۱۴۰۴ اسفند ۵, سه‌شنبه

 

آیا می‌دانید که اسپانیایی‌ها در دوران تسلط خود بر اندلس، یاد آن فرمانروایان عربِ ملوک‌الطوایفی را که به سبب اختلافات داخلی و رقابت بر سر قدرت با سپاه‌های مسیحی هم‌پیمان شدند، چندان پاس نداشتند؛ اما در مقابل، یاد یک سپهسالار مسلمان را زنده نگاه داشتند که تا واپسین دم مقاومت کرد؟
این روایت به روزهای پایانی سقوط غرناطه، یعنی سال‌های ۱۴۹۱–۱۴۹۲ میلادی بازمی‌گردد؛ زمانی که آخرین دولت مستقل مسلمانان در اندلس، یعنی Emirate of Granada، در آستانه فروپاشی قرار داشت. در آن هنگام، نیروهای متحد مسیحی قشتاله و آراگون به رهبری Isabella I of Castile و فردیناند، حلقه محاصره را بر گرد غرناطه تنگ کرده بودند.
نبرد لوشه و ابراهیم العطار
در شهر Loja (که در منابع عربی «لوشه» آمده است)، از یک فرمانده دلیر مسلمان به نام Ibrahim al-Attar یاد می‌شود و گفته شده که مجسمه‌ای نیز به نام او منسوب است. بنا بر روایت‌های تاریخی، او در سال ۱۴۹۲ از تسلیم شدن سر باز زد.
در نقل‌ها آمده است که: او تنها حدود ۱۰۰ مجاهد در اختیار داشت، در حالی که در برابرش نزدیک به ۶۵ هزار سرباز قشتاله صف‌آرایی کرده بودند. با این حال، او عقب‌نشینی نکرد و نزدیک به یک روز کامل، پیشروی آن سپاه عظیم را متوقف ساخت. این رویداد نه صرفاً یک درگیری نظامی، بلکه نمادی از عزم و استقامت شمرده می‌شود.
گفته می‌شود شدت نبرد چنان بود که: ابراهیم العطار و یارانش با بهره‌گیری از استحکامات دفاعی، گذرگاه‌های تنگ و شیوه‌های نبرد نزدیک، پیشروی نیروهای مسیحی را کُند کردند. این پایداری حتی دربار اسپانیا را نیز شگفت‌زده ساخت و نقل شده که ملکه ایزابلا و فرماندهانش از این دلاوری سخت تحت تأثیر قرار گرفتند. در برخی از منابع مسیحی جنگ‌های اندلس نیز به شجاعت مدافعان مسلمان، به‌ویژه در واپسین نبردها که شکست تقریباً قطعی بود، اذعان شده است.
در روایت‌ها همچنین آمده است که اسپانیایی‌ها: به او لقب «الرجل الأسطورة» (مردِ افسانه‌ای / Legendary Man) دادند؛ حتی گفته می‌شود برخی نام فرزندان خود را به نام او نهادند و یادبودی در لوشه برایش ساختند. همچنین نقل شده که شمشیر او در موزه‌ای در غرناطه نگهداری می‌شود. این موارد به عنوان نشانه‌ای مطرح می‌شود از اینکه دشمن نیز در برابر شجاعت استثنایی سر تعظیم فرود می‌آورد.
سقوط غرناطه در ۲ ژانویه ۱۴۹۲، پایان نزدیک به هشت قرن حکومت مسلمانان در اندلس را رقم زد. آخرین فرمانروای نَصری، ابو عبدالله محمد (Boabdil)، پس از توافق‌نامه‌ای شهر را واگذار کرد؛ با این حال، بسیاری از فرماندهان محلی و دسته‌های قبیله‌ای تا واپسین لحظه‌ها به مقاومت ادامه دادند.
در همین چارچوب، چهره‌هایی چون ابراهیم العطار در روایت‌های نظامی مسلمانان، نماد آخرین مدافعان اندلس به شمار می‌آیند؛ کسانی که با وجود شکست سیاسی، پرچم غیرت و پایداری نظامی را فرو نگذاشتند.
گروپ را دنبال کنید عزیزان!
#اسرار هستی