«روده» (یا «روذ») در اصل یک روستا نبود، بلکه بزرگترین و آبادترین محله (ربَض/کوی) و بازار شهر کهن ری در سدههای نخستین اسلامی بوده است.
علت انسیاب به این نام و جزئیات تاریخی و جغرافیایی آن به شرح زیر است:
۱.
مکان:
محله «روده» در بخش شرقی/شمالشرقی شهر باستانی ری (در محدوده استان تهران امروزی و نزدیک به محلههای فعلی چشمهعلی، امینآباد و ابنبابویه) قرار داشته است. وجه تسمیه:
نام «روده» از نهری گرفته شده بود که از میان این محله و بازار آن میگذشت. این نهر که به «نهر سورین» یا «نهر روده» معروف بود، همان آبی است که از چشمهعلی فعلی شهرری سرچشمه میگرفت.
۲.
ابواسحاق اصطخری
(جغرافیدان نامدار قرن چهارم هجری) در کتاب المسالک و الممالک مینویسد: «در ری محلهها و بازارهای معروفی است چون روده، بلیسان، نصرآباد و ساربانان... و روده از همه آبادتر است و کاروانسراها، بازارها و بازرگانی بسیار دارد.»
در برخی متون تاریخی و جغرافیایی قدیم، به دلیل وسعت زیاد و پرجمعیتی این ناحیه، گاه از آن با تعبیر «قریة روده» (روستای روده) یا «کوی روده» یاد شده است.
۳.
محمد بن زکریای رازی:
این دانشمند و پزشک بزرگ ایرانی در شهر ری به دنیا آمد و بخش عمده زندگی، مطالعات و فعالیتهای طبی و بیمارستانی خود را در همین شهر و محلههای فعال آن مانند روده گذراند. سایر بزرگان:
علاوه بر رازی، شخصیتهای تاریخی دیگری نیز با این منطقه پیوند دارند؛ از جمله برخی منابع تاریخی ذکر کردهاند که عمرو بن معدیکرب (از پهلوانان نامی عرب) در جریان فتح ایران در «روستای/محله رودهٔ ری» درگذشت.
خلاصه: «روده» نام کوی، بازار و محلهٔ آباد و پرجمعیتی در شرق شهر ری قدیم (محدوده چشمهعلی و اطراف آن در استان تهران) بوده که آب چشمهعلی از میان آن جریان داشته است.
