«مجمعالفصحاء» اثر رضاقلیخان هدایت که در دوره قاجار تدوین شده یکی از منابع بسیار ارزشمند و معتبر در حوزه تذکرهنویسی و تاریخ ادبیات ایران است.
در ادامه، جزئیات کلیدی مربوط به این نسخه و این اثر را برای شما دستهبندی کردهام:
مشخصات کتابشناختی
عنوان اثر: مجمعالفصحاء (بزرگترین تذکره شاعران پارسیگوی).
مؤلف: رضاقلیخان هدایت (متخلص به چاکر و ملقب به لَلِهباشی).
کاتب/اهتمام: به کوشش و سرمایه علیقلیخان مخبرالدوله (فرزند مؤلف).
تاریخ چاپ: ۱۲۹۵ هجری قمری (دوره ناصرالدین شاه).
محل چاپ: تهران (چاپ سنگی).
اهمیت این نسخه خاص
این چاپ که به چاپ مخبرالدوله معروف است، به چند دلیل در میان پژوهشگران اهمیت ویژهای دارد:
جامعیت: این تذکره شرح حال و نمونه اشعار بیش از ۸۰۰ شاعر را از ظهور اسلام تا زمان خود مؤلف در بر میگیرد.
نفاست چاپ: چاپ سنگی سال ۱۲۹۵ قمری از نظر کیفیت خط و صحت متن، یکی از بهترین نمونههای چاپ سنگی آن دوران محسوب میشود.
ساختار: کتاب به دو مجلد تقسیم شده است؛ جلد اول مربوط به شاعران متقدم و جلد دوم مربوط به شاعران متاخر و معاصر مؤلف (دوره صفویه تا قاجار).
بخشبندی محتوایی
هدایت در این کتاب شاعران را به گروههای مختلفی تقسیم کرده است:
پادشاهان و شاهزادگان: کسانی که طبع شعر داشتهاند.
امرا و وزرا: دولتمردانی که به نظم شعر میپرداختند.
شاعران عام: که بر اساس ترتیب الفبایی چیده شدهاند.
نکته تاریخی: علیقلیخان مخبرالدوله، که این کتاب به همت او چاپ شده، خود از رجال نامدار عصر ناصری و وزیر تلگراف و علوم بود. او با این کار نهتنها یادگار پدرش را زنده نگاه داشت، بلکه یکی از ستونهای تاریخ ادبیات ایران را در دسترس عموم قرار داد.
