جو قاسم یا Netted Saffron یا زعفران وحشی در واقع به شکل غدههای کروی هستند که از شبکهای فیبری به رنگ قهوهای روشن پوشیده شده است. جو قاسم بو و رایحهای ندارد و طعم آن تند است. نام علمی جو قاسم Crocus Haussknechtii Boiss است و از تیره زنبقیان است. جو قاسم نوعی زعفران صحرایی و وحشی بومی کشور ایران است. زعفران وحشی یا جو قاسم به زعفران معمولی شباهت بسیار دارد و فصل گلدهی آن اسفند، فروردین و اردیبهشت ماه است. گلهای جو قاسم از رنگ سفید تا آبی پررنگ هستند و وجود خامه منقسم به سه شاخه قرمز و روشن علامت مشخصه است. از جو قاسم به صورت سرخ کرده و یا جوشانده به عنوان مادهای غذایی و همچنین تقویت کننده و ضد روماتیسم مصرف سنتی دارد. از دیگر نامهای جو قاسم میتوان به مواردی مانند پی شوک، چیدم، گل خیارو و زعفران وحشی اشاره کرد. گفتیم جو قاسم بومی ایران است و در استانهای ایلام، زنجان، کرمانشاه، چهارمحال و بختیاری، مرکزی،لرستان، کردستان، همدان وجود دارد. در ادامه به بررسی بیشتر جو قاسم میپردازیم. در این مطلب از غفاری دایت که در رابطه با جو قاسم است به بررسی مواردی از جمله خواص جو قاسم، خواص دارویی و درمانی جو قاسم، طریقه مصرف جو قاسم، ارزش غذایی جو قاسم و در نهایت عوارض جو قاسم میپردازیم.
خواص جو قاسم
جو قاسم یا زعفران وحشی منبعی غنی از پروتئین و مواد معدنی مانند کلسیم، فسفر، آهن، سدیم، پتاسیم، ویتامینها مانند ویتامین B1، ویتامین B2 و ویتامین B3 است و مقدار کمی آرسنیک دارد. جو قاسم یا زعفران وحشی خواص و فوایدی برای سلامت بدن دارد که در ادامه به آن میپردازیم.
ارزش غذایی جو قاسم
مواد و ترکیبات شیمیایی موجود در صد گرم از جو قاسم یا زعفران وحشی به صورت زیر است:
- آب : یازده گرم
- پروتئین: هشت گرم
- مواد نشاستهای: هفتاد و هشت گرم
مواد معدنی
- کلسیم : شانزده میلی گرم
- فسفر : صد و هشتاد و نه میلی گرم
- آهن: دو میلی گرم
- سدیم: سه میلی گرم
- پتاسیم: صد و شصت میلی گرم
- ویتامین ب ۱ : ۰/۱۲ میلی گرم
- ویتامین ب ۲ : ۰/۰۵ میلی گرم
- ویتامین ب ۳: ۳ میلی گرم
- آرسنیک : به مقدار بسیار کم
خواص دارویی و درمانی جو قاسم
جوقا سم یا زعفران وحشی در کنار طعم دادن به غذا، خواص و فوایدی برای سلامت بدن نیز دارد.
جو قاسم یا زعفران وحشی دارای ویتامین Cاست. ویتامین C از جمله ویتامینهای ضروری و مهم در تقوست سیستم ایمنی بدن است و موجب تحریک سیستم دفاعی و ایمنی بدن انسان برای تولید گلبولهای سفید میگردد که خط مقدم دفاعی بدن در برابر بیماریها و عوامل میکروبی و ویروسی است.
علاوه بر این ویتامین C یا اسید آسکوربیک برای تولید کلاژن نیز ضروری و مهم است. کلاژن برای تولید سلولهای جدید در ترمیم زخم، جراحت، رشد عضله، ترمیم رگهای خونی و تولید بافت، ضروری است. جو قاسم دارای اثر مسکن برای تسکین درد است. زعفران وحشی یا جو قاسم را با شیر ترکیب کرده و گرم کنید و پیش از خواب مصرف کنید تا خوابی راحت داشته باشید. قاعده آور بودن، تقویت قوای جنسی و تقویت حافظه و یادگیری از دیگر خواص جوقاسم یا زعفران وحشی است.
بروز تومورهای پوستی پیشگیری می کند ودردهای آرتریت را تسکین می بخشد
زعفران وحشی میتواند موجب رفع و از بین رفتن خونریزیهای بعد از زایمان شود. جو قاسم دارای خواص ضد التهابی بوده و با ماساژ دادن لثه با آب زعفران وحشی التهاب و زخم دهان را از بین میرود. از بین بردن استرس و اضطرابرو خاصیت آرامش بخشی از دیگر فواید جو قاسم است.
طریقه مصرف جو قاسم
طریقه مصرف جو قاسم یا زعفران وحشی به این صورت است که باید ابتدا جو قاسم را به خوبی تمیز کرده و سپس با روشهای مختلفی از آن استفاده کرد.
•روش اول طریقه مصرف جو قاسم
در این روش از مصرف جو قاسم یا زعفران وحشی باید پس از تمیز کردن جو قاسم آن را همراه با مقداری آب در قابلمه ریخته و بپزید یا به اصطلاح آبپز کنید. سپس این جو قاسم آبپز شده را همراه با پیاز داغ کوبیده و مصرف کنید.
•روش دوم طریقه مصرف جو قاسم
در این روش از مصرف جو قاسم پس از تمیز کردن آن از غده خام آن استفاده میکنند.
•روش سوم از طریقه مصرف جو قاسم
در این روش نیز پس از تمیز کردن جو قاسم یا زعفران وحشی شان را آب پز کرده و با با کمی نمک آن را میل میکنند.
•روش چهارم طریقه مصرف جو قاسم
پس از تمیز کردن جو قاسم، غده تمیز شده را روی آتش کباب میکنند.
مضرات جو قاسم
تاکنون در رابطه با عوارض یا مضرات استفاده از جو قاسم گزارشی دریافت نشده است. با اینوجود لازم است در مصرف هر ماده غذایی حد تعادل را رعایت نمود تا از آسیب به بدن جلوگیری کند. جو قاسم خواص بسیاری دارد و از آنجایی که دارای فیبر و آب است، میتواند به لاغری افراد کمک کند. به دلیل خواص آن لازم است در رژیم غذایی از آن استفاده کنیم که روشهای متفاوتی برای استفاده از جو قاسم در رژیم غذایی ذکر کردیم؛ اما نباید آن را بیش از حد مصرف نمود. هر ماده غذایی را چنانچه به میزان کافی مصرف کنیم، میتوانیم از خواص آن بهرهمند شویم و چنانچه بیش از حد مورد نیاز مصرف گردد، سبب چاقی و آسیبهای دیگر به سلامتی افراد میشود. این حد تعادل را میتوان در یک رژیم غذایی اصولی و سالم پیدا نمود.
رژیمهای بهاره غفاری، رژیمهای اصولی هستند که نهتنها به شما کمک میکنند به وزن مناسب برسید با اینحال تنها هدف آنها کاهش وزن نیست و به سلامتی شما نیز اهمیت میدهند، به همین دلیل نهتنها تاثیر طولانی مدتی دارند، بلکه در نهایت سلامتی و تناسب اندام را کنار یکدیگر خواهید داشت. در رژیم بهاره غفاری هیچ ماده غذایی حذف نمیشود، بلکه در این رژیمها، مصرف مواد غذایی به تعادل میرسد و در نتیجه از خواص آنها استفاده میکنید و در عین حال بیش از حد میل نمیکنید و در نهایت میتوانید بسته به نیاز خود، کاهش، افزایش یا تثبیت وزن را تجربه نمایید. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این رژیمها بر روی غفاری دایت و برای دریافت رژیم غذایی خود، بر روی رژیم آنلاین من کلیک نمایید.
زعفران جوقاسم (نام علمی: Crocus haussknechtii) یکی از گونههای سردهٔ زعفران است. این گونه بسیار به زعفران خوراکی معمولی شباهت دارد. ۹ تا ۱۴ برگ این گونه در زمستان یا بهار ظاهر میگردند. در تپهها و دشتهای سنگلاخی منطقهٔ زاگرس از ارتفاع ۱۰۰۰ تا ۲۵۰۰ متری میروید. غدههای آن در بهار جمعآوری شده و پس از سرخ کردن یا جوشاندن در شیر مصرف غذایی دارد. فصل گلدهی اسفند، فروردین و اردیبهشت ماه است.[۱]
گیاه خوراکی زعفران وحشی با نام محلی پی شوک (چیدم، در روستاهای اطراف زنجان و با نام `گل خیارو` در استان کرمان) یکی از گیاهان خوراکی و خودرو در استانهای مرکزی، لرستان، ایلام، همدان، زنجان، کردستان، اصفهان، چهارمحال و بختیاری و کرمانشاه است که در فصل بهار قابل برداشت میباشد. این گیاه پایا و گیاهی کوتاه به ارتفاع ۵ تا ۱۵ سانتیمتر است، این گیاه دارای پیاز تو پر نسبتاً بزرگی است که به حالت کروی و پوشیده از رشتههای انبوه درهم و مشبک است و دارای حفرههای کشیده و باریکی میباشد. ساقه این گیاه کوتاه به ارتفاع ۵ تا ۱۰ سانتیمتر است، برگها تقریباً پس از پیرایش گل و از بین رفتن آن ظاهر شده و نسبتاً عریض و به ابعاد ٫۵. الی ۲ میلیمتر در ۹۰ الی ۱۴۰ میلیمتر هستند که دارای حاشیه زبر و مژک میباشد. گلهای این گیاه به رنگ آبی متمایل به بنفش، بنفش یاسی کم رنگ و گاهی کاملاً سفید هستند که به صورت پائیزه و منفرد یا دو تا ۵ تایی وجود دارند. لولهٔ گل این گیاه محلی، دو بار طویلتر از پهنک آن است و با تقسیمات بیضی، سر نیزهای و به صورت نوک تیز است. گلوی جام کرکدار و میلهٔ پرچمها دو بار کوتاهتر از بساکهای زرد رنگ است، کلاله بهطور نامحسوس ضخیم و تودهای به رنگ زرد متمایل به قرمز است و بهطور کامل وجود دارد که در انتها تقریباً منشعب شرابهای، کمی کوتاهتر از بساکها میباشد. مردم این مناطق برای مصرف کردن این گیاه، پیاز توپر آن را پس از تمیز کردن با مقدار آب پخته، سپس به همراه پیاز داغ آن را میکوبند، یا اینکه پیاز را کباب میکنند، و در بعضی مناطق پس از تمیز کردن پیاز، آن را خام مصرف میکنند. لازم به ذکر میباشد که (بنا به برخی اظهارات پیاز این گیاه سمی تلقی شمرده میشود) و فقط در فصل تابستان قابل چیدن میباشد
پانویس
1. پروندلبو، لالهها و زنبقهای ایران و گونههای مجاور، ۶۶.
منابع
• پروندلبو؛ رونهمارک، هانس (۱۳۵۵)، لالهها و زنبقهای ایران و گونههای مجاور، تهران: موسسه گیاهشناسی ایران
پیوند به بیرون
• توضیحاتبرای دیدن عکس گل زعفران جوقاسم همراه با توضیحات فارسی به سایت زیر مراجعه شود.
• "زعفران وحشی (crocus haussknechtii Boiss)" (به انگلیسی). خبرگزاری دانشجویان ایران استان کرمانشاه. Archived from the original on 29 July 2014. Retrieved 12 June 2012.
• ن
• ب
• و
لالهها و زنبقها و گونههای مجاور در ایران
سردهها
• تمشکین
• جام زرین
• خیارک
• زعفران
• سریش
• سگ دندان
• سنبل
• سورنجان
• شیرمرغ
• کولهخاس
• کلاغک
• گل برفی
• گرمینه
• گلایول
• لاله
• لاله واژگون
• مهر سلیمان
• نجمآبی
• نجم طلایی
• نرگس
• والک
• دانه برفی
گونههای لاله
• آتشی
• ارومیه
• مروارید ایرانی
• باغچهای
• بیشهزار
• حافظی
• خطدار
• ریزه
• کوهی
• نیلوفرآبی
• هفترنگ
گونههای زنبق
• ارومیه
• ایرانی
• پروانهای
• خراسانی
• توری
• دماوند
• دورنگ
• سیمینرگه
• شفاف
• کمانی
• گلچمنی
• گلدرشت
• لیمویی
• ماد
• نمکزار
• نیمروز
گونههای لاله واژگون
• ایرانی
• حنائی
• زاگرس
• شطرنجی
• غرب
• قوزی
گونههای زعفران
• آلمه
• بنفش
• جوقاسم
• زعفران خوراکی
• خزر
• دوگله
• زاگرس
• زیبا
گونههای والک
• بلند
• پیاز ژنگ
• پیاز کویری
• سیرک چاک پیاز
• زیبا
• ستارهای
• سوری
• کوچک
• مارپیچ
گونههای گلحسرت
• ایرانی
• برفدوست
• زاگرسی
• زیبا
• یاسمنی کمرنگ
• یزدی
گونههای سریش
• استپی
• ایرانی
• تماشائی
• زرین
• ستبر
• طناز
• کپتداغ
• لیموئی
گونههای متفرقه • تمشکین پرپشت
• جام زرین پائیزه
• جام زرین کورش
• جام زرین گلستان
• خیارک
• سگ دندان
• سنبل آسمانی
• سنبل طوسی
• سنبل آسمانی
• سنبلک چالوس
• سنبلک قفقاز
• سنبلک سرمه کلاغ
• سوسن چلچراغ
• شیرمرغ پاکوتاه
• شیرمرغ کمانی
• کولهخاس گرگانی
• گلایول اسبک
• گلایول ایرانی
• گلایول سیاه
• مهر سلیمان دانهقرمز
• مهر سلیمان دانهآبی
• نجمآبی ایرانی
• نجمآبی لببرگشته
• نجمآبی گیلانی
• نجم طلایی برگ پهن
• نجم طلایی توری
رده
ردهها:
• زعفران (سرده)
• گلها
• گیاگان ایران
• مارچوبهسانان
• گیاگان عراق
• گیاگان اردن
• گیاهان توصیفشده در ۱۸۸۲ (میلادی)
• این صفحه آخرینبار در ۱۶ آوریل ۲۰۲۴ ساعت ۰۳:۵۵ ویرایش شده است.
• این صفحه با استفاده از پارسوئید رندر شده است.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
Crocus haussknechtii is species of flowering plant growing from a corm native to southern Jordan, northern Iraq to western Iran.[1]
Description
Crocus haussknechtii is a herbaceous perennial geophyte growing from a corm. The corm is surrounded by a tunic with silky, 7–9 cm long fibers, that rise above the corm. The stigmatic branches are about half of the length of the perianth segments. The throat of the perianth is bearded. The leaves appear after flowering.[2]
References
"Crocus haussknechtii (Boiss. & Reut. ex Maw) Boiss. | Plants of the World Online | Kew Science". Plants of the World Online. Retrieved 2022-01-23.
Feinbrun, Naomi (1957). "The Genus Crocus in Israel and Neighbouring Countries". Kew Bulletin. 12 (2): 269–285. doi:10.2307/4114421. ISSN 0075-5974. JSTOR 4114421.
Taxon identifiers
Crocus haussknechtii
Wikidata: Q5903489Wikispecies: Crocus haussknechtiiCoL: ZKVKGBIF: 2747860IPNI: 436553-1Open Tree of Life: 7582361POWO: urn:lsid:ipni.org:names:436553-1Tropicos: 16602722WFO: wfo-0000788676
Stub icon
This Crocus article is a stub. You can help Wikipedia by adding missing information.
Categories: CrocusFlora of JordanFlora of IraqFlora of IranPlants described in 1882Crocus stubs
This page was last edited on 1 January 2026, at 16:58 (UTC).
/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
گیاه «پوشک» که به نامهای جو قاسم، پیوشک، یا زعفران وحشی (Crocus haussknechtii) نیز شناخته میشود، یک گیاه کوهستانی و خودرو است که در دشتهای سنگلاخی زاگرس (ایلام، لرستان، کردستان و...) میروید. این گیاه از تیره زنبقیان بوده و با گلهای بنفش یا سفید در فصل بهار (اسفند تا اردیبهشت) ظاهر میشود.
ویژگیها و کاربردهای پوشک (جو قاسم):
مصرف خوراکی: پیاز (غده) این گیاه پس از سرخ شدن یا جوشاندن در شیر مصرف غذایی دارد.
خواص دارویی: در طب سنتی برای تقویت بدن، درمان روماتیسم و بیخوابی استفاده میشود.
ظاهر: پیازی توپر و کروی دارد که با الیاف شبکهای قهوهایرنگ پوشیده شده است.
تفاوت با زعفران معمولی: برخلاف زعفران معمولی، بوی خاصی ندارد و طعم آن تند است.
نکته: نباید این گیاه را با "زعفران کوهی" سمی (Colchicum) که دارای کلشیسین است، اشتباه گرفت
