۱۴۰۲ آذر ۱۳, دوشنبه

نگاه انتقادی به جریان سنت‌گرایی

به‌تازگی مجموعه مقالاتی با نگاهی انتقادی به جریان فکری سنت‌گرایی زیر نظر پاتریک رینگِنبرگ و ستاره هومن تحت عنوان «رنه گنون، فریتیوف شوان: مواریث و منازعات» در انتشارات فرانسوی آرماتان (۲۰۲۳) به زبان فرانسه منتشر شده است. گنون اغلب آثار خود را به فرانسه می‌نوشت و آثار مهمی از شوان نیز نخست به فرانسه نوشته شده بود. دربارۀ گنون، که در فضای آکادمیک و اجتماعی فرانسه بی‌تأثیر نبود، آثار متعددی به نگارش درآمده اما آثار انتقادی دربارۀ شوان، که به‌دور از فضای آکادمیک بود، بسیار اندک است (طرفه اینکه چند مقاله شوان که در آنها نگاهی انتقادی به گنون داشته نیز مستقلاً در کتابی منتشر شده است).
چندی است که توجه انتقادی به جریان اندیشه سنت‌گرایی، فارغ از بررسی فردی شخصیت‌های مهم آن، محل توجه آثاری به زبان‌های لاتین شده است. ستاره هومن، پژوهشگر مستقل، پیش از این سعی کرده بود در رسالۀ دکتری خود که بعدها با عنوان «از حکمت جاویدان تا پرنیالیسم آمریکایی» به فرانسه منتشر شد (و به انگلیسی نیز ترجمه شده است) نگاهی تاریخی و انتقادی به این جریان داشته باشد. 
پاتریک رینگنبرگ، ویراستار دیگر این اثر، پژوهشگر سوئیسی و استاد دانشگاه لوزان است که پیشتر کتاب‌هایی از او با عنوان «نظریه‌های هنر در اندیشۀ سنت‌گرایی: گنون، کوماراسوامی، شوان، بورکهارت»، «تکثر و وحدت ادیان از نظر رنه گنون و فریتیوف شوان»، «عالم سمبولیک هنرهای اسلامی» و «درآمدی به شاهنامۀ فردوسی: شکوه شاهان و حکمت حماسه» همه به فرانسه در همین انتشارات منتشر شده بود.

این کتاب، گذشته از درآمد، شامل نه مقاله در سه بخش به شرح زیر است:
نخست: تأثیرپذیری‌ها و مواریث
۱. مارکو جاردینی، «تأثیرپذیری از فریتیوف شوان در ایتالیا در پی اولین ترجمه‌ها از آثار رنه گنون».
۲. فلیکس اِرکرت، «سنت جامع. استقبال از مکتب سنت‌گرایی در فضای آلمانی‌زبان».
۳. مارک سیجویک، «پساسنت‌گرایی و راست افراطی».
۴. ژان پیر لوران، «مسیحیت بازنگری‌شدۀ شیخ عیسی [شوان]، تعلیم و تعلم در یک تجربۀ نامعمول».
۵. پاتریک رینگنبرگ، «هنر در اندیشۀ سنت‌گرایی».
۶. مارکو توتی، «مطالعات دینی و بیداری دینی: فریتیوف شوان و حکمت بومیان آمریکا».
دوم: روش‌ها
۷. ستاره هومن، «شوان و مقایسه‌گرایی».
سوم: وحدت متعالی ادیان
۸. احب جرمازی، «زبان تاریخی وحدت متعالی: شوان، استادان و شاگردان».
۹. ژان بورِلا، «دینِ جاویدان دین نیست».

کتاب فوق در مجموعۀ «متافیزیک روزمره» انتشارات آرماتان منتشر شده است که در آن کتاب‌های دیگری به فرانسه در باب اندیشۀ سنت‌گرایی نیز یافت می‌شود، از جمله «گفتاری در باب رنه گنون، ژولیوس اِوولا، فریتیوف شوان و دیگران: مقالات و مکاتبات» نوشتۀ سیلوانو پانونسیو، و «پاسخ به استیون هاوکینگ: از فیزیک تا داستان‌های علمی‌ـ‌تخیلی» نوشتۀ ولفگانگ اسمیت.