کشف نامهای از یک برادر دوران ساسانی به خواهرش
رأی دهید
ایسنا نوشت: یافتههای غار «هستیجان»، که با غارت گسترده مواجه شده است، به بررسی باستانشناسان گذاشته میشود. به این بهانه یک پوستنوشته از مجموعهای که به خارج از ایران منتقلشده نیز منتشر شده است. نامهای از یک برادر (احتمالا) ساسانی به خواهرش.«هستیجان»، غاری در دلیجان از توابع استان مرکزی است که کاوشهای باستانشناسان تاریخ این غار را به اواخر دوره ساسانی نسبت داده است. باستانشناسان تا سه چهار ماه پیش از وجود چنین غاری اطلاعی نداشتند. مصطفی دهپهلوان ـ رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ـ گفته است: نه در نقشه باستانشناسی و نه در گزارشهای باستانشناسی به نام این غار اشارهای نشده بود، تا اینکه یکی از کارشناسان زبان پهلوی در خارج از کشور متوجه چرمنوشتههایی شد که اطلاعات ذیقیمتی را در اختیار میگذاشت. او در ادامه با پیگیری متوجه شد بسیاری از این آثار از کشور خارج شده است و با پرسوجو متوجه شد خاستگاه این چرمنوشتهها غاری در استان مرکزی است. بنابراین کاوش اضطراری در غار هستیجان آغاز شد.
بررسیها نشان میدهد که بسیاری از چرمنوشتهها و اسناد نوشتاری از این غار غارت شده و به خارج از ایران منتقل شده است. اکنون پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری قرار است در نشستی با عنوان «میراث در خطر ایران: در پرتو اسناد نوشتاری و مدارک نویافته از غار هستیجان» به بررسی آنچه بر این غار گذشته است، بپردازد.
به همین بهانه یکی از اسناد نوشتاری بهدست آمده از غار هستیجان، از سوی رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری منتشر شده است. این پوستنوشته نامهای است خصوصی متعلق به اواخر عصر ساسانی یا آغاز عصر اسلامی، که در منطقهای میان قم و کاشان نوشته شده و نشان از رواج سواد و کتابت در میان عامه مردم ایران پیش از اسلام دارد.
برای این نامه، چنین متنی ترجمه شده است: مرواید، خواهر گرامی که ایزدان او را خوشبختتر کنند. هر خوشبختی برای خواهرم باد. من به دست بختک، یک شیشه روغن برایت فرستادم. از تندرستی و آسایش خودت و فرخزاد برای من نامه بنویس و از (تندستی) من و کودکانم آسودهخاطر باش. روغن را زود بفرست.
این توضیح داده شده که این پوستنوشت جزئی از بایگانی بزرگی از اسناد پهلوی است که در یک یا چند مرکز اداری در منطقهای میان شهرهای امروز قم و کاشان در اواخر عصر اسلامی نوشته شدهاند و امروزه در مجموعههای مختلفی از جمله در برکلی، برلین و لسآنجلس نگهداری میشوند. کهنترین سند از این مجموعه یک سند حقوقی از سال دوم هزمز شاهنشاه است.
این سند به شماره Berk.۲۴۵ در کتابخانه بنکرافت در برکلی کالیفرنیا در ایالات متحده نگهداری میشود.
نشست اسناد نوشتاری و مدارک نویافته از غار هستیجان، سهشنبه ۲۱ آذرماه از ساعت ۱۴ تا ۱۸ در تالار همایشهای موزه ملی ایران برگزار میشود، و علی دارابی ـ معاون میراث فرهنگی ـ، احسان قاضیزاده هاشمی ـ عضو کمیسیون فرهنگی مجلس ـ، مصطفی دهپهلوان ـ رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ـ، جبرئیل نوکنده ـ رییس کل موزه ملی ایران ـ، محمدرضا نعمتی ـ سرپرست گروه کاوش هستیجان ـ، خداداد رضاخانی ـ پژوهشگر دانشگاه لایدن هلند ـ، اسماعیل شراهی ـ کارشناس اداره کل استان مرکزی ـ و نیماآصفی - پژوهشگر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ـ سخنرانهای آن خواهند بود.
ورود به این همایش برای عموم آزاد است. همچنین تماشای آن از تلویزیون اینترنتی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری به نشانی tv.richt.ir امکانپذیر است.
دیدگاه خوانندگان
۳۶
azadi2011 - تورنتو، کانادا
درود بر این عزیزان که فرهنگ باستانی »ایرانیان« را رصد، و آنرا از دستبرد چغولیسم محفوظ نگه می دارند
دوشنبه ۲۰ آذر ۱۴۰۲ - ۱۶:۲۶
۳۷
PERTAPANI - بن، آلمان
این که چیزی نیست از این مهمترهاش غارت شد و کسی خبر نداره!! شرف، غیرت، وطنپرستی، انسانیت، جوانمردی، راستگویی خلاصه هر فضیلتی که بود رفت بر باد فنا
دوشنبه ۲۰ آذر ۱۴۰۲ - ۱۶:۲۹
۴۳
Adamat7775 - خارکف، اوکراین
بسیار بسیار جالب است. تقریبی که بگوییم، نامهی روی سخن، مربوط به ۱۴۵۰ سال پیش است. همچنین سپاس خدمت کارشناس زبان پهلوی، که متن چرمنوشته را، به پارسی برگرداندند (~ترجمه کردند). / در پاراگراف پنجم متن بالا -که برگردان به پارسی متن نامه نوشته شده-، چند نکته جای بررسی دارد؛ ۱) نام شوهرخواهر نویسنده یا نام فرزند خواهر نویسنده، "فرخزاد" بوده است. - ۲) در میانهی متن نامه، نویسنده خطاب به خواهرش گفته "یک شیشه روغن برایت فرستادم"، اما در سطر آخر نیز گفته "روغن را زود بفرست". # یعنی منظورش این بوده که روغنی که برای خواهرش فرستاده را، خواهرش نیز پس از دریافت آن، باید روغن را برای شخص دیگری بفرستد؟. - ۳) قبل از جملهی بالا، نویسنده نامه نوشته "من به دست بختک". # یعنی واژهی "بختک" در ۱۵۰۰ سال پیش در ایران، بهمعنای "پیک ~ چاپار" بوده؟، اما در حال حاضر، بختک معنی دیگری دارد، که در اصل میشود همان فلج خواب که حالت سنگینی فیزیکی بر اندام شخص هنگام خواب یا هنگام بیداری ایجاد میشود. / پینوشت؛ در زبان روسی، به "بختک" گفته میشود "ساحرهی شب ~ ساحرهی شبانه".
دوشنبه ۲۰ آذر ۱۴۰۲ - ۱۶:۵۲
۳۳
ایران جویدان - جیبوتی، آنگولا
اره اکنون پژوهشگران میراث فرهنگی می خواهن نشستی برگزار کنن که ما از غافله عقب موندیم تا بقیه اش رو هم کسای دیگه از رژیم ولایت مداران حضرت مهدی ندزیدن خودمون دست بکار شیم و مابقیشو بالا بکشیم که مشخص بشه ارادت ما به ولایت وحضرت مهدی و اسلام ناب محمدی چقدر بیشتره😂
دوشنبه ۲۰ آذر ۱۴۰۲ - ۱۷:۱۶
۳۶
azadi2011 - تورنتو، کانادا
سپاس از کامنت خوب و روشنگر شما، متن نامه را شما در کجا خواندید؟ کجا یافتید،
دوشنبه ۲۰ آذر ۱۴۰۲ - ۲۰:۲۲
۳۵
Munchen - مونیخ، آلمان
آثار تاریخی و فرهنگی واقعی ایران مثل این مورد بسیار با ارزش و با اهمیت هست ،چراکه یادآور ایران واقعی، قبل از حمله جانوران وحشی و متحجر مسلمان به ایران (درست همانطور که داعش سعی داشت اروپا و خاورمیانه را تسخیر کند) هستند.
دوشنبه ۲۰ آذر ۱۴۰۲ - ۲۱:۰۱
