پالکانه - در مُشَبَّك كوچك را گویند اگر آهنین بود، و اگر چوبین باشد پنجره. رودکی گفت : بهشت آیین سرایی را بپرداخت ز هر گونه درو تمثالها ساخت. ز عود و چندن او را آستانه درش سیمین و زرین پالکانه.

 عکسی از پالکانه به معنی پنجره مُشَبَک که از داخل بیرون دیده می شود ولی نه بر عکس

old Persian architectural window lattice mashrabiya or orsi looking from inside out

«پالکانه» (که در متون کهن و لغت‌نامه‌هایی مانند لغت فرس اسدی توسی به عنوان روزنه، پنجره یا غرفه مشبک معنا شده) در معماری سنتی همان کارکردی را دارد که به آن «مشبک» یا در بخش‌هایی از جهان اسلام «مشربیه» می‌گویند.

این ساختار چوبی یا گچیِ گره‌چینی‌شده به‌گونه‌ای طراحی می‌شود که به دلیل تفاوت شدت نورِ داخل و خارج، فرد از درون اتاق به‌راحتی می‌تواند فضای بیرون (حیاط یا کوچه) را تماشا کند، در حالی که از بیرون، به دلیل تاریک‌تر بودن فضای داخلی و شکست نور روی گره‌ها، داخل خانه کاملاً از دید عابران و بیگانگان محفوظ می‌ماند و حجاب و محرمیت فضا حفظ می‌شود.