هاون یکی از آلات و ابزار مقدس پرستشگاه مزدیسنان بوده و گیاه هوم در آن کوبیده و فشرده میشده و شربت مقدس هوم ساخته میشده است . موبد مأمور تهیه شربت هوم هاونان نام داشته و دارای درجه ٔ نخستین بوده است . (یشتها ج 1 ص 469). رجوع به هاونان شود. || به لغت زند و پازند نام گاه اول است از جمله ٔ پنج گاه یعنی پنج وقت عبادتی که زردشت قرار داده بوده و تابعان او میکردند . (برهان ) (ناظم الاطباء). رجوع به هاونگاه شود.

هاونگاه . [ وَ ] (اِ مرکب ) (در زبان اوستایی هاونی ) نزد ایرانیان قدیم ، یکی از اوقات پنجگانه ٔ روز بوده و آن وقتی است که در آن شربت مقدس هوم تهیه میشده . مدت آن از برآمدن خورشید تا نیمروز بوده است . (از یشتها، تألیف پورداود ج 1 ص 469).