View all
کهنترین شواهد نقشبرجسته و نماد شیر و خورشید در ایران بر روی مهرهای باستانی متعلق به تمدن جیرفت (کرمان) با قدمتی حدود ۵ هزار سال پیش (عصر مفرغ) یافت شده است [۴، ۱۱]. این نشان باستانی که شیر را در کنار خورشید نشان میدهد، بعداً در آثار هخامنشی نیز دیده شده، اما به عنوان پرچم رسمی از دوران سلجوقیان و صفویان رواج یافت [۱، ۲، ۴].
نکات کلیدی:قدیمیترین نمونه: مُهرهای تمدن جیرفت (جنوب کرمان) کهنترین اثر شناخته شده است [۴].
آثار دیگر: در آثار هخامنشی (مانند مهری از دوران اردشیر دوم) و دورانهای پس از آن نیز نمونههایی یافت شده است [۱، ۸].
تعابیر: نماد «خورشید در خانه شیر» در طالعبینی نجومی باستان (سلجوقیان روم) نشانه بخت نیک بوده است [۲].
سیر تحول: این نماد در ابتدا در تمدنهای اولیه فلات ایران شکل گرفت و بعدها در ادوار اسلامی (سلجوقیان، مغول، صفوی، قاجار) به نماد ملی پرچم ایران تبدیل شد [۲، ۷].
برخلاف تصور، این نماد برآمده از باورهای کهن ایرانی و خاورمیانه باستان است و نه تنها به دوران پهلوی، بلکه به تمدنهای بسیار قدیمیتر بازمیگردد [۴].
