۱۴۰۵ خرداد ۲۸, پنجشنبه

رنگ - بز کوهی باشد. فرخی گفت ز سر ببر ّد شاخ و ز تن بِدَرَّد پوست صیدگاه زِ بهرِ زِه کمان تو رنگ.

رنگ /rang/

فرهنگ فارسی عمید / قربان‌زاده

شتر قوی که برای جفت‌گیری نگه می‌دارند: ◻︎ کاروانی بی‌سرا کم داد جمله بارکش / کاروانی دیگرم بخشید بختی جمله رنگ (فرخی: ۴۵۳). نام علمی امروزی شتر تخمی

با توجه به متن لغت‌نامه عمید/قربان‌زاده که فرستادید، واژه «رنگ» در این بیت از فرخی سیستانی به معنی شتر نر قوی و سالمی است که برای تولید مثل و جفت‌گیری (لوک یا شتر تخمی) نگه‌داری می‌شود.

در اصطلاح زیست‌شناسی و دام‌پزشکی مدرن، «نام علمی امروزی شتر تخمی» به صورت یک واژه لاتین مجزا برای شتر جفت‌گیر وجود ندارد، بلکه همان نام علمی گونه شتر به همراه اصطلاح فنی آن مد نظر است.

به طور کلی نام علمی انواع شتر به شرح زیر است:

شتر دوکوهانه: Camelus bactrianus


شتر تک‌کوهانه (عربی): Camelus dromedarius
اصطلاحات علمی و فنی امروزی برای شتر تخمی:

در متون علمی و دامپروری امروزی، برای اشاره به شتر نری که مخصوص جفت‌گیری و اصلاح نژاد است، از واژگان زیر استفاده می‌شود:

Breeding Male / Breeding Camel: اصطلاح عمومی انگلیسی برای شتر نر مولد.


Stud Camel: اصطلاح تخصصی برای حیوان نر مرغوب و گزینش‌شده‌ای که برای جفت‌گیری نگه‌داری می‌شود.


لوک (Look): در زبان فارسی و بومی ایران، همچنان به شتر نر تیز و فحل که آماده جفت‌گیری است «لوک» یا «لوکِ تخمی» می‌گویند که دقیقاً معادل همان واژه «رنگ» در شعر فرخی است.

///////////////

بز کوهی. [ ب ُ زِ ] (ترکیب وصفی ، اِ مرکب ) رَنگ . (فرهنگ اسدی). صدیع. قفاص . (منتهی الارب). معز وحشیة. تیس جبلی . پازن . اُیَّل . وعل . ثیتل . ارقب . (یادداشت بخط دهخدا). بز وحشی . شکار. پازن. نوع وحشی بز که در کوهستانهای ایران و ترکیه و افغانستان و چین و هندوستان فراوان است و شکارچیان صید میکنند. از صفرایی که در کیسه ٔ صفرای این حیوان است در قدیم بعنوان ضدّسم در تداوی استفاده میکردند بدین ترتیب که پس از کشتن آن صفرای موجود در کیسه ٔ زردابش را خشک و منجمد کرده بنام پازهر و یا پازهر حیوانی ببازار عرضه میداشتند. ولی امروزه میدانیم که عمل ضدّسم سازی کبد در کبد همه ٔ حیوانات صورت می گیرد و از ترشحات صفراوی کلیه ٔ حیوانات میتوان بدین منظور استفاده کرد. در تداول عامه منظور از بز کوهی بیشتر جنس نر حیوان است . (فرهنگ فارسی معین ) : گوشت بز کوهی و میش کوهی بدو [ بگوشت گاو کوهی] نزدیک باشد. (ذخیره ٔ خوارزمشاهی).

/////////////////////

بز کوهی آلپی، یک نژاد بومی بز اهلی سوئیس است. این گونه در سراسر سوئیس و در بخش‌هایی از شمال ایتالیا و اتریش پراکندگی دارد و به کشورهای دیگر از جمله فرانسه صادر شده‌است. دو سویه، یک نوع شاخدار گریسونس یا گراوبوندن در بخش شرقی این کشور، و یک نوع بی‌شاخ از بزریک سابق از Oberhasli و ناحیه برینز و دریاچه برینز در مرکز سوئیس مرکزی وجود دارد. در برخی کشورها، گونه بی‌شاخ ممکن است یک نژاد جداگانه از بز Oberhasli در نظر گرفته شود. کتاب گله سوئیسی در سال ۱۹۳۰ تأسیس شد.گله مخلوطی از بزها، با بزهای رنگارنگ در وسط، با بزهای راه‌راه تیره گریزون در پشت آنها

منابع
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Chamois Coloured goat». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۱ بهمن ۱۴۰۰.
این صفحه آخرین‌بار در ۳۱ مارس ۲۰۲۶ ساعت ۱۸:۰۵ ویرایش شده است.
این صفحه با استفاده از پارسوئید رندر شده است.