واژه طاهباز (یا تاهباز) از نامهای خانوادگی اصیل و با ریشه فارسی است که در گذشته به عنوان یک عنوان یا لقب نیز به کار میرفته است.
این نام از دو بخش تشکیل شده است: ۱. طاه/تاه: که در متون کهن به معنای «طناب»، «کمند» یا «دام» است. ۲. باز: که از فعل باختن و بازی کردن میآید و در اینجا معنای «دارنده»، «کارنده» یا «استفادهکننده» را میدهد.
معانی و کاربردها
در لغتنامههای معتبر و ریشهشناسی اسامی، برای این واژه چند وجه تسمیه ذکر شده است:
دامگستر یا صیاد: در فرهنگ عامه و تاریخی، «طاهباز» به کسی گفته میشد که در شکار پرندگان مهارت داشت و با استفاده از طناب یا دام (طاه)، پرندگان شکاری را صید میکرد یا آموزش میداد.
بافنده یا ریسنده: با توجه به معنای «طاه» به عنوان رشته و طناب، برخی معتقدند این نام به پیشه طناببافی یا ابریشمبافی اشاره داشته است.
جنگجو یا سوارکار: در برخی گویشها و متون قدیمیتر، این لقب به کسانی اطلاق میشد که در کار با کمند و ابزارهای جنگیِ طنابمانند مهارت ویژهای داشتند.
