنبال روش‌های جدید و غیرمرسوم برای اعمال فشار بر ایران است. این در حالی است که ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، علناً اذعان کرده که قدرت نیروی هوایی و بمباران به تنهایی بعید است به اهداف جنگی ترامپ دست یابد.

گزینه‌های تشدید درگیری ماه‌هاست که به ترامپ ارائه شده و طرح‌هایی مانند بمباران سنگین یک تا دو هفته‌ای برای از بین بردن توانمندی‌های موشکی ایران روی میز است. ترامپ حتی می‌تواند با اعزام نیروی زمینی یا صحبت از اشغال جزیره خارگ و خارج کردن اورانیوم غنی‌شده تنش‌ها را تشدید کند، اما این اقدام وعده انتخابی کلیدی او به بدنه طرفدارانش مبنی بر عدم ورود به جنگ‌های احمقانه خارجی را خواهد شکست. گزینه دیگر، پذیرش یک وضع موجود خطرناک و دورهای بی‌‌پایان از حملات متقابل است که تنگه هرمز را در خطر دائمی قرار داده و شبیه به همان «جنگ‌های ابدی» مورد انتقاد او خواهد بود.

منتقدان می‌گویند این تردیدها نشان می‌دهد قدرت نظامی آمریکا به تنهایی برای مجبور کردن ایران به عقب‌نشینی کافی نیست. سناتور مارک کلی رویکرد ترامپ را بی‌ثبات دانسته و اشاره می‌کند او در تلاش است به وضعیت پیش از شروع درگیری بازگردد. سناتور جان کندی نیز تاکید دارد که ادامه این وضعیت باعث بالا رفتن قیمت انرژی و تورم شدید برای مردم آمریکا می‌شود و همگی گزینه‌هایی سخت و دشوار هستند. با این وجود، ترامپ همچنان در جلسات کابینه مدعی است که با وارد کردن ضربات سخت، در نهایت طرف مقابل توان تحمل را از دست خواهد داد و آمریکا پیروز این نبرد خواهد شد.

همرسانی :