در تصحیح دکتر علیاشرف صادقی از کتاب لغت فرس اسدی طوسی، این عبارت در واقع مربوط به واژه «مُغاسنه» (یا در برخی نسخهها مغاسته) است که به عنوان نام قدیمی یا محلی یکی از جزایر خلیج فارس (احتمالاً قشم) ذکر شده است.
تحلیل این مدخل بر اساس پژوهشهای دکتر صادقی به شرح زیر است:
۱. ضبط واژه
در نسخههای قدیمیتر و تصحیحات قبلی (مانند دبیرسیاقی)، این واژه ممکن است به صورتهای مشوش چون «معناسنه» یا «مغاسه» ضبط شده باشد، اما دکتر علیاشرف صادقی با مقابله نسخهها، صورت «مُغاسِنه» را برای آن برگزیده است.
۲. معنا و کاربرد (ارتباط با لغت «کنگ»)
دلیل ارجاع این عبارت به «لغت کنگ شماره ۵» این است که اسدی طوسی در توضیح واژه کنگ، آن را به معنای «کشتی» یا «ناو» آورده و ذکر کرده است که در جزیره «مغاسنه» به کشتی، «کنگ» میگویند.
کنگ: به معنای کشتی بزرگ یا بارکش.
مغاسنه: نام جزیرهای که این واژه در آنجا رایج بوده است.
۳. شاهد شعری از منجیک ترمذی
اسدی برای تایید این معنا، به بیتی از منجیک ترمذی استناد میکند که در آن از کلمات «کنگ» و «مغ» (یا مِغ) استفاده شده است:
بُود بر کَنگِ او همواره ملاح بُود بر مِغِ او همواره معبر
در این بیت، «کنگ» به معنای کشتی و «مِغ» (که با نام جزیره مغاسنه همریشه به نظر میرسد) به معنای گذرگاه یا وسیلهای برای عبور از آب به کار رفته است.
خلاصه نظر دکتر علیاشرف صادقی: ایشان معتقدند «مغاسنه» همان جزیره قشم است و اسدی طوسی با ذکر این واژه، در واقع به یک لغت گویشی (جنوبی) در شعر منجیک اشاره کرده که نشاندهنده دقت اسدی در ثبت واژگان اقلیمی ایران بزرگ است. علامت V که در یادداشت شما آمده، احتمالاً اشاره به نسخه واتیکان (Vatican MS) است که یکی از منابع اصلی دکتر صادقی در این تصحیح بوده است.
