شیانی . (اِ) شانی . (انجمن آرا). درمی ده هفت . (از اسدی ). نوعی مسکوک زر و سیم که در قدیم درخراسان رواج داشته، و آن دینار و درم ده هفت بوده . (از برهان ) (از ناظم الاطباء). زری ده هفت که در خراسان سکه میزده اند به وزن یک درهم . و شانی را نیز بهمین معنی در لغتنامه ها آورده اند و نمیدانم دو کلمه است بیک معنی یا یکی تصحیف دیگری است . (یادداشت مؤلف ). درمی بوده بخراسان و عیار آن ده هفت ، و در بعضی نسخه هادرمی است از نقره ٔ خالص . (صحاح الفرس ). شانی ، یعنی درم ده هفت . (رشیدی ) (اوبهی ) (جهانگیری) :
به اندازه ٔ لشکر او نبودی
گر از خاک و از گل زدندی شیانی.
پس هر پنجره بنهاده برافشاندن را
بدره و تنگ بهم پر ز شیانی و شکر.
با نام او و کنیت او ملک ساخته ست
چون سکه با شیانی و چون مهر با نگین.
بجای خیمه شیانی نهاد بر اشتر
بجای موکب گوهر نهاد بر استر.
چون تو نیَم که خدمت کهتر کنی و مهتر
از بهر دو شیانی وز بهر یک دواری.
باران چون شیانی بارد بروز باد
چون کف ّ راد احمد عبدالصمد بود.
ترا گر شیانی ندادم نگارا
شیان من اینک بگیر این شیانی .
به اندازه ٔ لشکر او نبودی
گر از خاک و از گل زدندی شیانی.
پس هر پنجره بنهاده برافشاندن را
بدره و تنگ بهم پر ز شیانی و شکر.
با نام او و کنیت او ملک ساخته ست
چون سکه با شیانی و چون مهر با نگین.
بجای خیمه شیانی نهاد بر اشتر
بجای موکب گوهر نهاد بر استر.
چون تو نیَم که خدمت کهتر کنی و مهتر
از بهر دو شیانی وز بهر یک دواری.
باران چون شیانی بارد بروز باد
چون کف ّ راد احمد عبدالصمد بود.
ترا گر شیانی ندادم نگارا
شیان من اینک بگیر این شیانی .
///////////////
عبارت «درم ده هفت» (یا درهم ده هفت) یک اصطلاح قدیمی مربوط به دوران ضرب سکههای سنتی است . [1]
این عبارت به معنای عیار سکه یا پول است؛ یعنی از هر ۱۰ قسمت وزن کل سکه، تنها ۷ قسمت آن نقره خالص (یا طلای خالص) بوده و ۳ قسمت بقیه را فلزات کمارزشتر (به عنوان آلیاژ پایه) تشکیل میداده است . [1]
کاربرد تاریخی: در گذشته برای تشخیص ارزش و خلوص پول از این مقیاس استفاده میکردند تا مشخص شود فلز گرانبها چقدر در آن خلوص دارد .
