قلم دارویی. [ ق َ ل َ ی ِ ] (ترکیب وصفی ، اِ مرکب ) ۞ اشکال
جامدی بصورت استوانه های کوچک که بدو صورت سازند: الف -
مواد لازم را ذوب نموده و در قالبهایی (ژلاتینی) ریزند. ب - مواد دارویی را با خمیر نرمی
کاملاً مخلوط وحسب دوز/مقدار تقسیم کرده بشکل استوانه هایی خشک
می کنند. قلمهای دارویی زیر در کدکس 1937 مندرج است : قلم تانن ، قلم نیترات
دارژان . (کارآموزی داروسازی ص 129).
کپسول (به فرانسوی: Capsule)[۱] در داروشناسی در دو مورد
به کار میرود:
1.
غلافی حلشدنی معمولاً از ژلاتین، برای دربرگرفتن
مقدار معینی از دارو
2.
یکی از اشکال دارویی به
صورت غلاف یا پوششی حلشدنی حاوی ماده دارویی
اغلب ایجاد شکل کپسول برای یک داروی خوراکی دو دلیل میتواند داشته باشد یا ممکن
است ماده مؤثره دارو برای بخشهای ابتدایی دستگاه گوارش (به
خصوص معده) مضر باشد مانند
داروی پیروکسیکام، یا برعکس
آنزیمهای معده موجب کاهش تأثیر دارو میشود لذا برای سالم رسیدن ماده مؤثره دارو
به قسمتهای پایین تر دستگاه گوارش از این روش استفاده میشود.
عموماً در مقایسه با قرصها ماده مؤثره بیشتری را میتوان در
کپسولها جای داد. بر حسب نوع ساخت، کپسولها به دو نوع سخت و نرم تقسیم میشوند.
ژلاتین پوسته کپسول در آب سرد نامحلول است اما میتواند تا ده برابر وزن خود آب
جذب کند. از اینرو در مجاورت با مایعات دهان خیلی سریع نرم میشود و به همین
دلیل بلع آنها آسانتر از قرصها میباشد. ژلاتین در دمای ۳۷ درجه
سانتیگراد ذوب میشود از این رو پس از بلعیده شدن در معده ژلاتین ذوب شده و ماده
دارویی آن آزاد میشود. ژلاتین ذوب شده نیز هضم میشود.
کپسولها میتوانند رطوبت محیط را به خود بگیرند لذا باید از قراردادن کپسولها
در محیط مرطوب خودداری کرد زیرا علاوه بر تغییر شکل کپسول امکان ناپایدار شدن
فراورده داخل کپسول نیز میباشد. همچنین در محیط خشک کپسول میتواند بسیار شکننده
شود. کپسولها چنانچه در کنار هم قرار گیرند به یکدیگر میچسبند. حس نشدن بو و طعم
دارو از مزایای کپسولها است. از کپسولهای سخت میتوان به کپسول آموکسیسیلین و
از کپسولهای نرم میتوان به نیتروگلیسیرین و ویتامین A اشاره کرد.
جستارهای وابسته[ویرایش]
·
آمپول
·
سافتژل
منابع[ویرایش]
1.
↑ «معنی کپسول | فرهنگ فارسی عمید». www.vajehyab.com. دریافتشده
در ۲۰۲۱-۱۰-۱۹.
·
واژههای مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
·
میرخانی، حسین- گروه فارماکولوژی- مرکز علوم پایه پزشکی- دانشگاه علوم پزشکی
ایران
·
افرا، علی- گروه شیمی
|
نهفتن ·
ن ·
ب ·
و |
||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||
|
·
قطره گوش ·
قطره چشم ·
پماد ·
ژل ·
Nanosphere suspension |
||||||||||||||||||
|
·
پماد ·
رحمبند ·
آییودی (IUD) ·
مثانه |
||||||||||||||||||
|
·
پماد ·
شیاف ·
تنقیه o
محلول o
ژل |
||||||||||||||||||
|
·
پماد ·
بالم ·
خمیر ·
فیلم ·
الکتروفورز سیستم پخش پوستی ·
ژل ·
لیپوزوم ·
کرم ·
لوسیون ·
بالم لب ·
شامپو ·
Contact (rubbed into break in
the skin) |
||||||||||||||||||
|
تزریق (پزشکی) / پمپ انفوزیون |
|
|||||||||||||||||
-solution.jpg)
·
این صفحه آخرینبار
در ۷ فوریهٔ ۲۰۲۳ ساعت ۲۰:۱۱ ویرایش شدهاست.
