بیش از پنجاه سال پیش، در تقاطع خیابان مولوی و سلیمانخانی، در جنوب شهر تهران، به دستور خانم لیلی امیرارجمند، زیرزمین یک مدرسه که سالها بهعنوان انبار از آن استفاده میشد، بازسازی و مرمت شد. قفسههای کتاب آمدند، کتابها چیده شدند، کتابدار و مربی آمدند، سازهای موسیقی، دوربینهای فیلمسازی و دهها وسیله آموزشی دیگر هم از راه رسیدند و نام این مکان شد کتابخانه شماره چهار کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
در این عکس، بخشی از دوستان آن روزهای مرا میبینید؛ دختران و پسرانی که در آرامش، امنیت و دوستی، کنار هم کتاب میخواندند، یاد میگرفتند، خیالپردازی میکردند و آینده خود را میساختند.
مثل همیشه، دوست عزیزم پیمان پارسا در عکس حضور ندارد؛ چون پشت دوربین لوبیتل خود ایستاده و این لحظه را برای همیشه ثبت کرده است.
در میان جمع، دو تن از کتابداران مهربان و فراموشنشدنی ما نیز حضور دارند؛ خانم فروغ ابطحی و خانم فائذه امینی. آنقدر با عشق و احترام با ما رفتار میکردند که پس از گذشت بیش از نیم قرن، هنوز نامشان با سپاس در ذهنم زنده است.
این بچهها تنها بخش کوچکی از اعضای آن کتابخانه بودند. بعدها بعضی از آنان آهنگساز، شاعر، نویسنده، فیلمساز، پزشک، استاد دانشگاه، پژوهشگر و هنرمند شدند و امروز در ایران و گوشهوکنار جهان زندگی میکنند. بعضی دیگر مسیرهای متفاوتی را برگزیدند؛ یکی کارگری شریف، کتابخوان و آگاه شد، دیگری معلمی دلسوز و فرهیخته، و دوستی دیگر باغبانی که با گلها، درختان و طبیعت، زیباترین رابطه را برقرار کرده است.
امروز که به گذشته نگاه میکنم، باور دارم موفقیت فقط در شهرت یا مقام خلاصه نمیشود؛ موفقیت یعنی انسانی آگاه، شریف و مفید برای جامعه بودن. کانون، هر کدام از ما را به شیوهای متفاوت، اما در همین مسیر پرورش داد.
و تصور کنید؛ این فقط یک کتابخانه کوچک در میان صدها کتابخانه کانون در سراسر ایران بود؛ شبکهای فرهنگی که به هزاران کودک و نوجوان، فرصت رؤیا دیدن، اندیشیدن و ساختن آیندهای بهتر را هدیه داد.
هر روز از چند پله پایین میرفتیم تا وارد آن زیرزمین شویم؛ اما بیآنکه بدانیم، همان چند پله، نخستین گامهای ما به سوی بلندترین قلههای زندگی بود.
سپاس صمیمانه از دوست عزیزم پیمان پارسا که این عکس را بیش از پنجاه سال پیش ثبت کرد و پس از سالها آن را برایم فرستاد تا بار دیگر، بخشی از خاطرات نسل ما زنده شود.
این عکس را با احترام به همه مربیان، کتابداران و اعضای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، در هر کجای جهان که هستند، تقدیم میکنم.
محمد علی طالبی
