مهرداد وحدتی دانشمند
پیر پژوهشگر کم بضاعت زبان و فرهنگ ایرانزمین
نشانی جهت مکاتبات: [mvahdatid5@gmail.com/Mobile: 0912630 4462
تاریخ: ۲۲ مرداد ۱۴۰۵ (August 12, 2026)
شماره پیوست: متن
فراخوان پژوهشی
ریاست محترم / مدیر محترم گروه آموزشی زبانشناسی
/ زبان و ادبیات فارسی / فرهنگ و زبانهای باستانی
دانشگاه / پژوهشگاه
موضوع: ارسال
فراخوان پژوهشی «طرح ملی بازسازی تطبیقی لغتفرس اسدی طوسی و پهلوی» جهت بهرهبرداری
در پروژهها و رسالههای علمی
با درود و احترام؛
به استحضار میرساند با توجه به اهمیت بیبدیل تاریخ
تطور زبان فارسی دری و لزوم تبیین علمی پیوند آن با زبانهای ایرانی میانه (پهلوی
ساسانی و پارتی اشکانی)، طرح پژوهشی بنیادینی با عنوان «بازسازی ریشهشناختی و
تحول آوایی-معنایی واژگان پهلوی در لغتفرس اسدی طوسی» تدوین گردیده است.
از آنجا که اجرای کامل و همهجانبهٔ این پروژهٔ ملی
نیازمند همت والای نسل جوان، بهرهگیری از توان علمی پژوهشگران زبده و زیرساختهای
آموزشی و پژوهشی آن دانشگاه/مؤسسهٔ محترم میباشد، متن فراخوان پژوهشی این
طرح به پیوست تقدیم میگردد.
موجب امتنان و خرسندی خواهد بود اگر دستور فرمایید متن
این فراخوان در میان استادان محترم، پژوهشگران پسادکتری و دانشجویان مقاطع تحصیلات
تکمیلی (ارشد و دکتری) اطلاعرسانی شده تا موضوعات آن در قالب پایاننامهها،
رسالهها و طرحهای شبکهای پژوهشی مورد بهرهبرداری قرار گیرد. چارچوب متدولوژیک
و پروپوزال پایهٔ این طرح جهت ارائه به گروههای تخصصی آمادگی کامل دارد.
پیشاپیش از حسن توجه، همکاری و دغدغهمندی جنابان عالی در
پاسداشت میراث زبان فارسی کمال تشکر را دارم.
با احترام و سپاس علمی،
ارادتمند،
[مهرداد وحدتی دانشمند/vhahdatid / Mehrdad Vahdati Daneshmand]
================================================================================
فراخوان
پژوهشی
================================================================================
دعوت به مشارکت در «طرح ملی ریشهشناختی و
تطبیقی لغتفرس اسدی طوسی و پهلوی»
۱.
مقدمه و بیان ضرورت
زبان فارسی دری، به عنوان حامل مجد و میراث اندیشه،
فرهنگ و ادب ایرانی، حلقهای گسستناپذیر از زنجیرهٔ تطور زبانهای ایرانی است. در
این میان، لغتفرس اسدی طوسی (تألیف سدهٔ ۵ هجری) به عنوان کهنترین
فرهنگ لغت یکزبانهٔ موجود، سند بنیادین گذار زبان از دورهٔ میانه (پهلوی ساسانی و
پارتی اشکانی) به عصر اسلامی و ادب خراسانی است.
اگرچه پیشینیان و استادان متقدم خدمات شایانی در تصحیح و
شرح این اثر ارجمند داشتهاند، اما بازسازی متدولوژیک، آواشناختی و معناشناختی
واژگان این کتاب بر پایهٔ علم زبانشناسی تاریخی-تطبیقی (Comparative-Historical Linguistics) و پیوند
دادن آن با زبان پهلوی، همچنان حلقهای مفقوده در تاریخ تطور زبان فارسی به شمار
میرود.
این فراخوان با هدف جلب مشارکت علمی پژوهشگران جوان،
گروههای آموزشی و مراکز ایرانشناسی برای اجرای ساختارمند و شبکهای این طرح ملی
تدوین شده است.
۲.
محورهای اصلی پژوهش
- محور اول (تحول
آوایی و ریشهشناسی): تدوین دانشنامهٔ
تطبیقی واژگان لغتفرس با صورتهای موجود در فارسی میانه ساسانی و مانوی بر
پایهٔ قوانین آواشناختی (IPA).
- محور دوم (لایهنگاری
پارتی/اشکانی): شناسایی و سنخشناسی
وامواژهها و ویژگیهای آوایی شاخهٔ شمالغربی (پارتی) در شعر خراسان و لغتفرس.
- محور سوم
(دگرگونی معنایی): بررسی مکانیسم
تغییر معنایی (Semantic Shift) واژگان اداری، دینی و اجتماعی زرتشتی/مانوی در شعر سدههای ۴ و ۵
هجری.
- محور چهارم (زبانشناسی
محاسباتی): طراحی پایگاه دادههای دیجیتال (Digital Humanities) برای
پیوند خودکار مدخلهای لغتفرس به بانکهای دادهٔ پهلوی و هندواروپایی.
۳.
شیوههای پذیرش و همکاری
1. تصویب رسالهها و پایاننامهها: تعریف
موضوعات پایاننامههای کارشناسی ارشد، رسالههای دکتری و پروژههای پسادکتری در
گروههای زبانشناسی، ادبیات فارسی و زبانهای باستانی بر اساس فصلبندی
لغوی/آوایی طرح.
2. تشکیل هستههای پژوهشی (Task Forces): همکاری
داوطلبانهٔ پژوهشگران جوان در قالب گروههای فیشبرداری، آوانویسی علمی و
اعتبارسنجی دادهها.
3. همکاریهای بینالمللی: مشارکت دپارتمانها و مراکز ایرانشناسی
خارج از کشور در بخش زیرساختهای دیجیتال و انتشار مقالات مشترک.
۴.
خدمات و پشتیبانی علمی
- ارائهٔ پروپوزال
پایه، نقشهٔ راه (Roadmap) و چارچوب متدولوژیک
تدوینشده به دانشگاهها و مجریان پروژهها.
- راهنمایی و
مشاورهٔ علمی در مراحل استخراج، تطبیق و تحلیل آوایی واژگان.
- جهتدهی و تجمیع
خروجی پروژهها برای انتشار یک مجموعهٔ دانشنامهای جامع به نام
دانشگاهها و پژوهشگران مشارکتکننده.
۵.
راه ارتباطی و ارسال اعلام آمادگی
از تمامی استادان، گروههای علمی و پژوهشگران علاقهمند
دعوت میشود جهت اعلام آمادگی، دریافت فایل پروپوزال پایه یا هماهنگی برای اجرای
بخشهایی از طرح، از طریق نشانی زیر مکاتبه فرمایند:
- پست الکترونیک: mvahdatid5@gmail.com]
- شماره تماس/واتساپ
جهت هماهنگی: [09126304462]
