«نصرتالله معتمدی» این فاجعه را در دهه ۷۰ شمسی رقم زد، او در آن زمان کارشناس ارشد و امین اموال بخش پیش از تاریخ موزه ملی ایران بود.
جزئیات دقیق واقعه در دهه ۷۰:
زمان وقوع: این سرقت در سال ۱۳۷۷ لو رفت.
آنچه نابود شد: او نه لوح هخامنشی، بلکه لوح زرین هخامنشی مربوط به جرز دیوار (یا به روایتی الواح تالار آپادانا که در مخزن نگهداری میشد) را به همراه تعدادی از سکههای باستانی ربود.
سرنوشت اثر: معتمدی این لوح بینظیر را که وزنی حدود ۴ کیلوگرم داشت، به دلیل ترس از فروختن یک اثر شناختهشده، ذوب کرد. او طلاها را به قیمت شمش طلا فروخت تا با پول آن برای همسرش هدایای گرانقیمت و همانطور که اشاره کردید، خودرو خرید.
نحوه لو رفتن: برخلاف تصور او که فکر میکرد با ذوب کردن لوح همهچیز تمام شده، به دلیل حساسیتهای حفاظتی و بازرسیهای دورهای، غیبت لوح تایید شد. او پس از بازجویی اعتراف کرد که لوح را در خانهاش با چراغ پریموس ذوب کرده است.
تراژدی: این واقعه از این جهت مضحک و دردناک است که یک «کارشناس ارشد» موزه، اثری با ارزش تاریخی غیرقابلقیمت را به بهای ناچیز چند کیلو طلا تبدیل به خاکستر کرد.
نصرتالله معتمدی نویسنده، پژوهشگر[۱]و رئیس سابق موزه ملی ایران بود.[۲][۳]
کاوشها
معتمدی به عنوان سرپرست تیم باستانشناسی چند محوطه باستانی را کاوش کرده است.
- قلعه زیویه :کاوش این قلعه در سال ۱۳۵۵ زیر نظر نصرتالله معتمدی آغاز شد و گرچه با وقوع انقلاب ناتمام ماند، اما دوباره از سال ۱۳۷۳ پی گرفته شد.[۴]
- قلعه کهزاد؛ این قلعه در سال ۱۳۶۴ه.ش توسط هیئتی از مرکز باستانشناسی ایران کشف و مطالعاتی در مورد آن انجام گرفت، سپس در پاییز ۱۳۶۷ه.ش توسط هیئتی به سرپرستی نصرتالله معتمدی به مدت ۴۵ روز مورد کاوش قرار گرفت.[۵][۳]
نصرتالله معتمدی پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سالهای ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۱ مدیریت موزه ملی ایران را بر عهده داشت.[۶] در اوایل انقلاب اسلامی یکی از الواح هخامنشی توسط مدیریت وقت نصرتالله معتمدی از بین رفت. سرقت دو لوح در سال ۱۳۷۷ هنگامی که شاهرخ رزمجو کتیبههای موزه را سامان داده کشف شد. او به الواح هخامنشی که میرسد متوجه نبود دو کتیبه میشود. مأموران آگاهی به ماجرا وارد میشوند و بازپرسیها آغاز و پرده از اتفاق مهمی برداشته میشود.
معتمدی لوح نقره را بازمیگرداند ولی مدعی شد که لوح طلا را آب کرده و با پول آن پیکان خریده است.[۷]
منابع
- معتمدی، نصرتالله (١٣٧۵). زیویه ٢. تهران.
- معتمدی، نصرتالله (١٣٧۴). بردیا یا گئومات. تهران.
- «مدت محکومیت سارق لوحهٔ زرین داریوش در دادگاه تجدید نظر کاهش یافت». خبرگزاری ایرنا. دریافتشده در ٩ دیماه ١٣٨١. تاریخ وارد شده در
|تاریخ بازبینی=را بررسی کنید (کمک) - «غارت تمدنی سه هزار ساله در سقز».
- «تصاویری از خرابههای قلعه تاریخی کُهزاد ویزنهار (ویزن یار)، در رومشگان».
- «کابوس آندره گدار؛ مدیران نابلد میراثدار موزه ملی ایران». خبرگزاری مهر. دریافتشده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۰.
- «چه کسی بعد از انقلاب، لوح طلای ۲۵۰۰ ساله را آب کرد؟».
