۱۴۰۵ اردیبهشت ۹, چهارشنبه

 درباره نسخه خطی فرهنگ جهانگیری (اثر میرجمال‌الدین حسین انجو شیرازی) در کتابخانه ملی و دانشگاهی اشتراسبورگ (BNU)، اطلاعات فنی و کتاب‌شناختی زیر قابل ارائه است:

مشخصات نسخه اشتراسبورگ

کتابخانه اشتراسبورگ یکی از مجموعه‌های مهم نسخ خطی فارسی در فرانسه را داراست که فهرست دقیق آن توسط دکتر عسکر حقوقی در کتابی با عنوان «فهرست توصیفی نسخه‌های خطی فارسی کتابخانه ملی و دانشگاهی اشتراسبورگ» (چاپ ۱۹۶۴ میلادی) تدوین شده است.

  • شماره ثبت: این نسخه معمولاً با کد شناسایی مربوط به بخش نسخه‌های شرقی (Manuscrits orientaux) در کاتالوگ BNU شناخته می‌شود.

  • اهمیت: فرهنگ جهانگیری به دلیل استفاده از منابع پهلوی و اوستایی و ذکر شواهد شعری فراوان، از معتبرترین فرهنگ‌های لغت فارسی است. نسخه موجود در اشتراسبورگ از جمله نسخه‌هایی است که پژوهشگران برای تصحیح انتقادی این متن (مانند تصحیح رحیم عفیفی) به آن ارجاع می‌دهند.


ویژگی‌های عمومی فرهنگ جهانگیری

اگر به دنبال تطبیق محتوای این نسخه با سایر نسخ هستید، بد نیست بدانید که این فرهنگ دارای ویژگی‌های ساختاری منحصر‌به‌فردی است:

  • ترتیب الفبایی خاص: برخلاف بسیاری از فرهنگ‌ها، ترتیب لغات در جهانگیری بر اساس حرف دوم (باب) و سپس حرف اول (فصل) است.

  • محتوا: شامل یک مقدمه مفصل (در ۱۲ بخش)، متن اصلی و یک خاتمه (شامل ۵ بخش در مورد کنایات و لغات غریب) است.

  • منابع: مؤلف از بیش از ۵۰ فرهنگ پیش از خود و دیوان‌های شاعران کلاسیک برای تدوین آن بهره برده است.

نحوه دسترسی

برای مشاهده جزئیات بیشتر یا در صورت نیاز به تصاویر نسخه، می‌توانید از طریق پورتال دیجیتال کتابخانه اشتراسبورگ (Numistral) اقدام کنید. این کتابخانه در سال‌های اخیر بخش بزرگی از نسخ خطی خود را اسکن و به صورت آنلاین در دسترس قرار داده است.