۱۴۰۵ خرداد ۱۸, دوشنبه

چنان اندیشد او از دشمن خویش چو باز تیزچنگال از کراکا. دقیقی (از فرهنگ اسدی).

کراک . [ ک َ ] (اِ) مرغی است دم دراز سیاه و سپید و در کنار رودها بود. (فرهنگ اسدی ). پرنده ای است کبود و سفید و دم دراز که بر لب آب نشیند و دم خود را بجنباندو آن را به عربی صعوه گویند. (برهان ). مرغ دمسجه . کراکا. (آنندراج ). دم جنبانک . کراس . (ناظم الاطباء). جهانگیری کراک را عقعق دانسته و رشیدی صعوه ، اما هیچکدام با بیان لغت الفرس مطابق نیست چه عقعق (کلاغ پیسه ) مرغ بزرگی است از خطاف (پرستوک ) خیلی بزرگتر و صعوه سیاه سفید نیست . ممکن است همان کرک باشد که سمانه است اگرچه با بیان اسدی نمی سازد. (فرهنگ نظام ). لغت با کرک تجانس دارد. (حاشیه ٔ برهان چ معین ) :
چنان اندیشد او از دشمن خویش
چو باز تیزچنگال از کراکا.
دقیقی (از فرهنگ اسدی).

|| بعضی گویند کَرَک است که بودنه باشد و آن پرنده ای است پر خط و خال ، از تیهو کوچکتر که به عربی سلوی و به ترکی بلدرچین خوانند. (برهان ). کَرَّک . بلدرچین . (از ناظم الاطباء) :
سراینده سار و چکاوک ز سرو
جهان در چمنها کراک و تذرو.


اسدی (از فرهنگ جهانگیری ).
رجوع به کراکا، کراس ،صعوه و دیگر مترادفات کلمه شود. || بعضی عکه را گویند به این معنی و بضم اول آمده است . (برهان ) (از ناظم الاطباء).
////////////////
دم جنبانک . [ دُ جُم ْ ن َ ] (اِ مرکب ) صفراغون . طرغلودیس . دم به آب زنک . خاطف ظله . رفراف . دم تک . عصفورالشوک . (یادداشت مؤلف ). پرنده ای است کوچک از راسته ٔ سبکبالان جزو گروه دندانی نوکان ، خاکستری رنگ به اندازه ٔ گنجشک که غالباً در کنار آب نشیند و دم خود را حرکت دهد. دمتک . دمسنجه . طرغلودیس . عص
///////////////



الذُعَرة (الاسم العلمي: Motacilla)، (الإنجليزية: Wagtail) وتعرف أيضًا بأبي فصادة، أم سكعكع، زيطة وزطزاطة، الفتاح ، أم عجلان ، القوبع، وهي أحد أشكال الجواثم صغيرة الحجم مع ذيل طويل يهز كثيرًا. وقد سميت بالذعرة لأنها تبدو خائفة. تعيش قرب الماء، قوتها الحشرات والهوام. تُدَثّن في صدوع وأوكاف الصخور وفلوج الحيطان وشقوق الأشجار. إناثها تحضن وحدها في نيسان من ٦ إلى ٨ بيضات ثم تحضن عن جديد في حزيران من ٤ إلى ٦ بيضات.

الأنواع
الذعرةالاسم العلميالاسم الأنجليزي
ذعرة كيب Motacilla capensis Cape Wagtail


أنواع

أنواع هذا الجنس:
تحديث القائمةمن البيانات الموجودة في ويكي بيانات وتُحدّث بشكلٍ دوريٍّ من قبل بوت. ستُزال التعديلات التي أُجريت في القائمة خلال التحديث القادم!

اسم علمي: Motacilla aguimp

اسم علمي: Motacilla clara

اسم علمي: Motacilla alba

اسم علمي: Motacilla maderaspatensis

اسم علمي: Motacilla cinerea

اسم علمي: Motacilla flava

اسم علمي: Motacilla citreola

اسم علمي: Motacilla tschutschensis

اسم علمي: Motacilla capensis

اسم علمي: Motacilla flaviventris

اسم علمي: Motacilla samveasnae

اسم علمي: Motacilla grandis

المراجع
IOC World Bird List Version 6.3 (بالإنجليزية), 21 Jul 2016, DOI:10.14344/IOC.ML.6.3, QID:Q27042747
IOC World Bird List. Version 7.2 (بالإنجليزية), 22 Apr 2017, DOI:10.14344/IOC.ML.7.2, QID:Q29937193
[أ] المعجم الموحد لمصطلحات علم الأحياء، سلسلة المعاجم الموحدة (8) (بالعربية والإنجليزية والفرنسية)، تونس: مكتب تنسيق التعريب، 1993، ص. 351، OCLC:929544775، QID:Q114972534
[جـ] إدوار غالب (1988). الموسوعة في علوم الطبيعة: تبحث في الزراعة والنبات والحيوان والجيولوجيا (بالعربية واللاتينية والألمانية والفرنسية والإنجليزية) (ط. 2). بيروت: دار المشرق. ص. 621. ISBN:978-2-7214-2148-7. OCLC:44585590. OL:12529883M. QID:Q113297966.
[د] أمين المعلوف (1985)، معجم الحيوان (بالعربية والإنجليزية) (ط. 3)، بيروت: دار الرائد العربي، ص. 261، OCLC:1039733332، QID:Q113643886





مستودع كلمات حدائق الحيوان (ZooBank) • المَرفَق العالمي لمعلومات التنوع الحيوي (GBIF) • أنا عالم طبيعة (iNaturalist) • موقع بلزي (Plazi) • أنظمة بولد (BOLD) • السجل الدَّولي للأنواع البحرية (WoRMS) • الحياة البرية في أوروبا (EU Nomen) • موسوعة الحياة (EoL) • الشبكة الوطنية للتنوع الحيوي (NBN) • أعمال المستحاثات (Fossilworks) • المركز الوطني الأمريكي لمعلومات التقانة الحيوية (NCBI) • قاعدة بيانات "دنتكسا" (Dyntaxa) • موقع تنوع الحيوانات (ADW) • السجل المُؤقَّت للأنواع البحريَّة وغير البحريَّة (IRMNG) • سجل الأنواع الهولندية (NSR) • نظام معلومات التصنيف المتكامل (ITIS TSN)



هذه بذرة مقالة عن طائر أو متعلقة بالطيور بحاجة للتوسيع. فضلًا شارك في تحريرها.

وسائط من كومنز
صفحة من ويكي أنواع
آخر تعديل لهذه الصفحة كان يوم 7 يونيو 2026، الساعة 19:32.
تمت معالجة الصفحة باستخدام Parsoid./
///////////////

دُم‌جُنبانَک یا دم‌بِشْکَنَک پرندگانی دانه‌خوار و حشره‌خوار با منقاری کوتاه، مخروطی و قوی، و پر و بالی رنگارنگ هستند.

گونه‌ها

دم‌جنبانک و خانوادهٔ گنجشک

دم‌جنبانک میلیون‌ها سال پیش از پرنده‌ای حشره‌خوار وابسته به خانوادهٔ گنجشک به وجود آمده‌است. در فصل تابستان زاد و ولد می‌کنند، نر و ماده تقریباً هم شکل هستند. روی درختان، بوته‌ها، و شاخه‌های نخل خرما لانه می‌سازند. بیشتر اوقات در هنگام نشستن بر روی شاخه‌های درخت، دم خود را می‌تکانند (می‌جنبانند) بنابراین آن را دم جنبانک نامیده‌اند. از معروفترین گونه‌های دم‌جنبانک دم‌جنبانک خاکستری است. دم جنبانک ها به صورت سینوسی پرواز میکنند

زیستگاه

زیستگاه «دم جنبانک» بیشتر در واحه‌ها، و پشته‌های سرسبز، نخلستان، کنار جویبار و واحههای نزدیک روستاها است و در بوته‌زارها و درختان و مناطق کشاورزی زندگی می‌کند. و روی شاخه‌های درخت و در مناطق مختلف و بوته‌زارها و علف‌زارها لانه می‌سازد. در ارتفاعات سبلان هم می‌توان این پرنده را یافت. لانه‌اش از خار و خاشاک و الیاف گیاهی، و گاهی از شاخه‌های کوچک درختان و برگ‌های خشک است.

تخم‌گذاری

موسم تخم‌گذاری و جفت‌گیری پرنده «دم جنبانک» معمولاً از اواخر فصل بهار و اعتدال بهاری آغاز می‌شود و تا اواخر پائیز ادامه دارد. ماده از ۴ تا ۶ تخم سبز رنگ گاهی با علائم خاکستری می‌گذارد. مدت ۱۸ تا ۲۱ روز روی تخم‌ها می‌خوابد. جوجه‌‌‌ها پس از بیرون آمدن از تخم برهنه و ناتوانند و از ۱۵ تا ۲۰ روز به مراقبت پدر و مادر نیاز دارند. بعد از «پلخوار» لانه را ترک می‌کنند. اما برای چند بار به لانه بر می‌گردند و سرانجام برای همیشه لانه رها می‌کنند و در اماکن جدیدی استقرار می‌یابند.

نگاره

پانویس

  1. Passeriformes
  2. Motacillidae

منابع

  • دکتر العلوی، هادی، «(عالم الطیور والحیوانات) »، دارالعودة، بیروت، لبنان، چاپ پنجم سال ۱۹۹۸ میلادی به (عربی).
  • محمدیان، کوخری، محمد، “ «به یاد کوخرد» “، ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
  • "منبع جعبه‌زیست" (به انگلیسی). ویکی‌پدیای انگلیسی. Retrieved 17 November 2008.
ارسال شده توسط در