معیار جمالی نام اصلی و مشهورترین اثر شمس فخری اصفهانی، شاعر و لغوی قرن هشتم هجری است.
بخش لغتنامه این کتاب که در واقع بخش چهارم (رکن چهارم) اثر محسوب میشود، یکی از فرهنگهای مهم زبان فارسی است. در ادامه چند نکته کلیدی درباره این اثر آورده شده است:
هدف تالیف: شمس فخری این کتاب را به نام شاه شیخ ابواسحاق اینجو (حاکم فارس) تالیف کرد و نام آن را به لقب او یعنی «جمالالدین»، معیار جمالی گذاشت.
ساختار لغتنامه: این لغتنامه به صورت منظوم (شعر) نگاشته شده است. شمس فخری برای هر واژه، یک بیت یا قطعهای سروده تا هم معنا و هم طرز کاربرد آن واژه را در شعر نشان دهد.
اهمیت ادبی: این اثر از قدیمیترین فرهنگهای فارسی است که به دست ما رسیده و منبع بسیاری از فرهنگنویسان بعدی (مانند صاحبان فرهنگ جهانگیری و برهان قاطع) بوده است.
این کتاب شامل بخشهای دیگری درباره علم عروض، قافیه و صنایع ادبی نیز هست، اما امروزه بیشتر به خاطر همان بخش واژگانش شناخته میشود.
