۱۴۰۵ اردیبهشت ۹, چهارشنبه

 «مجمع‌الفصحا» اثر رضاقلی‌خان هدایت  کتاب دایرةالمعارفی از احوال و اشعار شاعران پارسی‌گوی است که در دوره ناصری تالیف شده است.

مشخصات نسخه‌ای که به آن اشاره کردید به شرح زیر است:

  • کتاب: مجمع‌الفصحا (یکی از جامع‌ترین تذکره‌های شاعران ایران).

  • پدیدآور/مصحح: رضاقلی‌خان هدایت (متخلص به هدایت).

  • ناشر/بانی چاپ: این نسخه به همت علی‌قلی‌خان مخبرالدوله (پسر رضاقلی‌خان) به زیور طبع آراسته شده است.

  • مکان و زمان چاپ: تهران، سال ۱۲۹۵ هجری قمری (دوره قاجار). این چاپ از نوع چاپ سنگی (لیتوگرافی) است که در آن زمان رواج داشته و از نظر قدمت و اصالت متن، بسیار ارزشمند است.

ساختار کلی مجمع‌الفصحا

این اثر معمولاً شامل بخش‌های زیر است:

  1. مقدمه: در بیان ماهیت شعر و شاعری.

  2. روضه‌ها: طبقه‌بندی شاعران بر اساس دوره‌های تاریخی (از متقدمین تا معاصرین مولف).

  3. خاتمه: در ذکر احوال خودِ مولف و پادشاهان وقت.

این کتاب منبعی بی‌بدیل برای پژوهش در واژگان، نام‌های گیاهان در شعر کلاسیک، و بازیابی نام شاعرانی است که شاید در تذکره‌های دیگر کمتر از آن‌ها یادی شده باشد.